कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अम्बिका

ambikāस्त्री · fem.

In 17 kośas: 21 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवाधिदेवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 1.46 · p. 5
चक्रेश्वर्यजितबला दुरितारिश्च कालिका ।महाकाली श्यामा शान्ता भृकुटिश्च सुतारका ॥ ४४ ॥अशोका मानवी चण्डा विदिता चाङ्कुशा तथा ।कंदर्पा निर्वाणी बला धारिणी धरणप्रिया ॥ ४५ ॥नरदत्ताथ गान्धार्यम्बिका पद्मावती तथा ।सिद्धायिका चेति जैन्यः क्रमाच्छासनदेवताः ॥ ४६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र्य (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 श्या (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 णी (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.124 · p. 12
गौरी काली पार्वती मातृमातापर्णा रुद्राण्यम्बिका त्र्यम्बकोमा ।दुर्गा चण्डी सिंहयाना मृडानीकात्यायन्यौ दक्षजार्या कुमारी ॥ २०३ ॥सती शिवा महादेवी शर्वाणी सर्वमङ्गला ।भवानी कृष्णमैनाकस्वसा मेनाद्रिजेश्वरा ॥ २०४ ॥निशुम्भशुम्भमहिषमर्दिनी भूतनायिका ।
शालिनी
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह स्वर्गवर्गः Amarakośa 1.1.18
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.15 · p. 3
genderस्त्रीfem.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर सप्तमोपदेशः Bālaprabodhikā 7.153 · p. 80
अम्बाऽम्बिका च माता स्यादत्तिका भगिनी स्वसा ।बालाबुसा कनिष्ठा स्यादावुत्तो भगिनीपतिः ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ईश्वरी स्यादीश्वरा च काली काला च कालिका ।चण्डिश्चण्डी च चण्डा च चण्डिकाम्बापि अम्बिका ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.60 · p. 26
सोदरा भगिनी भग्नी स्वसा जामिश्च सा पुनः ।ज्येष्ठा चाथ कनिष्ठा स्यादम्बिका तत्तनूद्भवे ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.102 · p. 31
मातुर्मातामहाद्येवं जननी तु प्रसूः शिफा ।अम्बा जनित्र्यम्बिका स्यादक्का मधुमती च सा ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.479 · p. 302
अम्बष्ठाम्बालिका वाला शरालाम्बाम्बिका पुनः ।स्यान्मयूरी गन्धफला दृढवल्का च पाशिका ॥ ४७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ग (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.126 · p. 393
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्वर्गवर्गः Koṣakalpataru 1.2.81 · p. 16
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.83 · p. 182
दार्वीपत्री क्रोष्टु[59a]मूली गोजिह्वा भूमिकालिका ।गोमी गोली च गोधूमी स्यादथाम्बालिकाम्बिका ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.59 · p. 9
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त अण्डजमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 6.3.387 · p. 27
शम्बरारिः पञ्चशरः प्रद्युम्नोऽनङ्ग आच्युतिः ।अम्बिका चण्डिका दुर्गा मृडानी मेनकात्मजा ॥ ३८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति देववर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.1.26 · p. 4
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवाधिदेवविभागः Suśīlanāmamālā 2.34 · p. 6
कन्दर्पा चैव निर्वाणी बला देवी च धारिणी ।वैरोट्या नरदत्ता वै गान्धारी चाम्बिका सुरी ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.92 · p. 7
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.173 · p. 94
genderस्त्रीfem.doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्त्रीलिङ्गसङ्ग्रहः Śabdaratnāvalī 9.33 · p. 310
विषाणी वीरणीपूगी चज्जूरी च नदादिषु ।पुटिकेन्मालिकाद्यास्तु स्त्रियामादादिषु स्मृता ।लक्ष्मीर्वाणी भवानी रजनिजविरतिकान्तिसीता जुगुप्सा ।चिन्ताऽसूयाविभूतिद्युतितरणिमतिक्षेपणीविष्टि पीडा ।तन्त्रीस्तन्द्री विपञ्चिद्रुणिविपणिकृपावेदनामुक्तिविद्या ।ज्योत्स्ना वेश्या कलावाक्सरणिविषहरीहूतिकाकूप्रपाश्च ।…वदितिकथादेवताद्योदिवौ च ।ढक्काव्रीडावहित्थासुरभिकुमुदिनीपद्मिनीपूर्णिमाश्च ।ताराश्रेणी च वीथीद्युतिरवनि नदीपुष्करिण्यम्बिकोम्रा ।निद्राहेला च लीलायुवतिरनुमतिर्दिक्कुहुः पक्षतिश्च ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
विषाणीस्त्रीवीरणीस्त्रीपूगीस्त्रीखर्जूरीस्त्रीपुटिकास्त्रीमालिकास्त्रीलक्ष्मीस्त्रीवाणीस्त्रीभवानीस्त्रीरजनिस्त्रीविरतिस्त्रीकान्तिस्त्रीसीतास्त्रीजुगुप्सास्त्रीचिन्तास्त्रीअसूयास्त्रीविभूतिस्त्रीद्युतिस्त्रीतरणिस्त्रीमतिस्त्रीक्षेपणीस्त्रीविष्टिस्त्रीपीडास्त्रीतन्त्रीस्त्रीतन्द्रीस्त्रीविपञ्चिस्त्रीद्रुणिस्त्रीविपणिस्त्रीकृपास्त्रीवेदनास्त्रीमुक्तिस्त्रीविद्यास्त्रीज्योत्स्नास्त्रीवेश्यास्त्रीकलास्त्रीवाच्स्त्रीसरणिस्त्रीविषहरीस्त्रीहूतिस्त्रीकाकूस्त्रीप्रपास्त्रीकथास्त्रीदेवतास्त्रीद्योस्त्रीदिव्स्त्रीढक्कास्त्रीव्रीडास्त्रीअवहित्थास्त्रीसुरभिस्त्रीकुमुदिनीस्त्रीपद्मिनीस्त्रीपूर्णिमास्त्रीतारास्त्रीश्रेणीस्त्रीवीथीस्त्रीअवनिस्त्रीनदीस्त्रीपुष्करिणीस्त्रीअम्बिकास्त्रीनिद्रास्त्रीहेलास्त्रीलीलास्त्रीयुवतिस्त्रीअनुमतिस्त्रीदिश्स्त्रीकुहूस्त्रीपक्षतिस्त्री
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि द्वितीयः काण्डः Śabdaratnākara 2.134 · p. 188
अम्बिकाऽप्यंविका, भाट्टारक-भट्टौ तु पूज्यगात् ।नाम्नः प्रयोज्यौ प्रायेण नाट्योक्तौ नाट्यवाचकः ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण आदिदेवाध्यायः Śabdaratnākara 1.2.58 · p. 8
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कपादः Dharaṇikośa 1.1.15 · p. 4
नग्निका स्यात्कुमारी च दूषिकाक्षिमलेऽपि च ।झिल्लिकातपरुग्झिञ्झी धेनुका धेनुर्हस्तिनी ।यूथिकाम्लानयूथ्योः स्यादम्बिका धात्रिकाम्बयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 नु (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.8 · p. 151
अम्बिका तु जननी *************** ।******* कपटे चा-थाम्लिकाम्लकरसोद्गिरणेऽपि ॥ ८ ॥
metre not recognised
meaningsजननी
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.89 · p. 54
तिथौ रुद्रस्याष्टमः स्यादष्टानां पूरणे त्रिषु ।अम्बकं नयने क्लीबं पार्वत्यां त्वम्बिका स्त्रियाम् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.90 · p. 54
जनन्यामपि शब्दज्ञः पुनर्ब्रूते धनञ्जयः ।स्त्रीमात्रे चाप्यथागाधमतलस्पर्शवारिणि ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.30 · p. 178
अम्बिका जननीगौर्य्यौर्धृतराष्ट्रस्य मातरि ।अन्धिका रजनी नारी द्युतभेदेऽक्षिदूषिते ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.3 · p. 92
अन्तिकं निकटे चुल्ल्यां नाटयोक्तौ चाग्रजन्तिका ।अनीकोऽत्री रणे सैन्ये गौर्यां मातरि चाम्बिका ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

अम्बिका as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु चण्डीचण्डी तु हिंस्राम्बिकयोश्च चण्डा स्याच्छङ्खपुष्प्यां गणहासके च । स्याद्गोपतौ नाम्बुरुहादिसंघे षडे च षण्डो विपिने च नस्त्री ॥ ७४ ॥ Koṣakalpataru 6.12.74
  • कोषकल्पतरु दर्दुरस्याद्दर्द्दरोऽद्रौ त्रिषु चाल्पभग्ने- ऽथो दर्दुरस्तोयदभेकयोश्च । स्याद्वाद्यभाण्डान्तरकेऽद्रिभेदे ग्रामव्रजे स्त्री पुनरम्बिकायाम् ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 6.27.23
  • शब्दरत्नावली त्रिपुटात्रिकूटं सिन्धुलवणे पुमांस्तु पर्वतान्तरे । त्रिपुटा स्त्री तु सूक्ष्मैला त्रितृतामम्बिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.44