यौवन
yauvanaक्ली · neut.In 15 kośas: 17 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
तारुण्यं यौवनं वृद्धः प्रवयाः स्थविरो जरन् ॥ ३३९ ॥जरी जीर्णो यातयामो जीनोऽथ विस्रसा जरा ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 थ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
यौवनं न स्त्रियां क्लीबे तारुण्यं यौवनी स्त्रियाम् ।वृद्धर्त्वं स्थाविरं क्लीबे वार्द्धकं वृद्धसंघके ।वलितः पलितोऽपि स्यात्त्रिष्वथो पलितं तु षण् ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
यौवनालग्ननलिनप्रस्फोटनपिधानयोः ।पुलिनाशनयोस्तद्वदुदपानसमानयोः ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
भवेत्तरुणिमा पुंसि तारुण्यं यौवनेऽस्त्रियाम् ।प्रवयाः स्थविरो वृद्धो जीनो जीर्णो जरन्नपि ।जरी जर्णो * * (यात)यामो वृद्धत्वं स्थाविरं समे ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
गन्धमादनपिधानचन्दन-द्वीपिनाशनवितानयौवनम् ।वर्धमानशतमानहायन-स्तेनवस्नशयनानि गृञ्जनम् ॥ ५१ ॥
रथोद्धता
genderपुंक्लीm. n.
तारुण्यं यौवनं चान्त्यो वार्द्धीनः स्थविरो मतः ।वंशोऽन्वयोऽन्ववायः स्यादाम्नायः संततिः कुलम् ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वितानं यौवनं शिश्नं केतनं नलिनं दिनम् ।आपीनपुलिने मौनमुदपानौदने धनम् ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
गेहच्छत्रं गृहोष्णीषं देहली गेहनासिका ।कैशोरं शैशवं बाल्यं तारुण्यं यौवनं वयः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मध्यमं यौवनं प्रान्तं वार्द्धक्यं प्रान्तिमं जरा ।उपवीतं ब्रह्मसूत्रं तिलकं द्विजभूषणम् ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
युवा वयःस्थस्तरुणस्तारुण्यं यौवनं वयः ।जरीयान्स्थविरो वृद्धो वार्धक्यं विस्रसा जरा ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वयस्थस्तरुणश्चैव युवाऽपि कथ्यते बुधैः ।तारुण्यं यौवनं चैव यौवनिकाऽपि मन्यते ॥ ४९९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
बाल्यवद्बालिमा पाकं पाकिमा ना, वयस्यके ।युवा युवानस्तरुणस्तलुनश्चाथ यौवनम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वातानां, खलानां खल्या खलिनी, रथकट्यया ।रथ्या रथानां, यौवतं यौवनं युवतीगणे ॥ २८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ला (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 यौ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
वटुर्बालो माणवको माणव्यं तत्कदम्बके ।तारुण्यं यौवनं बाल्यं शिशुत्वं शैशवं समम् ॥ ११४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
बन्धः प्रजानुकः कायो भूघनः संचरोऽपि च ।प्राया वयांस्यस्य दशास्तारुण्यं यौवनं वयः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
राजन्यकं मानुष्यकं राजकं च पृथक् पृथक् ।गार्भिणं यौवनं तासां गाणिक्यं गणिकागणे ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 नु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
यौवन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वयस्वयो बाल्यादि पक्षी च यौवनं च क्वचिद्वयः । सहो बलं सहो मार्गो हेमन्तश्च सहाः स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 31.2.6
- कोषकल्पतरु वयस्रजो गुणे रेणुपरागयोश्च स्यादार्तवेऽन्त्येऽथ पुमानदन्तः । क्षीरे च नीरे च पयो वयस्तु खगे च बाल्यादिषु यौवने च ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.31.2
- नानार्थार्णवसंक्षेप वयस्लावण्येऽर्चिष्यथ वयो वत्सरे यौवने धने । अन्ने पक्षिणि बाल्यादौ जीवितेऽप्यथ वर्त्मवाक् ॥ ५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.58
- शब्दरत्नावली वयस्लालसो लालसा तृष्णायाचनौत्सुक्यगाढयोः । वयो योवनबाल्याद्योः क्लीबं स्याद्विहगेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.31