कलापक
kalāpakaपुं · masc.In 10 kośas: 18 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
कक्ष्या दूष्या वरत्रा स्यात्कण्ठबन्धः कलापकः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दस्य केका बर्हस्तु प्रचलापकलापकौ ।अलिर्द्विरेफो लम्बोभसवः पुष्पलोलुपः ॥ ३०४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 रे (syllables merged)
genderपुंmasc.
प्रवेणिः स्त्री प्रवेणी च परिस्तोमः पुमानयम् ।वर्णः षणास्तरणं स्यात् कण्ठबन्धः कलापकः ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
श्लोकचतुष्टयकलितं कलापकं पञ्चतः कुलकम् ।काव्ये त्वधिकृत्य कृते तदिति किरातार्जुनीयमित्यादि ॥ १४ ॥
उद्गीतिः
genderक्लीneut.
निषादिनां पादकर्म यतं [113a]वीतं तु तद्द्वयम् ।दूष्या कक्ष्या वरत्रा स्यात्कण्ठबन्धः कलापकम् ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
तत्तत्काले देयमृणं कलापकमुदीरितम् ।अश्वत्थकं यववुसकं च ग्रैष्मकमित्यपि ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अङ्कुशाग्रमपष्ठं स्यात्यातमङ्कुशवारणम् ।दूष्या कक्ष्या वरत्रा स्यात्कण्ठबन्धः कलापकः ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नीलकण्ठः शिखी बर्ही शुक्लापाङ्गोऽस्य वाक्पुनः ।केका बर्हं तु पिच्छे स्यात्प्रचलाककलापकौ ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कक्ष्या दूया वरत्रा च चूष्याः स्याच्चर्मरज्जुका ।गजगले बन्धनं स्यात् कण्ठबन्धः कलापकः ॥ २२२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ग (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निगालोऽस्त्री स्त्रियाम् मन्दूरन्दुकः पादबन्धनः ।कलापकः कर्णवन्धस्त्रिपदी पादबन्धनम् ॥ ७१२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुङ्खो लक्षो(क्षा?)ऽतिगो वेगो दीप्तिः शल्यफले समे ।तूणीषुधिर्द्वयोस्तूण उपासङ्गः कलापकः ॥ १३३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रोहितो रक्तशालिः स्यात् श्वेतशालिस्तु सूकरः ।कलापकास्तु कलमा हायनास्तु महाबुसाः ॥ १४१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ वाङ्मयभेदाः स्युश्चम्पूः खण्डकथा कथा ।आख्यायिका परिकथा कलापकविशेषकौ ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दोऽस्य केका बर्हस्तु प्रचलाककलापकौ ।शिखण्डः पिञ्छमप्यस्य मेचको बर्हचन्द्रकः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अंदुको निगलो न स्त्री भिदुरं शृंखला त्रयी ।कलापकः कण्ठबन्धस्त्रिपदी पादबन्धनम् ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
षष्टिको गर्भपाकी स्यात्प्रवरः शालियष्टिकः ।कलापकास्तु कलमा हायनास्तु महाबुसाः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शृंगिबेरं महाकन्दं हंसच्छत्रं कलापकम् ।पिप्पली मागधी शौण्डी वृषलं चोषणा बला ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सस्वादुकटुतिक्ते तु कषाये स्यात्कलापकः ।जलोलकः साम्लपटुकटौ तिक्ते कषायके ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कटूत्कटं तु क्ली व्योषेऽप्यार्द्रकेऽपि त्रिषु त्वदः ।उत्कटे कटुनाऽथो ना शालिभेदे कलापकः ॥ १५६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsशालिभेद
कलमाख्ये नपि त्वेतज्जानीयाद्विश्वभेषजे ।स्याद्विद्रुमलतायां तु कपोताङ्घ्रिः स्त्रियामियम् ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कलापक as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु मातुलानीमातुलपत्नीभङ्गाकलापके मातुलानी स्यात् । उत्तमवेषवधूट्यां भवति विलेप्यां विलेपनी च स्त्री ॥ ५२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.52