कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

विकट

vikaṭaवि · adj.

In 11 kośas: 10 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1430 · p. 54
दीर्घायते समे तुङ्गमुच्चमुन्नतमुद्धुरम् ॥ १४२८ ॥प्रांशूच्छ्रितमुदग्रं च न्यङ्नीचं ह्रस्वमन्थरे ।खर्वं कुब्जं वामनं च विशालं तु विशङ्कटम् ॥ १४२९ ॥पृथूरु पृथुलं व्यूढं विकटं विपुलं बृहत् ।स्फारं वरिष्ठं विस्तीर्णं ततं बहु महद्गुरुः ॥ १४३० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.753 · p. 86
विशङ्कटं विशालं स्यात्करालं विकटं तथा ।निस्तलं वर्तुलं वृत्तं स्थपुटं विषमोन्नतम् ॥ ७५३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.114 · p. 226
विशंकटं पृथु महद्विशाला च विसंकटा ।स्त्रियां क्लीबे च विकटं पुंसि क्लीबे स्त्रियामिमे ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीक्लीf. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.84 · p. 20
अधोमुखमवाग्रं स्यादुभे चावनतानतम् ।विशङ्कटं विशालं स्याद्विकटं पृथुलं पृथु ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.118 · p. 40
गज्जिरोगे तु कच्छा(च्छूः?) स्यात्पाम पामा विचर्चिका ।कण्डूतौ पिटकः खर्जुर्विस्फोटो विकट(टक?)स्तथा ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.689 · p. 116
विस्तीर्णे विकटं व्यूढं विकरालं च विस्तृतम् ।विशङ्कटं विशालं च वद्रं स्थूलं बृहत्पृथु ॥ ६८९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2600 · p. 419
विशङ्कटं विशालं च विस्तीर्णं विकटं महत् ।वरिष्ठं विपुलं व्यूढं वड्रं ततं तथा बृहत् ॥ २६०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable)
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1596 · p. 192
तरललोलचलाचलचञ्चलप्रचलकम्पनकम्प्रचलानि च ।विकटपीनविशंकटपीवराः पृथुविशालबृहत्पृथुलोरवः ॥ १५९६ ॥
द्रुतविलम्बितम्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.82 · p. 207
विशालं विकरालं स्याद्विकटं च विशङ्कटम् ।वर्त्तुलं निस्तलं वृत्तं सुवृत्तं परिमण्डलम् ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.126 · p. 211
निबिडं निबिरीसं स्यात् घनं सान्द्रं निरंतरम् ।विकटं तु विरूपं स्यात् संबाधः संकटः समौ ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.794 · p. 92
चिन्तायामपि चर्चा जगती राजप्रधानलोकेऽपि ।ऋतुरङ्गनारजस्यपि विकटं श्रेष्ठेऽपि निर्दिष्टम् ॥ ७९४ ॥
आर्या
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास टार्धश्लोकः Dharaṇikośa 10.2.14 · p. 38
विकटो वि[22]कराले स्याद्विशाले दन्तुरेऽपि च ।चिपिटः खाद्यभेदे स्यात्तथा पिट्टिकविस्तृते ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ टान्ताः Koṣakalpataru 6.10.24 · p. 181
अवटः कपटोपजीविगर्ता-न्धुखिलेषु प्रथितोऽथ पर्पटः स्यात् ।नरि पिष्टविकारचर्मनाम्नो(?)-ऽथ विशाले विकलाङ्गके मनोज्ञे ॥ २४ ॥
metre not recognised
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश टान्ताः Śabdaratnāvalī 7.11.52 · p. 202
वर्णाटो गायने चित्रकरे स्त्रीकृतजीवने ।विकटः स्यात्कराले तु विशालेऽपि च वाच्यवत् ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.102 · p. 126
लाटोंऽशुके च देशे च व्युष्टं कल्ये त्रिषूषिते ।पथि वास्तुनि वाटः स्याद्विकटं विकृतं बृहद् ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.4.26 · p. 256
पृथौ कराले विकटो विसृतं विगते तते ।वदान्यो वल्गुवाग्दात्रोर्वरीयान् सत्तमेऽत्युरौ ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्

विकट as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु वेकटविकटे जाततरुणिमनि मिश्रितनीचेषु वेरटः परवत् । बदरीफले तु चरमे त्रिकूट उक्तः सुवेलाद्रौ ॥ ३६ ॥ Koṣakalpataru 6.10.36
  • कोषकल्पतरु स्फारजनक्षये स्त्री, विकटे तु भेद्ये ना बुद्बुदे स्यात्करकादिकस्य । स्फारोऽथ काचे लवणे च धूर्त्ते रसान्तरे क्षारमुशन्ति पुंसि ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 6.27.14