कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

सीधु

sīdhuपुं · masc.

In 8 kośas: 10 synonym verses, 2 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.41
मैरेयमासवः सीधुर्मेदको जगलः समौ ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.86 · p. 211
कत्तोयं हारहूरं च कापिशायनमित्यपि ।चषको रसकः सीधुरस्त्रियां कापिशं च षण् ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.91 · p. 212
मृद्वीभवं स्यान्मार्द्वीकं तत्फालमक्षवल्कजम् ।आक्षं सर्वे सीधवः स्युः शीतोष्णादिविभेदतः ॥ ९१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.43 · p. 300
मार्द्वीकं चाथ न स्त्री स्यात्सीधु मैरेयमासवम् ॥ ४३ ॥
genderपुंक्लीm. n.
सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । लोहादिसञ्ज्ञा नपुंसके भवन्ति । इदं लोहमायसम् । मुखं लपनं तुण्डमाननमित्यादि । इदं पर्णं पलाशमित्यादि । वनं विपिनं काननमित्यादि । इदं धनं द्रविणं वस्वित्येवमादि । शीरार्थौ शब्दौ पुंसि भवतः । अयं शीरोऽलङ्कारः । अर्थो द्रव्यम् । अटवी तूक्ता स्त्रियामेव । इयमटवी वनम् ।राशिपलाण्डुकमण्डलुगडुतूलमुहूर्त्तपरशुशङ्कूनाम् ।दृतिसीधुकङ्कटानां पुंसि च गदितः प्रयोगो हि ॥ ३५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.438 · p. 156
हाला हलिप्रिया हारहूरं माध्वीकमित्यपि ।अब्धिजाः मदना सीधुः कापिशं वारुणी सुरा ॥ ४३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.164 · p. 231
genderपुंक्लीm. n.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति शूद्रवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.4.62 · p. 40
मदिरा वारुणी मद्यं सुरा कादम्बरी मधु ।शुण्डा दालासवः सीधुर्माध्वीकं कापिशायनम् ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.70 · p. 157
मध्वासवो माधवको माध्वीकं चषकं मधु ।सैरेयं सीधुकं सीधुः शीधुश्च मद आसवः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव लिङ्गादिसंग्रहः Trikāṇḍaśeṣa 4.8 · p. 273
पुन्नपुंसकयोर्दारुजीवातुस्थाणुसीधवः ।स्थाद्वास्तु हिङ्गु तितउ सानु कम्बु कमण्डलु ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.

सीधु as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु कादम्बरविशेष्यवन्निन्दितवस्त्रयुक्ते कादम्बरं पुंसि न मद्यसीध्वोः । दध्यग्रभागेऽप्यथ सारिकायां स्त्री कोकिलायां गिरि तद्वदेव ॥ ९७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.97
  • शब्दरत्नावली मरकस्वस्तिकः स्यात् चतुष्के तु मङ्गलद्रव्यगेहयोः । मरकोऽस्त्री सीधु शीधुपानेक्षु शीधुपात्रके । अच्छिन्नपान्थपंक्तौ च त्रिषु स्यात् गतिशीलके ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.149