करीष
karīṣaपुंक्ली · m. n.In 15 kośas: 15 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
तत्र शुष्के तु गोग्रन्थिः करीषछगणे अपि ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व्यं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
genderपुंक्लीm. n.
गृष्टिः सकृत्प्रसूता स्यात्पलिक्नी बालगर्भिणी ।गव्यं गोसम्भवं सर्वं करीषं गोमयं स्मृतम् ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुष्के तत्र करीषोऽस्त्री त्रिषु गव्यं गवामिदम् ।शिवः पुष्यलकः कीलोऽस्त्रियां संदानबन्धने ॥ ४६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शेषरोहिषमाषाणां प्रत्यूषामिषयोरपि ।पेषकोषकरीषाणां तथैव यूषकर्षयोः ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
विषं मिषं करीषं च रोहिषं चामिषं तथा ।आसावतंस-वीतंस-मांसमासांस-चिक्कसाः ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
एते शब्दा नपुंसके भवन्ति । इदं धान्यं सस्यम् । द्विदलं मुद्गादीनाम् । अंशुकं वस्त्रम् । वितानं वस्त्रमयमावरणम् । वलयं सुवर्णादीनाम् । रत्नं मणिः । मिथुनं स्त्रीपुंसद्वन्द्वम् । श्मशानं मृतस्थानम् । बिसं पद्ममूलम् । तिमिरं तमः । अग्रं शिखरं श्रेष्ठं वा । खमाकाशम् ।पुञ्जाद्रिकोणकरीषकषायतरत्नपिण्याकगर्भदर्भार्भकश्च पुंसि स्युः ।पतनशुल्बताम्रचापनाम्नां नपुंसकता ॥ ६५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
करीषच्छगणे तुल्ये व्रजो गोकुलगोधने ।छगच्छागावजो बस्तश्छगलश्च स्तभः पशुः ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिदिवताण्डवपारशवं पुनःकुलिशकर्कशकोशविषा अपि ।कणिशमङ्कुशपाशकरीषकादिवसरोहिषमेषविशेषकाः ॥ १६१ ॥
द्रुतविलम्बितम्
genderपुंक्लीm. n.
शुष्के तस्मिन्करीषं स्यात्पयस्यं पायसे मतम् ।तक्रादौ दधिमध्वन्ने ? दध्यग्रं परिकीर्तितम् ॥ ४७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गोविट् गोमयमाख्यातं पवित्रं भूमिलेपनम् ।गोग्रन्थिः छगणं चैव करीषं शुष्कगोमयम् ॥ २२९७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिषु गव्यं गवां सर्वं स्त्री गोविड्गोमयोऽस्त्रियाम् ।शुष्के तस्मिन् करीषोऽस्त्री क्षीरदुग्धपयांसि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
गोग्रन्थिर्गोमये शुष्के करीषोऽस्त्री च दोहलम् ।गोकुलं गोधनं जीवधनं चापि गवां व्रजे ॥ ७६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
करकं गोमयच्छत्रे गोग्रन्थिः शुष्कगोमयम् ।करीषश्छगणो हम्भा रेभणं च गवां ध्वनौ ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दोहलं तु करीषोऽस्त्री गोकुलं गोधनं समे ।गोमहिष्यादिकं जीवधनं स्यात्पाशबन्धनम् ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
करीष as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप दोहलश्रद्धासंज्ञे स्थावराणां पुष्टयर्थ यत् प्रदीयते । करीषादि भवेत् तत्र स्त्रियां तु द्योतना भवेत् ॥ ९६४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.964
- शिवकोष गोग्रन्थिकायस्थामलकीछिन्नाप्रमथ्यातुलसीषु च । गोग्रन्थिर्ना करीषे स्यादपि गोजिह्विकौषधौ ॥ २१७ ॥ Śivakoṣa 13.2.217
- शब्दरत्नावली गोग्रन्थिकायस्था स्त्री हरीतक्यां ना नृजातिपरात्मनोः । गोग्रन्थिर्गोष्ठगोजिह्वाकरीषेषु भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.12