कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

चूलिका

cūlikāस्त्री · fem.

In 16 kośas: 17 synonym verses, 6 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.246 · p. 14
परिकर्मसूत्रपूर्वानुयोगपूर्वगतचूलिकाः पञ्च ।स्युर्दृष्टिवादभेदाः पूर्वाणि चतुर्दशापि पूर्वगते ॥ २४६ ॥
गीतिः
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.14 · p. 47
कर्णमूलं चूलिका स्यादीषिका त्वक्षिकूटकम् ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.38
अपाङ्गदेशो निर्याणं कर्णमूलं तु चूलिका ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.217 · p. 27
दानं मदो विषाणौ च दशनौ स्कन्ध आसनम् ।अपाङ्गदेशो निर्याणं कर्णमूलं तु चूलिका ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर सप्तमोपदेशः Bālaprabodhikā 7.150 · p. 79
लाञ्जक्यचूलिका चूला वारस्त्रीति निगद्यते ।भट्टारिका राजमाता तत्पुत्री भर्तृदारिका ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.68 · p. 14
चूलिका गृहमेधिः स्यात्पाकाद्यं पूर्ववेदिका ।कुण्डिका कुम्भिका तस्य महामुख इतीर्यते ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.98 · p. 85
अन्तर्जवनिकासंस्थैः सूचनार्थस्य चूलिका ।अङ्कान्ते सूचितः पात्रैस्तदङ्कस्याविभागतः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.200 · p. 253
अङ्गुलीः कर्णिका कर्णमूलं स्याच्चूलिका स्त्रियाम् ।गुल्फः प्रौहः स्कन्धदेशस्त्वासनं पद्मकं पुनः ॥बिन्दवः पक्षभागस्तु पार्श्वतोऽप्यथ योऽग्रतः ।दन्तभागो न ना गात्रं जङ्घादिप्राक्प्रदेशकः ॥पश्चाद्भागोऽपरो नाह्यो वारी स्त्री रज्जुरङ्घ्रिगा ।त्रिपदी गात्रयोर्बन्ध एकस्मिन्नपरेऽपि च ॥उत्पलं कर्णमांसं स्याल्लालिका कर्णवेधिनी ।अपाङ्गदेशो निर्याणं पुच्छमूलं तु पेचकः ॥शृङ्खलस्त्रिषु चान्दूः स्त्री न स्त्रियौ निगडान्दुकौ ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.169 · p. 29
कर्णमूले वितलिका चूलिका पिप्पलीति च ।विञ्जूषः कर्णपार्श्वेऽस्मिन्नारक्षौ कुम्भयोरधः ॥ १६९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.141 · p. 69
चूलिका कर्णमूलं स्यादक्षिकूटमथेषिका ।करटोऽथ गजगल्लोऽवग्रस्त्वलिकं मतम् ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.288 · p. 61
विकिरोऽपि विदौ प्रोक्तः कर्णमूले तु चूलिका ।स्यात्कुम्भाधोभागदेशे वाहित्थं वाहनं मतम् ॥ २८८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.99 · p. 7
कङ्कणं वलयं चूली चूलिका वलयोर्मिका ।बाह्वटं बाहुवलयं केयूरं कटकाङ्गदे ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.354 · p. 46
पूर्वगतं चतुर्थं स्यात् पञ्चमः चूलिकाऽभिधम् ।पूर्वगते तु पूर्वाणि चतुर्दश यथाक्रमम् ॥ ३५४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ग (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 ग (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2216 · p. 363
चूलिका कर्णमूलं स्याद् गजकर्णस्य मूलके ।इषाका चेषिका चाऽक्षिकूटकं नेत्रगोलके ॥ २२१६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.234 · p. 127
निर्नायनन्तु निर्याणं मतङ्गापाङ्गदेशके ।चूलिका कर्णमूले स्याद् वाहित्थं कुम्भयोरधः ।तदधः प्रतिमानं स्यात् स्कन्धदेशे तथासनम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.699 · p. 89
पद्मानि स्युर्बिन्दवोऽन्नं विधानंशुण्डा हस्तश्चूलिका कर्णमूलम् ।स्यान्निर्याणं दृष्युपान्तः करीरंदन्तादिः स्याद्दन्तभागोऽग्रभागः ॥ ६९९ ॥
शालिनी
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.73 · p. 110
मध्येमुखं तु वाहित्थं पिलाटौ तस्य पार्श्वयोः ।कर्णमूले पीतलिका चूलिका पिप्पलीति च ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पी (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.17 · p. 152
आलेख्यलेखनीतूलशय्यास्वपि च तूलिका ।नाटकाङ्गे कर्णजाहे करिणामपि चूलिका ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.752 · p. 112
इत्येव चूलिकस्तु स्यात् तिले ना द्वे तु कुक्कुटे ।चूलिका तु स्त्रियां जातिच्छन्दोभेदे गजस्य च ॥ ७५२ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.753 · p. 113
कर्णमूले तथाधीते रभसः शब्दवित्तमः ।नाटकाङ्गेऽथ चूटालस्तूच्चटाख्यमहीरहे ॥ ७५३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.74 · p. 181
चूलिका नाटकाङ्गे स्यात् करिणां कर्णमूलके ।जनकस्तातनृपयोश्चूतकः कूपकाम्रयोः ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण संकीर्णाध्यायः Śabdaratnākara 3.7.1729 · p. 208
चूलिका यूपशिरसि मालिका भवनान्तरे ।कालिका मेघसंघाते मधुव्यूहे मधूलिका ॥ १७२९ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.21 · p. 98
चारको भोजके बन्धे नाटकाङ्गेऽपि चूलिका ।चित्रकं चित्रके क्लीबं व्याघ्रैरण्डौ च चित्रकौ ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्