पञ्चम
pañcamaपुं · masc.In 18 kośas: 18 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
षड्ज ऋषभगान्धारा मध्यमः पञ्चमस्तथा ।धैवतो निषधः सप्त तन्त्रीकण्ठोद्भवाः स्वराः ॥ १४०१ ॥ते मन्द्रमध्यताराः स्युरुरःकण्ठशिरोद्भवाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ऋ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निषादर्षभगान्धारषड्जमध्यमधैवताः ।पञ्चमश्चेत्यमी सप्त तन्त्रीकण्ठोत्थिताः स्वराः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मालकः पञ्चमो मारः परांसुः (परासु) पशुभक्षकः ।अवर्णोऽन्त्यजनो दूरो हिंसारुः परिकीर्तितः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
षड्जर्षभौ च गान्धारो मध्यमः पञ्चमोऽपि च ।धैवतश्च निषादश्च सप्त कण्ठादिजाः स्वराः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समागताः स्वरास्तैस्तु रागा भाषादयः कृताः ।श्रीरागश्च वसन्तश्च भैरवः पञ्चमोऽपि च ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गान्धारोऽजाविशब्दाभो मध्यमः क्रौञ्चशब्दवत् ।पञ्चमः पिकशब्दाभो धैवतोऽश्वध्व[48b]निप्रभः ।निषादो निषदोऽपि स्याद्गजशब्दितसंनिभः ।कलः स मधुराव्यक्तेस्त्रिषु सूक्ष्मस्तु काकलिः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
एकादशः पूरणे स्यात्पञ्चमः पञ्चपूरणः ।षष्ठः षण्णां कतीनां तु पूरणः कतिथो मतः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ऋषभो मध्यमः पञ्चमो निषादोऽथ धैवतः ।तद्भेदा मन्द्रमध्याख्यताराः स्थानादिभेदतः ॥ २९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
काकपुष्टो वनसखः कोकिलः पिकप[पा]ञ्चमौ ।शिखी मयूरोऽभ्रसखः केकी बर्ही भुजङ्गभुक् ॥ ३७२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
सर्वज्ञो मांसविक्रेता शस्त्री स्याच्छस्त्रकारकः ।मालश्चण्डालको म्लेच्छो नीचोऽस्पृश्योऽथ पञ्चमः ।तद्भेदाः शृङ्खलाः कालाः यावनाः प्रांशुका नराः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
षड्जर्षभगान्धारा मध्यमः पञ्चमस्तथा ।धैवतो निषधः सप्त स्वरास्तन्त्र्यादिषूद्भवाः ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 ष (syllables merged)
genderपुंmasc.
षड्ज-ऋषभ-गान्धारा मध्यमः पञ्चमस्तथा ।धैवतो निषधः सप्त तन्त्रीकण्ठोद्भवाः स्वराः ॥ २५४३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ऋ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पञ्चमो धैवतश्चैव निषादश्चेति ते क्रमात् ।षड्जं मयूरा क्रवते वृषभा ऋषभं तथा ॥अजाविकौ तु गान्धारं क्रौश्चो नदति मध्यमम् ।पुष्पसाधारणे काले कोकिलो रौति पञ्चमम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्युः षड्जर्षभगान्धारमध्यमाः पञ्चमस्तथा ।धैवतश्च निषादश्च तन्त्रीकण्ठभवाः स्वराः ॥ ९४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निधिः शेषो गुह्यकर्त्ता तपनः पञ्चमस्तथा ।वीरभद्रा च सावित्री कालरात्रिः पुरारिहा ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वायुः समुत्थितो नाभेरुरोहृत्कण्ठमूर्धसु ।विरचन् पञ्चमस्थानप्राप्त्या पञ्चम उच्यते ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्युः षड्जर्षभगान्धारमध्यमाः पञ्चमस्तथा ।धैवतश्च निषादश्च तन्त्रीकण्ठोद्भवाः स्वराः ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यावतिथैतावतिथे तावतिथं कतिथमपि च कतिपयथम् ।पंचमसप्तमनवमान्यष्टमदशमद्वितीयानि ॥ २० ॥
आर्या
genderविadj.doubtful
हृद्ये प्रवीणे द्रुपदात्मजायांस्त्रियामथर्षेर्भिदि शाक्यसिंहे ।स्याद्गौतमः स्त्री उमरोचनायां ।गोदावरीशम्भुकलत्रयोश्च ॥ ९० ॥
उपजातिः
doubtful
पञ्चमस्तु पुमान् षड्जप्रभृतीनां कचित् स्वरे ।अथ पाण्डवपत्न्यां च रभसस्त्वाह पञ्चमीम् ॥ १०६० ॥
अनुष्टुप्
meaningsस्वर
स्यात् पञ्चमविभक्तौ च स्त्रीलिङ्गा स्याच्छ्रियस्तिथौ ।पञ्चानां पूरणे तु त्रि पलितस्त्वस्त्रियामियम् ॥ १०६१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपूरण
पञ्चम as a meaning in nānārtha verses
- तन्त्राभिधान पपः पू(शू)रप्रियता तीक्ष्णा लोहितः पञ्चमो रमा । गुह्यकर्त्ता निधिः शेषः कालरात्रिः सुवाहिता ॥ १२१ ॥ Tantrābhidhāna 2.38.121