शङ्का
śaṅkāस्त्री · fem.In 14 kośas: 8 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 16 as a meaning of another word.
शङ्कानिष्ठोत्प्रेक्षणं स्याच्चापलं त्वनवस्थितिः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 न्द्रा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शङ्का वितर्कः सन्देहः संशयारेकविभ्रमाः ।विचिकित्सा विकल्पश्च भ्रान्तिरेकार्थवाचकाः ॥ ६९१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विचिकित्सा द्वापरोऽस्त्री रेक-संदेह-संशयाः ।विकल्पो विशयः शङ्का वितर्क्को युतकं नयुक् ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
क्लमथस्तु क्लमो ग्लानिः क्लमि(?)र्म्लानिर्बलक्षतिः ।शङ्कानिष्टोन्नयोऽथ स्यान्मदो मुन्मोहसंगमः ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
माया तु शठता शाठ्यं वञ्चनं विप्रतारणम् ।शङ्कातङ्कौ दरस्त्रासो भीतिर्भीः साध्वसं भयम् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अवकुठारिका चैव स्यादऽवकटिका तथा ।अनिष्टोत्प्रेक्षणं शङ्का कथ्यते पण्डितैः सदा ॥ ४६४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
वैवर्ण्यमश्रु प्रलय इति भावाश्च सात्त्विकाः ।निर्वेदो ग्लानिशङ्कास्मृतिधृतिमतयः प्रीतिनिद्रावहित्थाव्रीडेर्ष्यासुप्त्यसूया मरणमलसतोन्मादहर्षावमर्षाः ।तर्कापस्मारमोहश्रममदजडिमव्याधिवेगा विषादोगर्वश्चिन्तौग्य्रदैन्ये भयमपि चपलत्वं च संचारिभावाः ॥ ९५८ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
वैवर्ण्यक्लीअश्रुक्लीप्रलयपुंसात्त्विकभावपुंनिर्वेदपुंग्लानिस्त्रीशङ्कास्त्रीस्मृतिस्त्रीधृतिस्त्रीमतिस्त्रीप्रीतिस्त्रीनिद्रास्त्रीअवहित्थास्त्रीव्रीडास्त्रीईर्ष्यास्त्रीसुप्तिस्त्रीअसूयास्त्रीमरणक्लीअलसतास्त्रीउन्मादपुंहर्षपुंअमर्षपुंतर्कपुंअपस्मारपुंमोहपुंश्रमपुंमदपुंजडिमन्पुंव्याधिपुंवेगपुंविषादपुंगर्वपुंचिन्तास्त्रीऔग्र्यक्लीदैन्यक्लीभयक्लीचपलत्वक्लीसंचारिभावपुं
genderस्त्रीfem.
क्रोधीशो वारणश्चण्डः शङ्का तून्मत्तभैरवः ।ज्वालामुखो रक्तदंष्ट्रोऽसिताङ्गो बलयामुखः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आङस्तङ्किर्व्यथाताप-शङ्कासु मुर[ज]ध्वनौ ।जन्म[215b]नि स्याद्रोहतीति प्रादुर्भावेऽपि रोहति ।खच्ञाति जायते हिठ्णात्यपि मूलयते भवेत् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
meanings
शक्तिः कासूर्बलं लक्ष्मीः शरदावृतुवत्सरौ ।शंका वितर्कभययोः श्रद्धास्तिक्याभिलाषयोः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शङ्का as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् आतङ्करुक्तापशङ्कास्वातङ्कः स्वल्पेऽपि क्षुल्लकस्त्रिषु ॥ १० ॥ Amarakośa 3.3.10
- नामलिङ्गानुशासनम् कीलशङ्कावपि द्वयोः कीलः पालिः स्त्र्यश्र्यङ्कपङ्क्तिषु । Amarakośa 3.3.371
- नामलिङ्गानुशासनम् अपिगर्हासमुच्चयप्रश्नशङ्कासम्भावनास्वपि । Amarakośa 3.3.486
- धरणिकोश आतङ्कपर्यङ्को मञ्चपल्यङ्कखट्वापर्यस्तिकासु च । आतङ्को रोगसंतापशङ्कार्थः सद्भिरिष्यते ॥ Dharaṇikośa 1.2.9
- धरणिकोश अपिअपि संभावनाप्रश्नशङ्कागर्हासमुच्चये । अपि युक्तपदार्थे च कामचारक्रियासु च ॥ Dharaṇikośa 34.12.2
- कोषकल्पतरु नेत्प्रतीच्यां चरमे पश्चात् नेत् विचारे समुच्चये । शङ्कायां प्रतिषेधेऽथ सहार्थेऽपि सकृत्स्मृतम् ॥ ८१ ॥ Koṣakalpataru 5.1.81
- कोषकल्पतरु रेकज्येष्ठ्यां रथाङ्गेऽपि वृकेऽपि कोकः खर्जूरिकायां च तरुप्रभेदे । छेको विदग्धे भ्रमरे च वक्रे( ? ) शङ्काविरेकाधमकेषु रेकः ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 6.1.21
- कोषकल्पतरु आतङ्क[255b]आतङ्को मुरजनिनादतापशङ्का- रुक्ष्वस्त्री रतिपतिकण्टकेऽप्युदर्कः । संपर्को निधुवनपृक्तिवाचकः स्या- दूहायां पुनरिह संशये वितर्कः ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.1.7
- नानार्थार्णवसंक्षेप आतङ्कग्रन्थावच्छेदभेदे च काव्यादीनां प्रकीर्तितः । आशुक्षेपेऽप्यथातङ्को रोगे सन्तापशङ्कयोः ॥ २९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.29
- परमानन्दीयनाममाला अधिअधि प्रश्नेऽधिके स्वामिशङ्कागर्हास्वपि स्मृतम् । अति स्मृतौ जवेऽथान्नं भक्ते भुक्तेऽपि दृश्यते ॥ १६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.16
- परमानन्दीयनाममाला आतङ्कपाण्डोः पुत्रे तृणे नेत्ररोगे हैहयसालयोः । आतङ्को मुरजध्वानशङ्कयो रोगतापयोः ॥ ३२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.32
- शब्दरत्नावली रेकरेकः विरेके शङ्कायां रङ्कः कृपणमन्दयोः । लङ्कादेशस्य पूःशाखाशाकिनीकुलटासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.19
- शब्दरत्नावली आतङ्कनित्यक्रियाभोजनयोर्वृन्दे प्रकरणस्य च । आतङ्को मुरजध्वाने रोगे सन्तापशङ्कयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.34
- शब्दरत्नावली अपिअप चौर्ये च निर्देशे विकृतौ च विपर्यये । विनियोगे वर्जनार्थे हर्षापकृष्टयोरपि ॥ अपि सम्भावनाशङ्काप्रश्नगर्हासमुच्चये । कामचारक्रियायुक्तपदार्थे च निगद्यते ॥ उप दाक्षिण्यसामर्थ्यहीवात्मय … । अधिकार्थे समीपे च दाषाख्याननिदर्शने । आश्चर्यकरणे दाने मारणे व्याप्तिलिप्सयोः ॥ उपमारम्भपूजासु भवेदुद्योग इत्यपि । Śabdaratnāvalī 8.1.44
- शब्दरत्नाकर अपिअलं तु शक्तौ पर्याप्तौ भूषणे विनिवारणे । अपि संभावनाप्रश्नगर्हाशङ्कासमुच्चये ॥ २२६० ॥ Śabdaratnākara 5.2.2260
- वैजयन्ती अपिअपि संभावनाप्रश्नगर्हाशङ्कासमुच्चये । अथाथोऽनन्तराप्यर्थविकल्पारंभमंगले ॥ १४ ॥ Vaijayantī 8.7.14