व्यूढ
vyūḍhaवि · adj.In 11 kośas: 7 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
दीर्घायते समे तुङ्गमुच्चमुन्नतमुद्धुरम् ॥ १४२८ ॥प्रांशूच्छ्रितमुदग्रं च न्यङ्नीचं ह्रस्वमन्थरे ।खर्वं कुब्जं वामनं च विशालं तु विशङ्कटम् ॥ १४२९ ॥पृथूरु पृथुलं व्यूढं विकटं विपुलं बृहत् ।स्फारं वरिष्ठं विस्तीर्णं ततं बहु महद्गुरुः ॥ १४३० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वृहदुरु गुरु विस्तीर्णं पुरु पृथु पृथुलं महद्विशालं च ।व्यूढं विपुलं रुद्रं वरिष्ठमेकार्थमुद्दिष्टम् ॥ ६९९ ॥
आर्या
genderविadj.
उरु व्यूढं च विपुलं स्फारं गुरु ततं बृहत् ।महद्बहु च विस्तीर्णं वरीयस्तु वरिष्ठवत् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
उदग्रमथ नीचैव मन्थरं कुब्जवामने ।खर्वं ह्रस्वं पृथौ व्यूढं विशालं पृथुलं पुनः ॥ ३१९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
विस्तीर्णे विकटं व्यूढं विकरालं च विस्तृतम् ।विशङ्कटं विशालं च वद्रं स्थूलं बृहत्पृथु ॥ ६८९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
विशङ्कटं विशालं च विस्तीर्णं विकटं महत् ।वरिष्ठं विपुलं व्यूढं वड्रं ततं तथा बृहत् ॥ २६०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable)
genderविadj.
विशालमुरु विस्तीर्णं विपुलं पृथुलं पृथु ।स्फारं भद्रं बृहद्व्यूढमुदूढं बहुलं बहु ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
दृढं त्वतिशयस्थूले स्यात्प्रगाढनितान्तयोः ।माढिः स्त्री पत्रभङ्गे च तथा दैन्यप्रकाशने ॥मूढः शिशौ तन्द्रिते च वाढा च दीप्तिमुख्ययोः ।बाढं प्रतिज्ञादृढयो रूढं जातप्रसिद्धयोः ॥व्यूढः पृथुलविन्यस्तसंहतेष्वभिधेयवत् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
व्यूढ as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश उपोढअध्यूढा कृतसापत्न्यामध्यूढो वृद्धिमानयोः । उपोढः कथितो व्यूढे समासन्ने विवाहिते । आषाढो व्रतिनां दण्डे मासपर्वतभेदयोः ॥ Dharaṇikośa 13.2.3
- धरणिकोश संनद्धसंनद्धो वर्मिते व्यूढे दुर्विधो दुर्गते खले । प्रसिद्धो भूषिते ख्याते निरोधो नाशरोधयोः ॥ Dharaṇikośa 18.1.7
- परमानन्दीयनाममाला उदूढउदानो वायुभेदे स्यात्सर्पभेदेऽपि कुत्रचित् । उदूढः पृथुले व्यूढे उत्थितं जातवृद्धयोः ॥ ६६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.3.66
- शब्दरत्नावली सन्नद्धविविधः पत्तिभेदे वे(?) वीरुत्स्त्री वल्लीशाखयोः । सन्नद्धः कृतसन्नाहे व्यूढे मन्त्रादिसंयुते ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.34