विधान
vidhānaक्ली · neut.In 9 kośas: 8 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 12 as a meaning of another word.
अष्ठीवतोरधिष्ठाने सन्दानं पुंनपुंसकम् ।विधानं गजभक्ष्ये स्यात् क्लीबे चैव विधा स्त्रियाम् ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रकृतिप्रत्ययार्थाद्यैः संकीर्णे लिङ्गमुन्नयेत् ।विधिर्विधानं कर्मास्त्री क्रिया कृत्या विधा कृतिः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विधा विधानं द्वितयं गजान्ने परिकीर्तितम् ।अथ पाकनमस्त्री तु गजपित्तज्वरे मतम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कर्मक्रिया कृतिः कृत्या विधानञ्च विधिः स्त्रियाम् ।क्रियावताञ्च सातत्ये भवेयुरपरस्पराः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अन्तर्धाव्यवधानप्रावरणस्थगनगूहनास्तरणम् ।अपिधानं तिरोधानं विधानमपवारणम् ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
पद्मानि स्युर्बिन्दवोऽन्नं विधानंशुण्डा हस्तश्चूलिका कर्णमूलम् ।स्यान्निर्याणं दृष्युपान्तः करीरंदन्तादिः स्याद्दन्तभागोऽग्रभागः ॥ ६९९ ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
समौ करङ्ककरकौ विधानं स्यादुदञ्चनम् ।शालाजिरो वर्धमानः शरावं पुंनपुंसकम् ॥ ८९९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विधिविधानं कर्मास्त्री क्रिया कृत्या विधा कृतिः ।व्याप्यं तु साधनं कर्म्मयुताज्ञेय्ये तु सङ्गतम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 धि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
वेदनायामुपाये च प्रकारे वैरकर्मणि ।विष्टपं त्वपि देवानां विमाने भुवने तथा ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
विधान as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् विधिविधिर्विधाने दैवेऽपि प्रणिधिः प्रार्थने चरे । Amarakośa 3.3.192
- धरणिकोश विधिविधुश्चन्द्रे हृषीकेशे कर्पूरे च विधुः स्मृतः । विधी विधानधातारौ विधिः स्यात्कालदैवयोः ॥ Dharaṇikośa 18.2.1
- कोषकल्पतरु प्रणयतिवहत्यथ प्रान्नयतिः प्रवेशोत्पत्ति-संस्कृते । विधान-प्रेम-विस्रम्भ-क्षेपणाभ्यर्थनासु च ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.35
- कोषकल्पतरु उपदाक्षिण्यात्ययदोषवादनमृतिव्याप्त्यंहतिप्रक्रमे पूजाचार्यविधानशक्तिषु भवेदुद्योगत( ? )द्योगयोः । गर्हाप्रश्नसमुच्चयेष्वपि भवेत्संभावने शङ्कने वीप्सेत्थंभवसंभवेषु गदितं विद्वद्भिरभ्यव्ययम् ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 5.1.5
- कोषकल्पतरु विधिप्रत्याशायां बन्धके चित्तरोगे पुंस्याधिः स्यादप्यधिष्ठानके च । रोगे बाष्पे व्याधिरुक्तो विधिस्तु काले दैवे ब्रह्मणि स्याद्विधाने ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.20.59
- नानार्थार्णवसंक्षेप व्रतक्ली त्वृतौ वत्सरे मासे विष्णावग्नौ धनान्नयोः । भुक्तौ कर्मणि चाथाह विधाने चापि सज्जनः ॥ ११७८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1178
- नानार्थार्णवसंक्षेप विधातथा विधाने हस्त्यन्ने विधाने तु नपुंसकम् । उच्चारणप्रभेदेषु स्पृष्टतादिषु नप् पुनः ॥ १२५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1252
- नानार्थार्णवसंक्षेप अविनहंसपाद्यामथाध्वर्यावविनः पुंसि पावके । तथाविधाने गुप्तावप्युदकेऽपि नपुंसकम् ॥ ११८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.118
- शब्दरत्नावली विधिविधिः पितामहे काले विधाने नियतावपि । विधा प्रकारे ऋद्धो च गजान्ने वेतने विधौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.13
- शब्दरत्नाकर विधावीचिः पङ्क्त्यूर्मिधारासु वीथिः पङ्क्तिः पदव्यपि । विधाः प्रकारहस्त्यन्नविधानर्द्धिभृतिक्रियाः ॥ १९९५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1995
- शब्दरत्नाकर विधिवीर्यं पराक्रमे शुक्ले वृत्तिर्वर्तनजीवने । विधिर्ब्रह्मणि दैवे च विधाने कर्मकल्पयोः ॥ १९९७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1997
- वैजयन्ती विधावर्ध्री स्नायुनि नध्र्यां च व्रज्या पर्यटने गतौ । विधा विधाने हस्त्यन्ने भृत्यामृद्धिप्रकारयोः ॥ ३४ ॥ Vaijayantī 6.2.34