प्लुत
plutaक्ली · neut.In 15 kośas: 18 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
आस्कन्दितं धौरितकं रेचितं वल्गितं प्लुतम् ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वियामो विगमे दिग्धं प्लुते चीर्णं तु शीलितम् ।श्वभ्रोऽवपातो ज्ञानं तु समज्ञा स्यान्मुदागमः ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
विन्द्वन्ताः पञ्च पञ्चापि ह्रस्वदीर्घप्लुताः क्रमात् ।ऌवर्जास्त उदात्तानुदात्तस्वरितभेदतः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वल्गितं त्वग्रकायस्य समुल्लासान्न तत्रिकम् ।आकुञ्चितास्यं गमनं लङ्घनं तु प्लुतं भवेत् ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अश्वानां तु गतिर्धारा विभिन्ना सा च पञ्चधा ।आस्कन्दितं धौरितकं रेचितं वल्लितं प्लुतम् ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अपावृत्तपरावृत्तलुठितानि तु वेल्लिते ।धोरितं वल्गितं प्लुत्पुत्तेजितोत्तरितानि च ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुला तु स्याद्धौरितके पूर्णवेगा प्लुते मता ।वल्गिते स्यान्मध्यजवा पञ्च ते तु नपुंसकाः ॥ ३०२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्म (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मभजासानयरता गणा अष्ट लघुर्गुरु ।एकं द्विचतुःषट्स्वरैर्द्रुतो लघुर्गुरुः प्लुतः ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
धोरितं वल्गितं प्लुतोत्तेजितोत्तेरितानि च ।गतयः पञ्च धाराख्याः घोटकानां क्रमादिमाः ॥ २२५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 प्लु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पक्षिमृगसमं यानं प्लुतं भवति लङ्घनम् ।उत्तेजितं रेचितं च मध्यवेगेन या गतिः ॥ २२५७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 मृ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स एष तालो विज्ञेयो धीरैरनुद्रुतादिभिः ।अनुद्रुतं द्रुतञ्चैव लघुर्गुरुः प्लुतस्तथा ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 र्गु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तिमात्रं प्लुत आख्यातं नाट्यशास्त्रानुसारतः ।पञ्चलघ्वक्षरः कालो मात्रा निगदिता बुधैः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आस्कन्दितं धोरितकं रेचितं वल्गितं प्लुतम् ।अमूः पञ्चतुरङ्गानां गतयः परिकीर्तिताः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उत्प्लुत्योत्प्लुत्यगमने प्लुतमित्यभिधीयते ।आसु पञ्चसु धारा स्त्री धारो न बहुसम्मतः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गतिमेदे स्त्रियामूर्मिः क्लीबे त्वर्द्धपुलायितम् ।आस्कन्दितधौरितरेचितकप्लुतवल्गितभेदभृतो गतयः ।धारास्तुरगस्य तुरस्तु गतिः पुरुषस्थितेरुन्नमिताग्रा ॥ ७४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अश्वानां तु गतिर्धारा विभिन्ना सा तु पंचधा ।आस्कन्दितं धौरितकं रेचितं वल्गितं प्लुतम् ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्लुतं तु लंघनं पक्षिमृगधर्मेण भिद्यते ।यानं सांयात्रिकं युग्यं वाहनं वाह्यधोरणे ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्यात्सारथौ बन्दिनि पारदे चक्षत्राद्द्विजस्त्रीतनयेऽपि तद्वत् ।प्लुतं तुरंगादिगतौ प्रलिप्तेत्रिमात्रके गुम्फितवस्त्रयोस्तु ॥ ९ ॥
उपजातिः
द्वे नृजात्यन्तरे शूद्रकवटीजे प्लुतं पुनः ।प्लवने क्लीबमश्वस्य गतिभेदेऽप्यथ त्रिषु ॥ ७९१ ॥
अनुष्टुप्
तद्वत्यश्वे त्रिमात्रे च वर्णे सिक्तेऽप्यथास्त्रियाम् ।पुस्तो लेख्ये क्लि लेप्यादिकर्मणि द्वे तु पुल्ववाक् ॥ ७९२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
खातादावपि पूर्तं स्यात्पृषद्बिन्दौ मृगान्तरे ।प्लुतस्त्रिमात्रकेऽप्युक्तः प्लुतं वाजि[28]गतावपि ॥ २९५ ॥
अनुष्टुप्
प्लुतस्त्रिमात्रके पुंसि क्लीबे हयगतौ भवेत् ।पूर्तं त्रिषु पवित्रे स्याच् शटिते (?) बहुलीकृते ॥
अनुष्टुप्
प्लुतः स्वरे चाऽभियुक्तहतौ च प्रार्थितौ स्मृतौ ।द्विष्टेऽपि च प्रतिहतः पिण्डितं गुणिते घने ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
meaningsस्वर
प्लुत as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वेल्लितवेल्लितं कुटिले प्रोक्तं वेल्लतं कलितं प्लुतम् । अक्षतं चापि लाजेषु चाक्षतं स्यादखण्डितम् ॥ Dharaṇikośa 15.2.29
- कोषकल्पतरु वेल्लितअर्थे ज्ञाते विदितं भावितमुक्तं च वासिते प्राप्ते । कुटिले वेल्लितमन्त्ये परलिङ्गं तु प्लुते विधुते ॥ ८८ ॥ Koṣakalpataru 6.16.88
- शब्दरत्नावली प्रवणत्रिषु क्लीबं प्लुते स्निग्धे प्रगुणे च चतुष्पथे ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.45