कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

All kośas › Abhidhānacintāmaṇi

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi

1,988 verses · 12,741 words tagged · 2,473 marked doubtful (dashed)

तिर्यक्काण्डः · जलकायः

इति पृथ्वीकायः ।

नीरं वारि जलं दकं कमुदकं पानीयमम्भः कुशंतोयं जीवनजीवनीयसलिलार्णांस्यम्बु वाः संवरम् ।क्षीरं पुष्करमेघपुष्पकमलान्यापः पयःपाथसीकीलालं भुवनं वनं घनरसो यादोनिवासोऽमृतम् ॥ १०६९ ॥कुलीनसं कबन्धं च प्राणदं सर्वतोमुखम् ।
4.2.1 · p. 42
शार्दूलविक्रीडितम्
अस्थाथास्थागमस्ताघमगाधं चातलस्पृशि ॥ १०७० ॥
4.2.1070 · p. 42
अनुष्टुप्
निम्नं गभीरं गम्भीरमुत्तानं तद्विलक्षणम् ।
4.2.3 · p. 42
अनुष्टुप्
अच्छं प्रसन्नेऽनच्छं स्यादाविलं कलुषं च तत् ॥ १०७१ ॥
4.2.1071 · p. 42
अनुष्टुप्
अवश्यायस्तु तुहिनं प्रालेयं मिहिका हिमम् ।स्थान्नीहारस्तुषारश्च हिमानी तु महद्धिमम् ॥ १०७२ ॥
4.2.1072 · p. 42
अनुष्टुप्
पारावारः सागरोऽवारपारोऽकूपारोदध्यंर्णवा वीचिमाली ।यादः स्रोतोवार्नदीशः सरस्वान्सिन्धुदन्वन्तौ मितद्रुः समुद्रः ॥ १०७३ ॥आकरो मकराद्रत्नाज्जलान्निधिधिराशयः ।द्वीपान्तरा असंख्यास्ते सप्तैवेति तु लौकिकाः ॥ १०७४ ॥
4.2.1074 · p. 42
metre not recognised
लवणक्षीरदध्याज्यसुरेक्षुस्वादुवारयः ।
4.2.7 · p. 42
अनुष्टुप्
तरङ्गे भङ्गवीच्यूर्म्युत्कलिका महति त्विह ॥ १०७५ ॥
4.2.1075 · p. 42
अनुष्टुप्
लहर्युल्लोलकल्लोला आवर्तः पयसां भ्रमः ।तालूरो वोलकश्चासौ बोला स्याद्वृद्धिरम्भसः ॥ १०७६ ॥
4.2.1076 · p. 42
अनुष्टुप्
डिण्डीरोऽब्धिकफः फेनो बुद्बुदस्थासकौ समौ ।
4.2.10 · p. 42
अनुष्टुप्
मर्यादा कूलभूः कूलं प्रपातः कच्छरोधसी ॥ १०७७ ॥तटं तीरं प्रतीरं च पुलिनं तज्जलोज्झितम् ।सैकतं चान्तरीपं तु द्वीपमन्तर्जले तटम् ॥ १०७८ ॥
4.2.1078 · p. 42
अनुष्टुप्
तत्परं पारमवारं त्वर्वाक्पात्रं तदन्तरम् ।
4.2.12 · p. 42
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
नदी हिरण्यवर्णा स्याद्रोधोवक्रा तरङ्गिणी ॥ १०७९ ॥सिन्धुः शैवलिनी वहा च ह्रदिनी स्रोतस्विनी निम्नगास्रोतो निर्झरिणी सरिच्च तटिनी कूलंकषा वाहिनी ।कर्बुर्द्वीपवती समुद्रदयिताधुन्यौ स्रवन्तीसर-स्वत्यौ पर्वतजापगा जलधिगा कुल्या च जम्बालिनी ॥ १०८० ॥
4.2.1080 · p. 42
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly शार्दूलविक्रीडितम्: pāda 1, syllable 9 च (wrong syllable)
गङ्गा त्रिपथगा भागीरथी त्रिदशदीर्घिका ।त्रिस्रोता जाह्नवी मन्दाकिनी भीष्मकुमारसूः ॥ १०८१ ॥सरिद्वरा विष्णुपदी सिद्धस्वःस्वर्गिखापगा ।ऋषिकुल्या हैमवती स्वर्वापी हरशेखरा ॥ १०८२ ॥
4.2.1082 · p. 42
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 है (wrong syllable)
यमुना यमभगिनी कालिन्दी सूर्यजा यमी ।
4.2.15 · p. 42
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 य (wrong syllable)
रेवेन्दुजा पूर्वगङ्गा नर्मदा मेकलाद्रिजा ॥ १०८३ ॥
4.2.1083 · p. 42
metre not recognised
शुतुद्रिस्तु शतद्रुः स्यात्कावेरी त्वर्धजाह्नवी ॥ १०८४ ॥
4.2.1084 · p. 42
अनुष्टुप्
करतोया सदानीरा चन्द्रभागा तु चन्द्रका ।
4.2.19 · p. 42
अनुष्टुप्
वासिष्ठी गोमती तुल्ये ब्रह्मपुत्री सरस्वती ॥ १०८५ ॥
4.2.1085 · p. 42
अनुष्टुप्
विपाट्विपाशार्जुनी तु बाहुदा सैतवाहिनी ।
4.2.21 · p. 42
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
वैतरणी नरकस्था स्रोतोम्भःसरणं स्वतः ॥ १०८६ ॥
4.2.1086 · p. 42
metre not recognised
प्रवाहः पुनरोघः स्याद्वेणी धारा रयश्च सः ।
4.2.23 · p. 42
अनुष्टुप्
घट्टस्तीर्थावतारेऽम्बुवृद्धौ पूरः प्लवश्च सः ॥ १०८७ ॥
4.2.1087 · p. 42
अनुष्टुप्
पुटभेदास्तु वक्राणि भ्रमास्तु जलनिर्गमाः ।
4.2.25 · p. 42
अनुष्टुप्
परीवाहा जलोच्छ्वासाः कूपकास्तु विदारकाः ॥ १०८८ ॥
4.2.1088 · p. 42
अनुष्टुप्
प्रणाली जलमार्गोऽथ पानं कुल्या च सारणिः ।
4.2.27 · p. 43
अनुष्टुप्
सिकता वालुका बिन्दौ पृषत्पृषतविप्रुषः ॥ १०८९ ॥
4.2.1089 · p. 43
अनुष्टुप्
जम्बालेचकिलौ पङ्कः कर्दमश्च निषद्वरः ।शादो हिरण्यबाहुस्तु शोणो नदे पुनर्वहः ॥ १०९० ॥भिद्य उध्यः सरस्वांश्च द्रहोऽगाधजलो ह्रदः ।
4.2.29 · p. 43
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)
कूपः स्यादुदपानोऽन्धुः प्रर्हिर्नेमी तु तत्त्रिका ॥ १०९१ ॥
4.2.1091 · p. 43
अनुष्टुप्
नान्दीमुखो नान्दीपटो वीनाहो मुखबन्धने ।
4.2.31 · p. 43
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 न्दी (wrong syllable)
आहावस्तु निपानं स्यादुपकूपेऽथ दीर्घिका ॥ १०९२ ॥वापी स्यात्क्षुद्रकूपे तु चूरी चूण्ढी च चूतकः ।
4.2.32 · p. 43
अनुष्टुप्metre not read in every line
उद्घाटकं घटीयन्त्रं पादावर्तोऽरघट्टकः ॥ १०९३ ॥
4.2.1093 · p. 43
अनुष्टुप्
अखातं तु देवखातं पुष्करिण्यां तु खातकम् ।
4.2.34 · p. 43
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
पद्माकरस्तडागः स्यात्कासारः सरसी सरः ॥ १०९४ ॥
4.2.1094 · p. 43
अनुष्टुप्metre not read in every line
वेशन्तः पल्वलोऽल्पं तत्परिखा खेयखातिके ।
4.2.36 · p. 43
अनुष्टुप्
स्यादालवालमावालमावापः स्थानकं च सः ॥ १०९५ ॥
4.2.1095 · p. 43
अनुष्टुप्
आधारस्त्वम्भसां बन्धो निर्झरस्तु झरः सरिः ।उत्सः स्रवः प्रस्रवणं जलाधारा जलाशयाः ॥ १०९६ ॥
4.2.1096 · p. 43
अनुष्टुप्