कम्पन
kampanaवि · adj.In 10 kośas: 11 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
स्थावरं तु जङ्गमान्यज्जङ्गमं तु त्रसं चरम् ।चराचरं जगदिङ्गं चरिष्णुश्चाथ चञ्चलम् ॥ १४५४ ॥तरलं कम्पनं कम्प्रं परिप्लवचलाचले ।चटुलं चपलं लोलं चलं पारिप्लवास्थिरे ॥ १४५५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 ग (wrong syllable)
genderविadj.
चलनं कम्पनं कम्प्रं चलं लोलं चलाचलम् ॥ ७४ ॥चञ्चलं तरलं चैव पारिप्लवपरिप्लवे ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
कम्पितं कम्पनं कम्पो वेपथुः स्वादथ क्षणः ।महोत्सवोद्धवाः पुंसि महः सान्तं नपुंसकम् ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कम्पो वेपथुरत्र कम्पनमथो दर्दूः स शीताधिकामूर्छा स्त्री प्रलयो विचेष्टनमथोद्धर्षोद्धवौ च क्षणः ।पुंसि स्यान्मह उत्सवोऽथ चरमे सान्तं महः सम्मतंप्रोक्तः खण्डरसश्च चित्ररसयुक्सर्वेऽपि यस्मिन्रसाः ॥ २०९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
चलनं चञ्चलं कम्प्रं कम्पनं चटुलास्थिरे ।एजनं वेपनं वेपि पारिप्लव-परिप्लवे ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
चपलं चञ्चलं लोलं कम्पनं तरलं चलम् ।पारप्लवं कम्प्रमुक्तं चटुलं चास्थिरे समम् ॥ ३४३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तरलं कम्पनं कम्पं(म्प्रं?) पारिप्लवपरिप्लवे ।कठिने तु दृढं क्रूरं जरठं(ठरं?) प्रौढमेधितम् ॥ ६९९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
चञ्चलं चपलं ज्ञेयं चलनं चटुलं चलम् ।लोलं चलाचलं कम्प्रं कम्पनं तरलं तथा ॥ २६४५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्यात् स्वरूपं निसर्गश्च पर्यायोऽयं स्वभावके ।कम्पनं कम्पितं कम्पो वेपनं वेपथुः पुमान् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चराचर एसमिङ्गं चरिष्णुश्चरजङ्गमौ ।चलनः कम्पनः कम्प्रः त्रयं चलनशीलके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र (wrong syllable)
genderविadj.
तरललोलचलाचलचञ्चलप्रचलकम्पनकम्प्रचलानि च ।विकटपीनविशंकटपीवराः पृथुविशालबृहत्पृथुलोरवः ॥ १५९६ ॥
द्रुतविलम्बितम्
genderविadj.
कम्पन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश निधुवनप्रवचनं च वेदे स्यात्प्रकृष्टवचनेऽपि च । निधुवनं सुरतं स्यात्कम्पनं च प्रकीर्तितम् ॥ Dharaṇikośa 19.2.73
- धरणिकोश चालशीलं स्वभावं सद्वृत्तं चालः स्यात्कम्पनं छदिः । चलः कम्पश्चला लक्ष्मीश्चेलं गर्हितव[89]स्त्रयोः ॥ Dharaṇikośa 27.1.2
- कोषकल्पतरु निधुवननिधुवनं सुरतेऽपि च कम्पने प्रजननं प्रगमे भगजन्मनोः । प्रवचनं निगमेऽप्यतिभाषिते प्रभव उत्पतनं च तथोद्गतौ ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.8
- कोषकल्पतरु चालचालं छदौ स्यादपि कम्पनेऽन्त्ये जालस्तु नीपे कपटेऽथ ना न । आनायवातायनकोद्रवेषु स्त्री घोषके चाथ भुजंगमे स्यात् ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.28.61
- शब्दरत्नावली ऊऊ वाक्यारम्भरक्षाकम्पनेषु च कीर्त्यते । Śabdaratnāvalī 8.1.7