नलिनी
nalinīस्त्री · fem.In 18 kośas: 16 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
genderस्त्रीfem.
कुमुदिन्यां नलिन्यां तु बिसिनीपद्मिनीमुखाः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कर्णिका बीजकोशः स्यात्किञ्जल्कं केसरं स्मृतम् ।मृणालं स्याद्विसं कन्दो विसिनी नलिनी भवेत् ॥ ६८२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्यात्पद्मं किंचिदारक्तमीषन्नीलं तथोत्पलम् ।एषां तु वल्ली नलिनी विसिनी पुटकिन्यपि ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पुटकिनी नलिनी च मृणालिनीभवति पङ्कजिनी वसुपर्णिका ।बिसवती बिसनाभिरिमाः स्त्रियःकुमुदिनी कथिता च कुमुद्वती ॥ ७ ॥
द्रुतविलम्बितम्
genderस्त्रीfem.
पद्मिन्यां तु महावल्ली बिशिनी बिशवत्यपि ।पलाशिनी नालीकिनी नलिनी पुटकिन्यपि ॥ ३२७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ली (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हंसे तु द्वेऽथ नलिनं नलिकायां नपुंसकम् ।पद्मे तु पुंस्यप्येकेषामन्येषां तु स्त्रियामपि ॥ ९९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उत्पलं च कुवलयं कुवेलं कुवलं कुवम् ।कमलिन्यां तु नलिनी पङ्कजिन्यपि दृश्यते ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नलिन्यां बिसिनी प्रोक्ता कुमुदिन्यां कुमुद्वती ।पद्मे महोत्पलं जालं कमलं नलिनं तथा ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पद्माकरो जलासारः पुष्करिण्यम्बुशेवधिः ।श्रीपत्रं नलिनं पद्मं पुटिनी नलिनीति च ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रक्तोत्पलं कोकनदं पुण्डरीकं सिताम्बुजम् ।पद्मिनी च कमलिनी नलिनी बिस[सि]नीत्यपि ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 मलि (syllable split)
genderस्त्रीfem.
कमलिनी मृणालिनी नलिनी नडिनी तथा ।पुटकिनी च पद्मिनी पङ्कजिनी सरोजिनी ॥ २०८९ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
अम्भोजिनी च नलिनी पुष्करिण्यरविन्दिनी ।अम्लानिनी पुटकिनी नालीकिन्यादयोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गौडी यक्षरसो गोलं वाल्कली कापिशायनम् ।नारिकेली तु नलिनी तालजा या तु तालकी ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नलिनी नारिकेलस्य सुरा तालस्य तालिनी ।स्मरासवो मुखसुरं पारी स्त्री पानभाजनम् ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मृणाली शतपर्व क्ली बिसञ्च नलिनी पुनः ।बिसिनी पद्मिनीत्याद्याः पद्मस्तंबे सरस्यपि ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हस्ती चुतकावेणौ ? स्यात्स्त्रीभेदे चापि हस्तिनी ।नलिनी स्यात्सप्तमा गंगा पद्मे चापि सरोवरे ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
मागध्यांबुधि(?)बोधनी तु रजनी तद्वद्धरिद्रार्थका-याम्भोजे नलिनी भवेत्क[19b]मलिनी स्वःसिन्धुकासारयोः ॥ ९६ ॥
metre not recognised
नलिनी तु स्त्रियामेव पद्मस्तम्बे सरस्यपि ।रभसस्त्वपठीद्व्योमनिम्नगायां च ना पुनः ॥ ९९१ ॥
अनुष्टुप्
न ना स्त्रियां तु पद्मिन्यां नन्दीप्लक्षे वटे पुमान् ।पाचनं दशमूल्यादौ हरीतक्यां तु पाचनी ॥ २५६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपद्मिनी
doubtful
तोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः ।दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् ।दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च ।दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः ।अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे ।धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके ।धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् ।धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः ।नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे ।नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे ।अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे ।निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् ।स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु ।एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे ।प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् ।पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः ।स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु ।पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 न (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ल्क (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 च (wrong syllable)
देवोद्याने सुते पुंसि नग्नौ क्षपणवन्दिनौ ।श्रुतौ दृष्ट्यां निशमनं खगङ्गाऽपि नलिन्यथ ॥ २४५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsखगङ्गा
नलिनी as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु सरोजिनीनागा[ञ्ज]ना तु करिमुद्गरिकेभयष्ट्योः सौदामिनी तु तडिदप्सरसोर्विभेदे । ऋग्भेदके समिधि योषिति सामिधेनी कासारपद्मनलिनीषु सरोजिनी च ॥ ५० ॥ Koṣakalpataru 6.21.50
- शब्दरत्नावली पुष्करिणीपीणुपर्ण्योषधिभेदे मूर्वाविम्बिकयोरपि । पुष्करिण्यपि हस्तिन्यां नलिन्याञ्च जलाशये ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.86
- तन्त्राभिधान ठएकपादो विभूतिश्च ललाटं सर्वमित्रकः । वृषघ्नो नलिनी विष्णुर्महेशो ग्रामणीः शशी ॥ ९४ ॥ Tantrābhidhāna 2.29.94
- वैजयन्ती पद्मिनीपद्मी गजे पद्मिनी तु नलिन्यां हस्तिनीश्रियोः । ब्रह्मचारी व्रती स्कन्दो दुर्गा तु ब्रह्मचारिणी ॥ ३० ॥ Vaijayantī 8.5.30