वल्मीक
valmīkaपुं · masc.In 16 kośas: 23 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 15 as a meaning of another word.
प्राचेतसस्तु वाल्मीकिर्वल्मीककुशिनौ कविः ।मैत्त्रावरुणवाल्मीकौ वेदव्यासस्तु माठरः ॥ ८४६ ॥द्वैपायनः पाराशर्यः कानीनो बादरायणः ।व्यासोऽस्याम्बा सत्यवती वासवी गन्धकालिका ॥ ८४७ ॥योजनगन्धा दाशेयी शालङ्कायनजा च सा ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 ज (wrong syllable)
genderपुंmasc.
लोष्टे लोष्टुर्दलिर्लेष्टुर्वल्मीकः कृमिपर्वतः ॥ ९७० ॥वम्रीकूटं वामलूरो नाकुः शक्रशिरश्च सः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंक्लीm. n.
निर्ल्वयनी निर्मोकः कञ्चुक उक्ता भुजङ्गमुक्ता त्वक् ।वम्रीकूटं नाकुर्वल्मीको वामलूरश्च ॥ ६४४ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
श्मशानं स्यात्पितृवनं विवासः क्रिमिपर्वतः ।शतमूर्धा वामलूरुनारुर्वल्मीकमित्यपि ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मृत्सामृत्स्ने स्थलस्थल्यावुष ऊषश्च दृश्यते ।वल्मीकं वल्मिकं च स्यात् पथः पन्थाश्च कीर्तितः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वल्कवल्मीकमरककल्कानां पुलकस्य च ।करकस्य व्यलीकस्य पङ्कवर्चस्कयोरपि ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
स्यमीकः स्यमिको वामलू[5b]रो वल्मीकमस्त्रियाम् ।पाणिंधमोऽन्यवत्पन्था योऽन्धकारादिसंवृतः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
प्राचेतसश्च वल्मीको मैत्रावरुण इत्यपि ।त्रिशङ्कुयाजी गाधेयो विश्वामित्रश्च कौशिकः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाकः पिनाकः स्तबको वलीकोवल्मीक आतङ्क-वितङ्क-तङ्काः ।व्यलीक-वैनीतक-तण्डकानिचण्डातकानीक-विशेषकाश्च ॥ ३३ ॥
उपजातिः
genderपुंक्लीm. n.
तस्य ज्येष्ठस्तु सन्मौनी जन्मनक्षत्रनामकः ।प्राचेतसस्तु वाल्मीकिर्वल्मीकश्च कुशी कविः ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मेधिर्मेथिः खले काष्ठं पशुबन्धाय निर्मितम् ।वल्मीको वामलूरश्च नाकुः कृमिगिरिस्तथा ॥ २५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्यलीककिञ्जल्कवलीकतङ्कावितङ्कवल्मीकतटाकनिष्काः ।तडाकवर्चस्कविशेषकाश्चविटङ्कवल्कौ पुलकालकौ च ॥ १२९ ॥
उपेन्द्रवज्रा
genderपुंक्लीm. n.
आदिकविश्च वाल्मीकिः वाल्मीकश्च कविः कुशी ।मैत्रावरुणिर्वल्मीकः मैत्रावरुण उच्यते ॥ १४१२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 क (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 णि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वल्मीको वामलूरश्च नाकुश्च कृमिपर्वतः ।शक्रशीरो वम्रीकूटः षड्नामानि भवन्ति वै ॥ १६५९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वल्मीकोऽस्त्री वल्मिकश्च कुलकः कूलकोऽपि च ।वामलूरः शक्रमूर्धा नाकुः स्यात् क्रिमिशैलकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
तनुव्रणश्च वल्मीको द्वयं वल्मीकरोगके ॥
genderपुंmasc.
पुंनपुंसकयोर्वम्रीकूटं वल्मीकमित्युभे ।नाकुर्ना वामलूरश्च श्रीवासः कृमिपर्वतः ॥ ३९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
क्रिमिशैलस्तु वल्मीकः शक्रमूर्धाऽथ सञ्चरः ।धरणः पिण्डलः सेतुः पन्थास्तु क्षुल्लमो वहः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पापरोगो रक्तवटी मसूर्यथ तमोव्रणः ।वल्मीकोऽथातिसारोऽन्नगन्धिः स्यादुदरामयः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अपि वल्मीकवाल्मीकौ कृतकोटिस्तु काश्यपः ।कृष्णद्वैपायनो वेदव्यासः स्यात्सत्यभारतः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वल्मीकवृषणद्रोणगाण्डीवनिगडानि च ।मुकुलादि च विज्ञेयं शिष्टसन्दर्भतोपरम् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
श्मशानं स्यात् पितृवनं स्त्रीवासः क्रिमिपर्वतः ।शतमूर्धा वामलूरो नाकुर्वल्मीकमस्त्रियाम् ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वल्मीक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश कुलककुलकः पटोले पात्रे वल्मीके च प्रकीर्तितः । श्लोकसंबद्धसंघाते क्रियया करणेन वा ॥ Dharaṇikośa 1.3.23
- कोषकल्पतरु कारुजकलभे चाम्पेय[268b]तरौ वल्मीके कारुजः कथितः । कीरेऽपि बाहुजः स्यात् स्वयंप्रभूते तिले तद्वत् ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.7.34
- नानार्थार्णवसंक्षेप नाकुमृतावदर्शने नाकुः स्याद्वल्मीके वनस्पतौ । पक्षः पार्श्वगरुत्साध्यसहायबलभित्तिषु ॥ ६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.69
- नानार्थार्णवसंक्षेप स्यमीकस्यमीकस्त्वपि वल्मीके नृपगोत्रे च कुत्रचित् । वृक्षेऽप्यथ समीकः स्यादर्णवे मिथुनेऽपि च ॥ २३२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.232
- नानार्थार्णवसंक्षेप कारुजकारुजस्तु पुमाञ्ज्ञेयोः वल्मीके कलहे तथा । चित्रे चित्रकराणां च त्रि पुनः कारुसम्भवे ॥ ४५६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.456
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुहनकुहनस्तु त्रिरीर्ष्यालौ मायाविनि च ना पुनः । वल्मीके चेन्द्रजाले तु वैजयन्त्यामभाषत ॥ ५२६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.526
- नानार्थार्णवसंक्षेप खोलकउत्त्रासके खोलकस्तु पूगकोशशिरस्त्रयोः । वल्मीके पाकभेदे च पुमान् स्यात् खोलिका पुनः ॥ ६२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.629
- नानार्थार्णवसंक्षेप सीमिकस्त्रीणां प्रिये सीमिकं तु क्ली वल्मीके तथा तरोः । शाखायां च द्वयोस्त्वेष विज्ञेयः सलिलक्रिमौ ॥ १९६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1963
- नानार्थार्णवसंक्षेप शतमूर्धन्वल्मीके पूर्ववत् सादि पुमांस्तु स्याच्छिवप्रियः । वसुभट्ट इति ख्याते स्थावरे सादि पूर्ववत् ॥ ६०७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.607
- शब्दरत्नावली नाकुनाकुः पर्वनवह्लीकमुनिभेदेषु पुंस्ययम् । भेकः मण्डूकधनयोर्भूको नार्वाचिदैत्ययोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.16
- शब्दरत्नावली कुलककुलकः पुंसि वल्मीककाकेन्दुश्रेष्ठकेषु च । क्लीबं पटोले सम्बन्धश्लोकवृन्दे निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.53
- शब्दरत्नावली खोलकखोलकः पूगवल्मीककोशपाकशिरस्त्र्रके । गणिका यूथिवेश्येभीष्वपि स्त्रीगणके पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.65
- शब्दरत्नावली स्यमीकसम्पाकः तर्कके धृष्टे त्रिषु ना चतुरङ्गुले । स्यमीका नीलिकायाञ्च पुमान् वल्मीकवृक्षयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.148
- वैजयन्ती स्यमीकमन्त्री सहायः सचिवः सहुरी वृषभास्करौ । स्यमीकौ वृक्षवल्मीकौ समीकौ मिथुनार्णवौ ॥ ७५ ॥ Vaijayantī 7.1.75
- वैजयन्ती समिकसंघर्षौ घर्षणं स्पर्धा शरखड्गौ तु सायकौ । समिकौ वृक्षवल्मीकौ सृदाकू व्याघ्रपावकौ ॥ ७७ ॥ Vaijayantī 7.1.77