अन्धु
andhuपुं · masc.In 15 kośas: 16 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
कूपः स्यादुदपानोऽन्धुः प्रर्हिर्नेमी तु तत्त्रिका ॥ १०९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
अन्धुः कूपः प्रधिर्नेमिश्चुरी चुण्ढी च चूतकः ।निपानमुदपानं च वाप्याहावश्च कथ्यते ॥ ६८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पल्वलं स्वल्पकासारो नीलकण्ठाश्रयोपि च ।अन्धुरम्भाश्रयो वापी दीर्घिका जलयन्त्रिका ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हिरण्यः श्वेत इति च बहवोऽन्ये चलेचराः ।पुंस्येवान्धुः प्रही कूप उदपानं तु पुंसि वा ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परिधायो जलाधारो द्रहोऽगाधजलो ह्रदः ।अविदासी ह्रदः स स्याज्जलं यत्र न शुष्यति ।अन्धुः पुंस्यास्यवीनाही कारेलुश्च प्रहिर्द्रुहिः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सरस्वांश्चोध्यभिद्यौ च ह्रदोऽगाधजलो द्रहः ।कूपोऽन्धुरुदपानोऽथ नेमी स्यात्तन्त्रिका स्त्रियाम् ॥ ३७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हस्तदन्तनखौष्ठान्धुगुच्छगुल्फपतद्ग्रहाः ।स्तननाककपोलारिरसवोलरथाः समाः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ कूपे प्रपाश्चान्धुरुदपानं सदो स्त्रियाम् ।कूपयन्त्रे त्रिका नेमिः पि(वि?)नाहस्तस्य दामनी ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फेनो जलकफो वारिशोफको जलबुद्बुदः ।अन्धुः कूपः प्रहीर्वापी वापिका दीर्घिका युका ॥ २९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदपानं प्रहिः कूपश्चान्धुर्वापी तु दीर्घिका ।पुष्करिणी खातकं च निपानं तु जलाश्रयः ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कूपोऽन्धुरुदपानश्च प्रहिनामाऽपि मन्यते ॥ १९०७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
प्रहि-कूपान्धवः पुंसि उदपानञ्च न स्त्रियाम् ।नेमिर्नेमी त्रिका च स्यात् कूपान्तिकसमस्थले ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
अन्धुरन्धुः षडेवैते हस्तिनां निगडे मनाः ।अङ्कुशोऽस्त्री हस्तिवाहः शृणिः सृणिरपि द्वयोः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुल्या स्यादथ खातके तु सलिलाधारस्तटाकोऽस्त्रियांवेशन्तोऽल्पसरश्च पल्वलमथो अन्धुश्च कूपः प्रहिः ।उदपानोऽस्त्र्यथाहाव उपकूपजलाशये ॥ ३५६ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्two metres in one verse
genderपुंmasc.
अन्धुरब्धः प्रहिः कूपश्चुण्डी चौण्डश्च चूतकः ।अवखातस्तु कीर्णः स्यादुत्कीर्णश्च पुरी स्त्रियाम् ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्धु as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु अवटअवटः कपटोपजीविगर्ता- न्धुखिलेषु प्रथितोऽथ पर्पटः स्यात् । नरि पिष्टविकारचर्मनाम्नो(?)- ऽथ विशाले विकलाङ्गके मनोज्ञे ॥ २४ ॥ Koṣakalpataru 6.10.24
- कोषकल्पतरु कूपरोपो रोपणबाणयोरथ भवेत्सूपः पुमान्व्यञ्जने तत्कारे स्पृशि तु क्षुपे छुप इति स्याद्वायुवेण्योश्च यः । कूपोऽन्धौ गुणवृक्षके च विवरे मृन्मानके कूपके तापः स्यात्पचते तथातितपने नद्यन्तरे च स्त्रियाम् ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.22.2
- कोषकल्पतरु कोट्टारतथा विलासे भ्रमणे गुहे ना कुथे कुठारः सुरते तु षण्ढे । कोट्टार उक्तस्त्रिषु नागरेऽन्धौ स्यात्पुष्करिण्या अपि पाटके च ॥ ४९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.49
- नानार्थार्णवसंक्षेप वसुस्त्रियां पुंसि तु धातौ स्याद् वटतौ वेष्टनार्थके । वसुर्नाग्नौ ह्रदे योक्त्त्रे किरणेऽन्धुकपादपे ॥ १२०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1203