छन्द
chandaपुं · masc.In 10 kośas: 8 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
विधुरं तु प्रविश्लेषेऽभिप्रायश्छन्द आशयः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परिसर्पोऽथ विधुरं परिश्लेषेऽप्यथाश्रयः ।छन्दाशयौ समसनं संक्षेपणमथापि च ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याच्छन्दतिष्यपुष्याणां पाञ्चजन्यनिकाय्ययोः ।सिचयामित्रमित्राणां तद्वद्वृत्रकटत्रयोः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रमादोऽनवधानत्वं पुंस्याधिः स्यान्मनोव्यथा ।अभिप्रायाशयच्छन्दा आकूतच्छन्दसी मतम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भावो मतमभिप्रायश्छन्द आकूत आशयः ।शीलं स्वभावः सहजो निसर्गः प्रकृती रुचिः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रविश्लषस्तु विधुरं दुःस्थितत्वे द्वयं भवेत् ।छन्दाशयावभिप्राये स्थितौ चास्यासनापि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्मषमभिप्राये तु छन्दो ना छन्दसा षणा ।चतुरश्चतुरको द्वौ नेत्रगोचर ईरितौ ॥ ९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
परिणामो विकारः स्याच्छन्दोऽभिप्राय आशयः ।उपभोगस्तु निर्वेशः संनिधिः संनिकर्षणम् ॥ १७१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
छन्दो यदृच्छाचरणे च पद्य-भेदेऽप्यदन्तस्तु पुमान्समार्थः ।एनोऽपराधे कलुषे मन[89b]स्तुचित्ते धियां पुंसि भवेन्न रोदः ॥ १०० ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 10 न (wrong syllable)
meaningsसम
छन्द as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु अभ्यवतिअपादपाये विश्लेषेऽभिप्राच्छन्दान्वयैषणे । अवात्प्राप्त्यवबोधेऽनोः संबन्धे प्रपरान्मृतौ ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.27
- नानार्थार्णवसंक्षेप रवणरहस्या तु नदीभेदे स्त्रियां त्रिस्तु रहोभवे । रवणस्तु पुमाञ्छन्दे षटोलाख्यलतान्तरे ॥ १४९६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1496
- शब्दरत्नावली ब्रजबहुत्वे पुंसि लाजाः स्युर्व्याजोऽपदेशशाठ्ययोः । ब्रजो गोष्ठे पथिच्छन्दे वाजः पक्षे च निस्वने । मुनौ पुमान् जले क्लीबं यज्ञे चैव घृतान्नयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.16
- त्रिकाण्डशेष आशयआत्रेयी पुष्पवत्यां स्यान्नदीभेदे च ना मुनौ । आशयश्छन्द आधार आदित्यो भास्करे सुरे ॥ ३०६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.306