कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

वराङ्ग

varāṅgaक्ली · neut.

In 15 kośas: 20 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.288 · p. 25
उत्तमाङ्गं शिरो मूर्धा मौलिर्मस्तकमुण्डके ॥ ५६६ ॥वराङ्गं करणत्राणं शीर्षं मस्तिकमित्यपि ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.350 · p. 26
पूतौ स्फिजौ कटिप्रोथौ वराङ्गं तु च्युतिर्बुलिः ।भगोऽपत्यपथो योनिः स्मरान्मन्दिरकूपिके ॥ ६०९ ॥स्त्रीचिह्नमथ पुंश्चिह्नं मेहनं शेपशेपसी ।शिश्नं मेढ्रः कामलता लिङ्गं च द्वयमप्यदः ॥ ६१० ॥गुह्यप्रजननोपस्था गुह्यमध्यं गुलो मणिः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.514 · p. 59
भगो योनिरुपस्थश्च वराङ्गं स्मरमन्दिरम् ।शिश्नः शेफोऽथ मेढ्रश्च तुल्ये मेहनशेफसी ॥ ५१४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.142 · p. 104
विमानेऽथ वराङ्गः स्याद्वारणो मृग इत्यपि ।हस्ती दन्तावलो दन्ती सिन्धुरो दीर्घमारुतः ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.80 · p. 166
भृङ्गं वराङ्गं सु[45b]रसं वरं रामाप्रियं त्वचम् ।गुडत्वगुत्कटं हृद्यं चोचं स्यात्स्वर्णभूमिकम् ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.61 · p. 213
च्युतिर्बुलिः कामरूपी मर्कटी च स्त्रियामिमे ।कामगेहं स्त्रीकरणं वराङ्गं शौक-धैनुके ॥ ६१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 स्त्री (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.19 · p. 221
काकुदन्तालु युग्ये तु मौलिर्मस्तकमस्त्रियाम् ।मस्तिकं चोत्तमाङ्गं कं वराङ्ग - शिरसी शिरः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.95 · p. 252
प्रवेष्टं दन्तमांसं स्याद्वराङ्गं गजमस्तकम् ।कुम्भौ तु शिरसः पिण्डौ तयोर्मध्यं विदुः पुमान् ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1604 · p. 187
वरा मूर्ध्नि गुह्ये च हस्ते चोचाख्यभेषजे ।क्ली वराङ्गा चतुर्वर्षसुरभौ स्त्री द्वयोः पुनः ॥ १६०४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.98 · p. 64
शुक्राह्वेन्द्रयवा प्रोक्ता वराङ्गं त्वचमुच्यते ।तमालपत्रकं पत्रं वाह्लीकं हिङ्गु रामठम् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.232 · p. 129
वराङ्गं मस्तकं मूर्धोत्तमाङ्गं शिर इत्यपि ।करणत्राणशीर्षे च मस्तिकं कं नपुंसके ॥ २३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.268 · p. 134
बुलिश्च्युतिर्भगो योनिः स्त्रीचिह्नं स्मरमन्दिरम् ।स्मृतोऽपत्यपथश्चैव वराङ्गं स्मरकूपिका ॥ २६८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.907 · p. 138
उत्तमाङ्गं तथा शीर्षं वराङ्गं चापिकं पुनः ।कथ्यते करणत्राणं देशनामानि सन्ति वै ॥ ९०७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.982 · p. 150
भगोऽपत्यपथो योनिः वराङ्गं स्मरमन्दिरम् ॥ ९८२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.275 · p. 101
कटीप्रोथः कटिप्रोथः पूलकः स्थिक् स्त्रियां स्फिचा ।लिङ्गयोन्योरुपस्यः स्याद् वराङ्गं स्मरमन्दिरम् ।योनिर्द्वयोरतिगृहं जन्मवर्त्माधरंभगम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.221 · p. 126
पीलुर्दन्ताबलो दन्ती द्विरदः कुञ्जरः करी ।वराङ्गः पुष्करी नागो जलकाङ्क्षः महामृगः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.208 · p. 235
वराङ्गकं वराङ्गं च स्यादेलायां तु निष्कटिः ।निष्कटा स्थूलैलायां तु कथिता त्रिपुटा पुटा ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 लै (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.577 · p. 75
क्षुद्रगन्धा तु काण्डेक्षुकोकिलाक्षेक्षुरक्षुराः ।त्वक्पत्रं तु त्वचं चोचं वराङ्गं भृङ्गमुत्कटम् ॥ ५७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव मनुष्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.6.21 · p. 52
भगं गुह्यं वराङ्गं च कलत्रं जन्मवर्त्म च ।स्मरागारं रतिगृहमधोधस्थादिमेऽव्यये ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव क्षत्त्रियवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.8.34 · p. 66
विलोमजिह्वान्तःस्वेदापण्डपादलतालकाः ।वराङ्गः पुष्करी शूर्पकर्णसामजपेचिलाः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.51
शृङ्गं प्राधान्यसान्वोश्च वराङ्गं मूर्धगुह्ययोः ।
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास गार्धश्लोकः Dharaṇikośa 3.2.4 · p. 22
वराङ्गं मस्तके योनौ भङ्गाख्ये च सुगन्धके ।कालिङ्गो भूमिकर्कारुः कालिङ्गी राजकर्कटी ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ गान्ताः Koṣakalpataru 6.3.22 · p. 168
गुह्ये गुडत्वचि शिरोगजयोर्वराङ्गंपत्राङ्गमाहुरिह पद्मकभूर्जयोश्च ।कोके रथाङ्ग उदितश्चरमे तु चक्रेधाराङ्ग आदिमगतोऽप्यसितीर्थवाची ॥ २२ ॥
वसन्ततिलका
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र गत्रिः Śivakoṣa 3.2.93 · p. 9
पुन्नागः पाटलापुष्पजातीफलसितोत्पले ।वराङ्गं त्वचि कङ्कुष्टे वराङ्गी मूषिकाभिदि ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश गान्ताः Śabdaratnāvalī 7.3.44 · p. 194
वराङ्गं मस्तके योनौ मातङ्गे ना गुडत्वचि ।भुजङ्गः सर्पषिड्गाहिकुटुलेषु(?) मलीमसे ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.70 · p. 115
पुंस्त्वादौ च वराङ्गे तु गुडत्वचि गजे पुमान् ।वल्गुच्छागेऽपि वेगस्तु महाकालफलेऽपि च ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नपुंसकलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.3.29 · p. 252
लांगूलं वालधौ मेढ्रे वर्जनं त्यागहिंसयोः ।वरांगं स्त्रीभगे मूर्ध्नि च्छेदे वृद्धौ च वर्धनम् ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful

वराङ्ग as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु भगअगो नगोऽर्कद्रुमपर्वतेषु खगास्तु सूर्यग्रहदेवबाणाः । पक्षी शरोऽस्त्रीतु भगो वराङ्गै- श्वर्यप्रयत्नातिविरक्तिषु स्यात् ॥ ९१ ॥ Koṣakalpataru 6.3.91
  • कोषकल्पतरु च्युतियुतिस्तथामिश्रण मिश्रणेषु च्युतिर्वराङ्गे च्यवने तथोक्ता । त्वक्चर्मणोः कृत्तिरिहापि भूर्जे स्यात्कृत्तिकावाच्यथ भित्तिरुक्ता ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.57
  • कोषकल्पतरु प्रार्थितप्रार्थितमर्थितरुद्धाभिहतेषु स्याद्व( ? )रांगे तु । जृम्भितमीहाजृम्भणविकसितिषु स्यादथाह्वाने ॥ ९० ॥ Koṣakalpataru 6.16.90
  • कोषकल्पतरु उपस्थअश्वत्थ उक्तोऽपि च पौर्णमास्यां नपुंसके त्वम्भसि संप्रदिष्टः । उपस्थ उत्सङ्ग वराङ्गपायु- मेढ्रेषु निःस्वे त्वपि नग्नकेन्द्रे ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 6.18.11
  • कोषकल्पतरु त्वक्पत्रत्वक्पत्रं तु वराङ्गौषधके प्रोक्तं [ स्त्रियां ] च कारव्याम् । दैत्यारिरिन्द्रहर्योर्मुनिपक्षिभिदोस्तु तित्तिरिः [ प्रोक्तः ] । स्यान्मन्दुराश्वशाला … । … भ्यर्णगवेस्त्वर्थका तद्वत् ( ? ) ॥ ७९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.79
  • नानार्थार्णवसंक्षेप त्वक्पत्रनदीभेदे परैरुक्तो ना रूपाध्यवसाययोः । त्वक्पत्रं तु वराङ्गाख्यगन्धद्रव्ये नपुंसकम् ॥ ८३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.830