कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

मृत

mṛtaवि · adj.

In 18 kośas: 23 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 27 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.374 · p. 19
प्रमीत उपसंपन्नः परेतप्रेतसंस्थिताः ॥ ३७३ ॥नामालेख्ययशः शेषो व्यापन्नोऽपगतो मृतः ।परासुस्तदहे दानं तदर्थमौर्ध्वदेहिकम् ॥ ३७४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्थ (wrong syllable)
genderविadj.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.714 · p. 35
ऋतं तद्द्वयमनृतं कृषिर्मृतं तु याचितम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.117
परासुप्राप्तपञ्चत्वपरेतप्रेतसंस्थिताः ।मृतप्रमीतौ त्रिष्वेते चिता चित्या चितिः स्त्रियाम् ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.3
द्वे याचितायाचितयोर्यथासंख्यं मृतामृते ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध पातालकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 3.629 · p. 71
परासुरुपसम्पन्नः प्रमीतः संस्थितो मृतः ।प्रेतः परेतश्च तथा कुणपः शवमुच्यते ॥ ६२९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर षष्ठोपदेशः Bālaprabodhikā 6.113 · p. 76
पञ्चत्वं मरणं मृत्युर्मृतं चेति निगद्यते ।सर्वलोकगते मृत्यौ मारी स्यान्मालिकापि च ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.44 · p. 73
शौनामृते मृतं तद्वदृतं चाप्यमृतं क्रमात् ।सेवाकृषिर्याचितं चायाचितं तु शिलोञ्छके ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.153 · p. 231
व्यावृत्तस्तु वृतो वृत्तः संयोजित उपाहितः ।स्यान्मारितः संगमितः संस्थितो मृत इत्यपि ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.74 · p. 270
मृतः प्रमीतश्च परासु-संस्थितौप्रेतः परेतो व्यसु…स्त्री ।आलेख्यशेषोऽपि यशोवशेष-स्तथोपसंपन्नक-नामशेषौ ॥ ७४ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.3 · p. 271
ऋतं द्वे अमृतं तु स्यादयाचितमथो मृतम् ।याचितं स्याद्वणिज्या तु न ना वाणि[125b]ज्यमन्तिमे ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 108 · p. 54
प्रतीतं संस्तुतं लब्धं दृष्टं परिचितं स्मृतम् ।संस्थितं दशमीस्थं च परासुं च मृतं विदुः ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.38 · p. 106
नामशेषो यशःशेषः परासुः संस्थितश्च सः ।व्यापन्नालेख्यशेषौ चोपगतो मृत इत्यपि ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.402 · p. 76
मृते परासुः पञ्चत्वान्परेतः प्रेत इत्यपि ।मृतः प्रमीतः प्रकलः संस्थितो निष्कलस्तथा ॥ ४०२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.408 · p. 77
उञ्छमुञ्छशिलं कुञ्चं शिलोञ्छं च शिलातलम् ।स्यादयाचितवृत्तौ स्यादमृतं मृतमन्यथा ॥ ४०८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त भूमिभानुः Pañcatattvaprakāśa 2.240 · p. 17
मृतः परासुर्निर्ज्जिवः प्रमीतस्त्यक्तजीवनः ।आसुः प्राणो वसुर्जीव आयुर्जीवितजीवने ॥ २४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र्नि (wrong syllable)
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.554 · p. 71
अथो मृतः प्रभीतश्च परेताऽपगतौ तथा ।प्रेतश्चाऽऽलेख्यशेषश्च नामशेषस्तथैव च ॥ ५५४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1357 · p. 229
याचितञ्च मृतं प्रोक्तं भिक्षया लब्धवस्तुनि ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ममृ (syllable split)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.399 · p. 137
विलयोऽत्ययोदिष्टान्तश्चान्त आत्ययिक सृतिः ।मृतः प्रेतः परेतश्च परासुः संस्थितोऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1056 · p. 131
प्रेतः परेतविगतासुमृतप्रमीत-प्राप्तान्तसंस्थितपरासुविलीननष्टाः ।एते दश त्रिषु कटः कुणपः शवोऽस्त्रीचित्या चिता चितिरथ प्रलयोऽत्ययोऽन्तः ॥ १०५६ ॥
वसन्ततिलका
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वैश्याध्यायः Śabdaratnākara 3.4.1396 · p. 169
ऋतं तदुभयं लब्धममृतं स्यादयाचनात् ।मृतं तु याचितं कृष्यामनृतप्रमृते उभे ॥ १३९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.220 · p. 122
परासुरुपसंपन्नः प्रमीतः संस्थितो मृतः ।जीवो जीवनं कीनादूर्ध्वं त्रिषु जीवस्तु जीवितम् ॥ २२० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.2 · p. 123
मृतं क्ली याचितं भैक्षममृतं स्यादयाचितम् ।उंछो धान्यश आदानं कणिशाद्यार्जनं सिलम् ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश धर्मकर्माध्यायः Vaijayantī 5.2.16 · p. 193
आक्रमोऽभिक्रमः क्रान्तिर्व्युत्क्रमस्तूत्क्रमो मृतम् ।विक्रमः शौर्यकरणमत्याधानमतिक्रमः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तपादः Dharaṇikośa 15.1.8 · p. 61
मृतं स्याद्याचिते मृत्यौ जातं जन्मसमूहयोः ।धुतं तु कम्पिते त्यक्ते वृत्ते चारित्रनिर्वृते ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1023 · p. 130
मृतः प्रेते याचिते तु भैक्षे क्ली मरणेऽपि च ।मृत्युस्तु मरणे न क्ली पुमानेवान्तकेऽथ नप् ॥ १०२३ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.40 · p. 216
मृतं मृत्यौ याचिते स्यात्क्लीबं मृत्युमति त्रिषु ।यतिः स्त्रीपाठविच्छेदविधवारोगसन्धिषु ॥
अनुष्टुप्

मृत as a meaning in nānārtha verses