कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

त्रास

trāsaपुं · masc.

In 16 kośas: 11 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.250 · p. 17
मोहो मौढ्यं चिन्ता ध्यानममर्षः क्रोधसंभवः ॥ ३२० ॥गुणो जिगीषोत्साहवांस्त्रासस्त्वाकस्मिकं भयम् ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त्सा (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 स्या (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नाट्यवर्गः Amarakośa 1.7.28
चतुर्दश दरस्त्रासो भीतिर्भीः साध्वसं भयम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.725 · p. 83
आतङ्को भयमाशङ्का दरस्त्रासश्च साध्वसम् ।मर्षः क्षमा तितिक्षा च क्षान्तिरुक्ता सहिष्णुता ॥ ७२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.102 · p. 428
दरोऽस्त्रियां साध्वसं च दार उत्त्रास इत्यपि ।त्रासातङ्कौ च भयनं क्लीबे चाथ भयानकम् ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.128 · p. 89
आतङ्कोऽस्त्री पुमांस्त्रासो भयं साध्वसमन्तिमे ।आशङ्का-भी-भीति-भियाः[57b] स्त्रियोऽथाग्न्यादिजन्म तत् ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.167 · p. 23
रौद्रे तूग्रं दरस्त्रासो भीतिर्भीः साध्वसं भयम् ।तिरस्क्रिया तिरस्कारे लीढावज्ञावहेलनम् ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संयोगादिवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.2.90 · p. 28
माया तु शठता शाठ्यं वञ्चनं विप्रतारणम् ।शङ्कातङ्कौ दरस्त्रासो भीतिर्भीः साध्वसं भयम् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.473 · p. 59
आकस्मिकं भयं त्रासः स्यादाऽऽवेशस्तथा किल ।अपस्मारोऽथ निर्वेदः कथ्यते स्वावमाननम् ॥ ४७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.466 · p. 33
दरस्त्रासः भयं भीतिरुत्त्रासः साध्वसं भयम् ।दरदो भीः प्रतिभयं भय पर्याय ईरितः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण नाट्याध्यायः Śabdaratnākara 2.8.971 · p. 121
दशामूनि त्रिषूमे तु बीभत्सविकृते त्रिषु ।साध्वसं तु भयं त्रासो दरो भीर्भीतिरित्यपि ॥ ९७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 66 · p. 535
स्यादर्तनमृतीया च गर्हा चाथ भयं भिया ।त्रासोत्त्रासौ दरो भीतमातङ्को भीश्च साध्वसम् ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.808 · p. 93
मणिदोषेऽपि त्रासो वत्सः संवत्सरेऽपि निर्दिष्टः ।वामः प्रतिकूलेऽपि प्रोक्तौ शुक्लेऽपि शुचिरामौ ॥ ८०८ ॥
metre not recognised
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास सपादः Dharaṇikośa 31.1.2 · p. 219
प्रसूर्मातरि चाश्वायां त्रासो भीमणिदोषयोः ।शंसा तु वचनं वाञ्छा हिंसा चौर्यादिकं वधः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ सान्ताः Koṣakalpataru 6.31.80 · p. 378
त्रासो भये स्यान्मणिदोषकेऽथहंसः परात्माच्युतभास्करेषु ।निर्लोभभूपे तुरगप्रभे[दे]विहंगभेदेऽपि च योगिभेदे ॥ ८० ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुल्लिँङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.59 · p. 26
शेफस्यपीति शब्दज्ञास्त्रिष्वर्थेषु स्मरन्त्यमुम् ।त्रासो भये मणेर्दोषे त्यागो दाने समुज्झने ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सान्ताः Śabdaratnāvalī 7.32.3 · p. 294
कासूः शक्त्यायुधे दीप्तौ भाषा विकलवाक्ययोः ।गुत्सो हारभिदि स्तम्बे स्तबके ग्रन्थिपर्णयोः ॥गोसो वोले च प्रत्यूषे चास इक्षुविहङ्गयोः ।त्रासो भीतौ मणेर्दोषे दासी झिण्ठीभुजिष्ययोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च (wrong syllable)
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1933 · p. 235
धर्मेऽग्नौ नवनीते च तल्पं शयनजाययोः ।रत्नदोषे भये त्रासस्तनुः स्त्री त्वक्शरीरयोः ।त्रिष्वल्पे च कुशे चाथ तमो राहुस्तमः शुचि ॥ १९३३ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.447 · p. 251
मणिदोषे दरे त्रासो दासो वित्तात्मचेटयोः ।झिण्ट्याञ्च दासी दीर्घायुरृषिः काकश्च शाल्मलिः ॥ ४४७ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.1.25 · p. 216
तर्काः कांक्षावितर्कोहास्त्वष्टा तक्ष्णि द्युशिल्पिनि ।मणिदोषे भये त्रासस्तिष्यः पुष्ये कलौ युगे ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्

त्रास as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश शङ्कामूकोऽप्यवाङ्मतो दैत्य एके मुख्यान्यकेवलाः । लङ्का रक्षःपुरी शाखा शङ्का त्रासवितर्कयोः ॥ Dharaṇikośa 1.1.4
  • कल्पद्रुकोशः दरअब्दो वर्षे दरस्त्रासे कुकूलस्तु तुषानले । स्याज्जन्यस्तु परीवादे पर्यङ्के तल्प इत्यपि ॥ १३७ ॥ Kalpadrukośa 3.5.137
  • कोषकल्पतरु दरद्स्याच्छ्वभ्रेगतिगोचरेऽपि च गवां माने तथा गोष्पदं वर्षर्त्वोः शरदीरिता गिरिभृगुत्रासेषु नीवृद्भिदि । स्त्री म्लेच्छेऽपि दरन्मताथ च दृषत्पाषाणमात्रे स्त्रियां निष्पेषोपलकेऽथ पुंसि न भसद्वक्त्रे तथामाशये ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.19.39
  • शब्दरत्नावली शङ्काशूकोऽस्त्री शृङ्गदययोः शङ्का त्रासवितर्कयोः । शाको द्वीपान्तरे शक्तौ द्रुमे ना हरितकेऽस्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.22
  • शब्दरत्नावली डडस्त्रासे शङ्करेध्वाने दस्युवृन्दे खलेऽपि च । Śabdaratnāvalī 7.13.1
  • तन्त्राभिधान डडः स्मृतिर्दारुको नन्दिरूपिणी योगिनी प्रियः । ----------------------------------- कौमारी शङ्करस्त्रासस्त्रिवक्त्रो(क्रो) नदको ध्वनिः ॥ ९५ ॥ Tantrābhidhāna 2.30.95
  • तन्त्राभिधान डबृहद्ध्वनौ च ठः प्रोक्तस्तथा चन्द्रस्य मण्डले । ड-कारः शङ्करः प्रोक्तस्त्रासध्वन्योः प्रकीर्त्तितः ॥ १७ ॥ Tantrābhidhāna 3.17