कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

बहु

bahuवि · adj.

In 17 kośas: 20 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.80 · p. 54
परःशताद्यास्ते येषां परा संख्या शतादिकात् ।प्राज्यं प्रभूतं प्रचुरं बहुलं बहु पुष्कले ॥ १४२५ ॥भूयिष्ठं पुरुहं भूयो भूर्यदभ्रं पुरु स्फिरम् ।
अनुष्टुप्
परःशतविप्राज्यविप्रभूतविप्रचुरविबहुलविबहुविपुष्कलविभूयिष्ठविपुरुहविभूयस्विभूरिविअदभ्रविपुरुविस्फिरवि
genderविadj.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1430 · p. 54
दीर्घायते समे तुङ्गमुच्चमुन्नतमुद्धुरम् ॥ १४२८ ॥प्रांशूच्छ्रितमुदग्रं च न्यङ्नीचं ह्रस्वमन्थरे ।खर्वं कुब्जं वामनं च विशालं तु विशङ्कटम् ॥ १४२९ ॥पृथूरु पृथुलं व्यूढं विकटं विपुलं बृहत् ।स्फारं वरिष्ठं विस्तीर्णं ततं बहु महद्गुरुः ॥ १४३० ॥
अनुष्टुप्
दीर्घविआयतवितुङ्गविउच्चविउन्नतविउद्धुरविप्रांशुविउच्छ्रितविउदग्रविन्यञ्च्विनीचविह्रस्वविमन्थरविखर्वविकुब्जविवामनविविशालविविशङ्कटविपृथुविउरुविपृथुलविव्यूढविविकटविविपुलविबृहत्विस्फारविवरिष्ठविविस्तीर्णविततविबहुविमहत्विगुरुवि
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.63
प्रभूतं प्रचुरं प्राज्यमदभ्रं बहुलं बहु ।पुरुहूः पुरु भूयिष्ठं स्फारं भूयश्च भूरि च ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
प्रभूतविप्रचुरविप्राज्यविअदभ्रविबहुलविबहुविपुरुहुविपुरुविभूयिष्ठविस्फारविभूयस्विभूरिवि
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.701 · p. 81
प्राज्यं भूरि प्रभूतं च प्रचुरं बहुलं बहु ।पुरुजं पुष्कलं पुष्टमदभ्रमभिधीयते ॥ ७०१ ॥
अनुष्टुप्
प्राज्यविभूरिविप्रभूतविप्रचुरविबहुलविबहुविपुरुहविपुष्कलविपुष्टविअदभ्रवि
genderविadj.
द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह Dvirūpadhvanisaṅgraha · भरतमल्लिक Dvirūpadhvanisaṅgraha 256 · p. 75
समौ निष्ठेव निष्ठीव सेवनं सीवनं भवेत् ।त्रुटिस्त्रुटी स्याद्बहुलं बहु स्यात् पुरुहं पुरु ॥ २५६ ॥
अनुष्टुप्
निष्ठेवपुंनिष्ठीवपुंसेवनक्लीसीवनक्लीत्रुटिस्त्रीत्रुटीस्त्रीबहुलविबहुविपुरुहविपुरुवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.118 · p. 227
स्वल्पमल्पं कणीकं च कणिका च कणिः कणी ।कणीयोल्पीयमल्पिष्ठमणीयो बहुलं बहु ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
स्वल्पविअल्पविकणीकविकणिकास्त्रीकणिस्त्रीकणीस्त्रीकणीयस्विअल्पीयस्विअल्पिष्ठविअणीयस्विबहुलविबहुवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.184 · p. 234
ह्रसिष्ठश्च वसिष्ठश्च प्रकर्षार्था अमी पुनः ।पीवरोऽभीप्सितः क्षुद्रः पृथुः क्षिप्रो बहुस्तथा ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्
ह्रसिष्ठविवसिष्ठविपीवरविअभीप्सितविक्षुद्रविपृथुविक्षिप्रविबहुवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.75 · p. 19
तलिनं चाथ मोघं स्यादन्तर्गडु निरर्थकम् ।निष्प्रयोजन-वन्ध्ये च निष्फलं च मुधाव्ययम् ।प्रभूतं प्रचुरं प्राज्यमदभ्रं बहुलं बहु ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
तलिनविमोघविअन्तर्गडुविनिरर्थकविनिष्प्रयोजनविवन्ध्यविनिष्फलविमुधाअप्रभूतविप्रचुरविप्राज्यविअदभ्रविबहुलविबहुवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.85 · p. 20
उरु व्यूढं च विपुलं स्फारं गुरु ततं बृहत् ।महद्बहु च विस्तीर्णं वरीयस्तु वरिष्ठवत् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
उरुविव्यूढविविपुलविस्फारविगुरुविततविबृहत्विमहत्विबहुविविस्तीर्णविवरीयस्विवरिष्ठवि
genderविadj.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 191 · p. 90
अदभ्रं भूरि भूयिष्ठं बंहिष्ठं बहुलं बहु ।प्रचुरं नैकमानन्त्यं प्राज्यं प्राभूतपुष्कलम् ॥ १९१ ॥
अनुष्टुप्
अदभ्रविभूरिविभूयिष्ठविबंहिष्ठविबहुलविबहुविप्रचुरविनइकविआनन्त्यक्लीप्राज्यविप्राभूतविपुष्कलवि
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.315 · p. 91
प्रभूतं प्रचुरं भूरि पुरुहं बहुलं बहु ।अदभ्रपुष्कले भूयः स्फिरं भूयिष्टमित्यपि ॥ ३१५ ॥
अनुष्टुप्
प्रभूतविप्रचुरविभूरिविपुरुहविबहुलविबहुविअदभ्रविपुष्कलविभूयस्विस्फिरविभूयिष्ठवि
genderविadj.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.90 · p. 43
अणु सूक्ष्मं लघु श्लक्ष्णं क्षामः क्षीणः कृशस्तनु ।बंहिष्ठं प्रचुरं प्राज्यं पुष्कलं बहुलं बहु ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
अणुविसूक्ष्मविलघुविश्लक्ष्णविक्षामविक्षीणविकृशवितनुविबंहिष्ठविप्रचुरविप्राज्यविपुष्कलविबहुलविबहुवि
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2592 · p. 417
प्रभूतं प्रचुरं प्राज्यं पुष्कलं पुरहं पुरु ।पुरुहं पुरुहूश्चैव भूयिष्ठं बहुलं बहु ॥ २५९२ ॥
अनुष्टुप्
प्रभूतविप्रचुरविप्राज्यविपुष्कलविपुरहविपुरुविपुरुहविपुरुहुविभूयिष्ठविबहुलविबहुवि
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2601 · p. 419
उरु गुरु बहु स्फारं पृथु च पृथुलं पुनः ।एतन्नामानि मन्यन्ते विशालस्य बुधैः सदा ॥ २६०१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
उरुविगुरुविबहुविस्फारविपृथुविपृथुलवि
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.16 · p. 164
स्फिरंभू यश्च भूपिष्ठमदभ्रं बहुभूरि च ।शतादिकात् परा संख्या येषां ते तु परः शताः ॥
अनुष्टुप्
स्फिरविभूयस्विभूयिष्ठविअदभ्रविबहुविभूरिविपरःशतवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.32 · p. 252
द्वितयं, प्रचुरे भूयो भूयिष्ठं पुरुहं पुरु ।बहुलं बहु बहूलम्, लेशे त्रुटि-तुटी समौ ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ब (wrong syllable)
द्वितयक्लीभूयस्विभूयिष्ठविपुरुहविपुरुविबहुलविबहुविबहूलवित्रुटिस्त्रीतुटिस्त्री
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1675 · p. 201
भूरिभूयःस्फिरस्फारघनादभ्रबहूनि च ।अल्पीयोऽल्पिष्ठमत्यल्पे कनीयोऽणीयसी अपि ॥ १६७५ ॥
अनुष्टुप्
भूरिविभूयस्विस्फिरविस्फारविघनविअदभ्रविबहुविअल्पीयस्विअल्पिष्ठविकनीयस्विअणीयस्वि
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश लोकपालाध्यायः Vaijayantī 1.2.27 · p. 11
महिमांस्तु विवाहाग्निर्वैश्वदेवाग्निरद्भुतः ।व्रतांते बहुरन्नादः सुलभः पाकयाज्ञिकः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
महिमन्पुंअद्भुतपुंबहुपुंअन्नादपुंसुलभपुंपाकयाज्ञिकपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.80 · p. 207
विशालमुरु विस्तीर्णं विपुलं पृथुलं पृथु ।स्फारं भद्रं बृहद्व्यूढमुदूढं बहुलं बहु ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
विशालविउरुविविस्तीर्णविविपुलविपृथुलविपृथुविस्फारविभद्रविबृहत्विव्यूढविउदूढविबहुलविबहुवि
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.84 · p. 208
क्षीणं क्षामं विलिष्टं स्यात् स्थूलं तु बहलं दृढम् ।प्रभूतं प्रचुरं प्राज्यं बहलं बहुलं बहु ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
क्षीणविक्षामविविलिष्टविस्थूलविबहलविदृढविप्रभूतविप्रचुरविप्राज्यविबहुलविबहुवि
genderविadj.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास हार्धश्लोकः Dharaṇikośa 32.2.3 · p. 228
बहुशब्दस्तु विपुले त्र्यादिसंख्यास्वपि स्मृतः ।लोहश्चागुरुसारः स्यादयः सर्वं च तैजसम् ॥
अनुष्टुप्
meaningsविपुलत्र्यादिसंख्या
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ हान्ताः Koṣakalpataru 6.32.42 · p. 386
विपुले त्र्यादिकसंख्यार्थको बहुः स्याद्विशेष्यघ्नः ।वृत्रासुरेऽहिराद्ये वप्रे द्वंद्वे तु सर्पे स्यात् ॥ ४२ ॥
metre not recognised
meaningsविपुलत्र्यादिकसंख्यार्थक
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.843 · p. 115
शब्दस्वरूपनिष्ठत्वे प्राहेत्योहुर्बहुस्तु ना ।व्रतान्तहोमवह्नौ स्याद् भेद्यालिङ्गं तु वाच्ययोः ॥ ८४३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsव्रतान्तहोमवह्नि
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.844 · p. 115
त्रित्वादिसङ्ख्यासङ्ख्येये महार्थेऽप्यत्र च स्त्रियाम् ।यदा वृत्तिस्तदा बह्वी बहुरित्यपि वा द्वयम् ॥ ८४४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsत्रित्वादिसङ्ख्यासङ्ख्येयमहार्थ
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश हान्ताः Śabdaratnāvalī 7.33.8 · p. 298
प्रोहस्तु निपुणे तर्के गजानां पादपर्वणि ।बहुस्त्रित्वादिसंख्यासु तथा सुविपुले त्रिषु ॥
अनुष्टुप्
meaningsत्रित्वादिसंख्यासुविपुल
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.459 · p. 255
समारम्भे च पटहो ब्रह्मण्यपि पितामहः ।प्रवाहो व्यवहारे च बहुर्विपुलसङ्ख्ययोः ॥ ४५९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsविपुलसङ्ख्या
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.4.10 · p. 228
नीचे खर्वे निकृष्टे च समर्थेऽधिपतौ प्रभुः ।प्राप्तं न्याय्ये च लब्धे च विपुलानेकयोर्बहु ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
meaningsविपुलअनेक

बहु as a meaning in nānārtha verses