हास
hāsaपुं · masc.In 18 kośas: 25 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
अन्तराया दानलाभवीर्यभोगोपभोगगाः ।हासो रत्यरती भीतिर्जुगुप्सा शोक एव च ॥ ७२ ॥कामो मिथ्यात्वमज्ञानं निद्रा चाविरतिस्तथा ।रोगो द्वेषश्च नो दोषास्तेषामष्टादशाप्यमी ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्थायिसात्त्विकसंचारिप्रभेदैः स्याद्रतिः पुनः ॥ २९५ ॥रागोऽनुरागोऽनुरतिर्हासस्तु हसनं हसः ।घर्घरो हासिका हास्यं तत्रादृष्टरदे स्मितम् ॥ २९६ ॥वक्रोष्ठिकाथ हसितं किंचिद्दृष्टरदाङ्कुरे ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
रतिर्हासश्च शोकश्च क्रोधोत्साहौ भयं तथा ।जुगुप्साविस्मयशमाः स्थायिभावाः प्रकीर्तिताः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हासिक्यं तु हसो हासो हसनं हस्यघर्घरे ।व्याजो मिषं छलं छद्म निभं च कपटं लविः ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्मितं त्वदृष्टदशने हासो वक्त्रविकासना ।निकुञ्चितशिरोगात्रमट्टहासो महाहसः ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परिहासः परीहासो हासो हास्यं हसोऽपि च ।कौतुकं कुतुकं तुल्ये कौतूहलकुतूहले ॥ २६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रतिर्हासश्च शोकश्च क्रोधोत्साहौ भयं तथा ।जुगुप्सा विस्मयश्चेति स्थायिभावाः क्रमादमी ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रागानुरागौ द्वौ तुल्यौ रतिश्चानुरतिः समे ।हसस्तु हासः शूकश्च घर्घरश्च स्त्रियां हसिः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हास्यं षणथ तद्भेदास्तत्रादृष्टरदे स्मितम् ।चक्रौष्ठिका तु ना हासः किञ्चिद्दृष्टरदाङ्कुरे ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विप्रलम्भो विप्रयोगो वियोगो विरहस्तथा ।हासो हसो हासिका स्त्री हसनं हास्यघर्घरे ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हासिका क्रमतो हासः शोक-खेदौ च शोचनम् ।शुक् स्त्रियामथ दैन्यं स्यात्कार्पण्यं दीनता खिदा ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हासस्तु घर्घरो हास्यं हासिका हसनं हसः ।अदृष्टरदहास्यं तु स्मितं वक्रोष्ठिका पुनः ॥ २१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
करुणायां तु कारुण्यमनुक्रोशो दयापि च ।स्याद्बीभत्से तु विकृतं हास्ये हासो हसोऽपि च ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लज्जा व्रीडा त्रपा ह्रीश्च मन्दाक्षं स्यादपत्रपा ।हासस्तु हासिका हास्यं हसनं हसितं स्मितम् ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हसो हासश्च हास्यञ्च हासिका घर्घरस्तथा ।तत्रादृष्टरदे वक्रोष्ठिका स्मितं च कथ्यते ॥ ४३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्मि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
त्रिषु बीभत्सं विकृतं वैकृत्यं वैकृतं तथा ।रौद्रमुग्रमपि ख्यातं हासो हास्यं तथा हसः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्सं (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सोत्प्रास आच्छुरितकं अवच्छुरितकं तथा ।अट्टहासो महाहासो हासः प्रहास इत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
घर्घरे हासिका हास्यं हासश्च हसनं हसः ।त्रिकवर्गद्वितीयाप्ता स्मिते वक्रोष्ठिका मता ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्थायिभावो विभावाद्यैः स्थायितां प्रापितो रसः ।रतिर्हासक्रोधशोकजुगुप्सोत्साहविस्मयाः ॥ ९५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दयानुकम्पा करुणा तत्रानुक्रोश इत्यपि ।हासो हसश्च हास्यं च तत्प्रभेदाः स्युरुत्तरे ॥ ९६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपनायस्तूपनये भरो भारे भ्रमे भ्रमिः ।हसे हासः स्वने स्वानो व्यधो वेधे वरो वृतौ ॥ १६९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्तू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तत्र हासो हसो हास्यं घर्घरं हासिका स्त्रियाम् ॥ ६२ ॥
genderपुंmasc.
मन्दाक्षं ह्नीस्त्रपा लज्जा व्रीला सापत्रपान्यतः ।हासिका तु हसो हासो हसनं हास्यघर्घरे ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्थायिभावाः क्रमादेषां रतिर्हासो जुगुप्सनम् ।उत्साहो विस्मयो भीतिः क्रोधः शोकः शमोऽपि च ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आङ्परश्छुर तिर्हासेऽथ निर्निभ्यां च कृन्ततिः ।अतिच्छेदे पापनाशे खनति त्ववदारणे ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsआछुरति
हास as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश हसनहसनं [57]हासमिच्छन्ति हसन्यंगारधानिका । तपनं तापमादित्यं वदन्ति नरकान्तरम् ॥ Dharaṇikośa 19.2.29
- कोषकल्पतरु आच्छुरितकआच्छुरितकं तु हासे भवति नखाघातभेदे च । गोजागरिकं मङ्गल- कन्दुकृतोश्चक्षते निपुणाः ॥ ६३ ॥ Koṣakalpataru 6.1.63
- कोषकल्पतरु हसननितम्बिनीनां कटितः पुरस्ता- द्भागे च कट्यां जघनं प्रदिष्टम् । हासे स्मिते स्याद्धसनं स्त्रियां स्या- दङ्गारधान्यां श्वसनस्तु वायौ ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.12
- नानार्थार्णवसंक्षेप हसितगणितज्ञप्रसिद्धे च सङ्ख्यायास्ताडने तथा । भुजे क्लीबं तु हसितं हासे हासान्तरे तथा ॥ २०२६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.2026
- शब्दरत्नावली हसनहस्तिनी हस्तिकामिन्यां योषिज्जातिभिदि स्त्रियाम् । हसन्यङ्गारधान्यां स्त्री हासे हसनमित्यपि । हायनोऽस्त्री वत्सरे ना वहयर्चिर्व्रीहिभेदयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.99
- वैजयन्ती विहासवेदना दुःखानुभवे ज्ञाने च स्त्रीनपुंसकम् । स्कन्दे विशाख ऋक्षे स्त्री विहासः स्फुटहासयोः ॥ ८३ ॥ Vaijayantī 7.5.83