कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

त्रिपुटा

tripuṭāस्त्री · fem.

In 12 kośas: 21 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.155
सर्वानुभूतिः सरला त्रिपुटा त्रिवृता त्रिवृत् ।त्रिभण्डी रोचनी श्यामापालिन्द्यौ तु सुषेणिका ॥ १०८ ॥काला मसूरविदलार्धचन्द्रा कालमेषिका ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.125
सूक्ष्मोपकुञ्चिका तुत्था कोरङ्गी त्रिपुटा त्रुटिः ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर त्रयोदशोपदेशः Bālaprabodhikā 13.277 · p. 91
सूक्ष्मायां त्रिपुटा कुन्ति कास्मीरे पुष्करं विदुः ।अप्यथातीचरा पद्मा चारिणी पद्मचारिणी ॥ २७७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.177 · p. 152
कुडञ्जा तिन्दुकः फेडा त्रिपुटाद्याः क्रमादमी ।पत्रशाका अङ्कुरितं शिम्बिधान्यं विरूढकम् ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 अ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.361 · p. 172
रुद्रैला त्रिपुटा पृथ्वी कल्पाप्यैन्द्री कुमारिका ।खरीका त्वजमोदापि वार्कटी हस्तिकारवी ॥ ३६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.401 · p. 177
कालिन्दी त्रिपुटा काकनासिका ताम्रपुष्प्यपि ।अमृताथ त्वचं भृङ्गं वल्कं वल्कलमित्यपि ॥ ४०१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.259 · p. 277
वार्षिका त्रिपुटा व्यस्रा सुरूपा मुक्तबन्धका ।सैवोक्ता षट्पदानन्दाऽनेकनिर्देशगोचरा ॥ २५९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.95 · p. 159
त्रिपुटा च सुरूपा च स्याद्वर्षा मुक्तबन्धना ।वनोद्भवा तु सास्फोटा सैव स्याद्गिरिमल्लिका ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.83 · p. 166
निष्कुटिर्बहुला च स्यात्सूक्ष्मा तु त्रिपुटा मता ।कपोतवर्णा कोरङ्गी तुच्छाप्येलोपकुञ्चिका ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.47 · p. 171
सर्वानुभूतिस्त्रिपुटा मता कुटर(रु)णा च सा ।श्यामा मसूरविदला पालिन्दी कालमेषिका ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.33 · p. 20
त्रिदिवोद्भवा च पृथ्वीका कर्णिका त्रिपुटा पुटा ।कर्पूरे स्याद्घनसारो हिमाह्वो हिमवालुका ॥ ३३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 न (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.243 · p. 133
वार्षिक्यां षट्पदानन्दा श्रीमती सुभगा प्रिया ।सुवर्षा त्रिपुटा त्र्यस्रा सुरूपा मुक्तबन्धनी ॥ २४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.195 · p. 72
पीता लीत्याह्वये घण्टारवा तु शणपुष्पिका ।द्राक्षा मधुरसा स्याद्वी मृद्वीका गोस्तनी रसी ।त्रिपुटा रसना श्वेता रेचनी त्रिवृता त्रिवृत् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.229 · p. 75
तथोपकुञ्चिका तुत्था त्रिपुटा पूटिकापि च ।कुष्ठं व्याधिः पारिभाव्यं गदाह्वन्तु गदाह्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.208 · p. 235
वराङ्गकं वराङ्गं च स्यादेलायां तु निष्कटिः ।निष्कटा स्थूलैलायां तु कथिता त्रिपुटा पुटा ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 लै (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.234 · p. 237
त्रिपुटी त्रिपुटा प्रोक्ता रोचनी रेचनीयुता ।शतवीर्यायां तु शतावरी चेन्दीवरी वरी ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 यां (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.532 · p. 69
द्रामिडी चाथ सारङ्गी त्रिपुटा चोपकुञ्चिका ।गोवन्दनी लता गुन्द्रा कारम्भी महिलाह्वया ॥ ५३२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.585 · p. 75
सर्वानुभूतिः सरला त्रिपुटा त्रिवृता त्रिवृत् ।त्रिभाण्डी रोचनी गोधापदी च सुवहा समे ॥ ५८५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 110 · p. 537
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.137 · p. 56
सिंहपुच्छी फेरुविन्ना चित्रांघ्रिः क्रोष्टुमेखला ।नागर्यां केशिका त्र्यश्रा त्रिपुटा त्रिपुटी त्रिवृत् ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.87 · p. 130
निष्कुट्यां चन्द्रबालैला पृथ्विका त्रिदिवात्र तु ।सूक्ष्मायां त्रिपुटा कुन्तिस्त्रुटिस्तुत्थोपकुंचिका ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ टान्ताः Koṣakalpataru 6.10.40 · p. 184
वसनादिना विशुद्धेसंसृष्टं संगते च स्यात् ।अवटुस्त्ववटे कूपेकृकाटिकायां परीष्टिस्तु ।परिचर्यामार्गणयोःप्राकाम्येऽन्वेषणे च स्त्री ।गन्धोल्यामपि हंस्यांवरटा त्रिपुटा त्रुटित्रिवृतोः ॥ ४० ॥
metre not recognised
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ टान्ताः Koṣakalpataru 6.10.41 · p. 184
गदिता[च] मल्लिकायांसतीनके नान्यवन्नीचे ।व्रीहौ तु वर्वटी स्त्रीगदिता तद्वच्च वेश्यासु ॥ ४१ ॥
metre not recognised
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.863 · p. 122
श्वेतासंज्ञलतायां स्यात् त्रिपुटा त्रिपुटीति च ।एलायां त्रिपुटैव स्यात् सूक्ष्मायां रभसः पुनः ॥ ८६३ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र टत्रिः Śivakoṣa 8.2.131 · p. 12
त्रिपुटैलामल्लिकयोस्त्रिवृताबृहदेलयोः ।सतीनके तु चणके त्रिपुटश्चाथ पर्कटी ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 म (wrong syllable)
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश टान्ताः Śabdaratnāvalī 7.11.44 · p. 202
त्रिकूटं सिन्धुलवणे पुमांस्तु पर्वतान्तरे ।त्रिपुटा स्त्री तु सूक्ष्मैला त्रितृतामम्बिकासु च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्तु (wrong syllable)

त्रिपुटा as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु शिलीन्ध्रशिलीन्ध्रमुक्तं कदलीप्रसूने छत्राकसंज्ञे त्रिपुटाभिधायाम् । मीने द्रु[59b]मे नाथ मृदि स्त्रियां स्या- द्गण्डूपदीनाम्नि खगीविशेषे ॥ ७५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.75
  • कोषकल्पतरु बालामूर्खे पुमान्वारणवाजिपुच्छे करेऽप्युदीच्ये गदितः स्त्रियां न । वाली तु मेधावपि कर्णभूषा- न्तरेऽथ बाला त्रिपुटास्त्रियोः स्यात् ॥ ६४ ॥ Koṣakalpataru 6.28.64