र
raपुं · masc.In 7 kośas: 1 synonym verse, 24 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
मभजासानयरता गणा अष्ट लघुर्गुरु ।एकं द्विचतुःषट्स्वरैर्द्रुतो लघुर्गुरुः प्लुतः ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
यकारः पवनः काली पुरुषोत्तम एव च ।रोऽसुः पञ्चकसीशोऽग्निरङ्कुशं परगुर्विणी ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
-----------------------------------श्रीकण्ठ उष्मा हृदयं मुण्डी त्रिपुरसुन्दरी ।सबिन्दुर्योनिजो ज्वाला श्रीशैलो विश्वतोमुखी ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
धने रा रीश्च रो धान्ये रुर्भये च प्रकीर्त्तितः ।ल इन्द्रे लवणे लः स्याल्ला दाने श्लेषणेऽपि लीः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
meaningsधान्य
अ विद्युज्जिह्वा, आ कालवज्री, इ गर्जिनी,ई धूम्रभैरवी, उ कालरात्रिः, ऊ विदारी, ऋ महारौद्री,ॠ भयङ्करी, ऌ संहारिणी, ॡ करालिनी, ए ऊर्ध्वकेशी,ऐ उग्रभैरवी, ओ भीमाक्षी, औ डाकिनी, अं रुद्रराकिणी,अः चण्डिका, क क्रोधीशः, ख वामनः, ग चण्डः,घ विकारी, ङ उन्मत्तभैरवः, च ज्वालामुखः, छ रक्तदंष्ट्रः,ज असिताङ्गः, झ वडवामुखः, ञ विद्युन्मुखः, ट महाज्वालः,ठ कपाली, ड भीषणः, ढ रुरुः, ण संहारी, त भैरवः,थ दण्डी, द बलिभुक्, ध उग्रशूलधृक्, न सिंहनादी,प कपर्दी, फ करालाग्निः, ब भयङ्करः, भ बहुरूपी,म महाकालः, य जीवात्मा, र क्षतजोक्षितः, ल बलभेदी,व रक्तपटः, श चण्डीशः, ष ज्वलनध्वजः, स धूमध्वजः,ह व्योमवक्त्रः, क्ष त्र्यैलोक्यग्रसनात्मकः ॥
metre not recognised
meaningsक्षतजोक्षित
संयुक्तं धूम्रभैरव्याः रक्तस्थं बलिभोजनम् ।नादबिन्दु-समायुक्तं किङ्किणीबीजमुत्तमम् ॥द्रीं॥
अनुष्टुप्
meaningsरक्त
-----------------------------------नादबिन्दु-समायुक्तं रक्तस्थं बलिभोजनम् ।कालरात्र्यासनोपेतं विशिखाख्यं महामनुम् ॥द्रुं॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
meaningsरक्त
विदार्यालिङ्गितो गुह्ये बलिभुक् क्षतजोक्षितः ।नादबिन्दु-समायुक्तो विज्ञेयः पिशिताशनः ॥द्रूं॥
अनुष्टुप्
meaningsक्षतजोक्षित
कपर्दिनं समादाय क्षतजोक्षितविग्रहम् ।संयुक्तं धूम्रभैरव्या ध्वाङ्क्षोऽयं नादबिन्दुमान् ॥प्रीं॥
अनुष्टुप्
meaningsक्षतजोक्षित
क्षतजस्थं व्योमवक्त्रं बिन्दुखण्डेन्द्वलङ्कृतम् ।खद्योतमिति संप्रोक्तं ग्रासिनी कालरात्रियुक् ॥ह्रं ह्रुं॥
अनुष्टुप्
meaningsक्षतज
क्षतजोक्षितमाकाशं नादबिन्दु-विभूषितम् ।विदारीभूषितं चैव बीजं वैवस्वतात्मकम् ॥ह्रूं॥
अनुष्टुप्
meaningsक्षतजोक्षित
क काली ब्रह्म र प्रोक्तं महामायार्थकश्च ई ।विश्वमात्रर्थको नादो बिन्दुर्दुःखहरार्थकः ॥
अनुष्टुप्
meaningsब्रह्मन्
हकारः शिववाची स्यात् रेफः प्रकृतिरुच्यते ।महामायार्थ ई-शब्दो नादो विश्वप्रसूः स्मृतः ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रकृति
महालक्ष्म्यर्थकः शः स्याद् धनार्थो रेफ उच्यते ।ईस्तुष्ट्यर्थो परो नादो बिन्दुर्दुःखहरार्थकः ॥
अनुष्टुप्
meaningsधन
क्ष नृसिंहो ब्रह्म रश्च ऊर्ध्वदन्तार्थकश्च औ ।दुःखहरार्थको बिन्दुर्नृसिंहं तेन पूजयेत् ॥क्ष्रौं॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 3 ह (wrong syllable)
meaningsब्रह्मन्
दुर्गोत्तारणवाच्यः स तारकार्थस्तकारकः ।भुक्त्यर्थो रेफ उक्तोऽत्र महामायार्थकश्च ई ॥
अनुष्टुप्
meaningsभुक्ति
र as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप अन्तस्थापुमान् विष्णौ त्रिषु पुनश्च्युतादन्यत्र वस्तुनि । अन्तस्था तु स्त्रियां प्रोक्ता यरलेषु वकारके ॥ २३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.23