कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

सरक

sarakaपुं · masc.

In 14 kośas: 16 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.762 · p. 36
गल्वर्कस्तु चषकः स्यात्सरकश्चानुतर्षणम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.70
चषकोऽस्त्री पानपात्रं सरकोऽप्यनुतर्षणम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.327 · p. 39
अमत्रं भाजनं पात्रं स्थालं तुल्यार्थमिष्यते ।गल्वर्कश्चानुतर्षश्च चषकः सरकः स्मृतः ॥ ३२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.1 · p. 25
व्योमाम्बरं पुष्करमन्तरिक्ष-मत्रान्तरिक्षे सरकोऽस्त्रियां खम् ।अनन्तमाष्ट्रं गगनं वियच्चनभो नभाकं नभसो नभश्च ॥ १ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.66 · p. 300
सरकश्चषकश्चास्त्री गल्वर्कोऽप्यनुतर्षणम् ।शुण्डापानं मदस्थानं मधुवारा मधुक्रमाः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.5.37 · p. 111
अलक-वालक-मालक-मूलकाः[231b] करक-कोरक-मोदक-यावकाः ।***भ्रमरको मणिकस्तथाफलक-पुस्तक-मस्तक-मुस्तकाः ।पुलकस्तिलको झर्झरकश्चरक-हंसकौ ।मधुपर्कश्च फटकः सरकः श्वपकस्तथा ।किञ्जल्कः कटकोऽथामलकः स्यात्फलवाचकः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.130 · p. 227
genderपुंक्लीm. n.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्वतस्त्रिलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.7.174 · p. 231
स्वतस्त्रिलिङ्गः करकोऽब्दवाचकःप्राणेषु जीवः शललः शले तु ।केदारवाची वलजोऽनुतर्षेस्वतस्त्रिलिङ्गः सरकोऽपि दृष्टः ॥ १७४ ॥
upajati mixed
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.627 · p. 107
सरकः सरणश्च स्यादनुतर्षणमित्यपि ।धूर्तोऽक्षवेदी(देवी?) कितवो द्यूतकारेऽथ लग्नकः ॥ ६२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1525 · p. 242
अनुतर्षश्च गल्वर्कः चषकश्चानुतर्षणम् ।कथ्यते सरकश्चेति मद्यपानस्य पात्रकम् ॥ १५२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1526 · p. 242
मद्यपानमपि प्रोक्तं सरकश्चानुतर्षणम् ।शूण्डा पानमदस्थानं मद्यपानस्थलं भवेत् ॥ १५२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.106 · p. 43
सरं सरकमित्येष पर्यायस्तु सरोवरे ।वेशन्तः पल्वलं चाल्पे वापिर्वापी च दीर्घिका ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.74 · p. 158
पानपात्रञ्च सरकोऽनुतर्षोऽनुतर्षणम् ।पारी स्त्रियान्तु पारीकं भवेत् चषकमस्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पर्वताध्यायः Śabdaratnākara 2.2.417 · p. 55
गिरिसारोऽश्मसारश्च सरकः सार आयसः ।धूर्तसिंहाणमण्डूराण्यमूनि त्रीण्ययोमले ॥ ४१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1557 · p. 188
सरको मेदना कल्या माधवी मतिमोहिनी ।तद्भेदा माधवः पैष्टी गोली माध्वी मधूलिका ॥ १५५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.53 · p. 140
शुण्डापानं मदस्थानं सपीतिः सहपानकम् ।सरकं चषकं चास्त्री गल्वर्तोऽप्यनुकर्षणम् ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कश्लोकः Dharaṇikośa 1.3.18 · p. 17
सरको मधुपाने स्यान्मधुपात्रेक्षुशीधुनोः ।अच्छिन्नाध्वगपङ्क्तौ च सरकः प[12]रिकीर्तितः ॥
अनुष्टुप्
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.196 · p. 483
स्वतस्थिलिञ्जेः सरकोऽनुतर्षे शललः शले ।करकोऽब्दोपले कोशः शिम्बा खड्गपिधानयोः ॥ १९६ ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.25 · p. 139
तर्षे त्रिषु स्यात्सरकोऽथ न स्त्रीस इक्षुसीधुन्यपि सीधुपात्रे ।अच्छिन्नपान्थालिषु चान्तरिक्षे-ऽथो संधिचौरे खनकस्तथाखौ ॥ २५ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1899 · p. 213
सरकोऽस्त्री मणौ शीथुपाने चषकशीथुनोः ।भेद्यवत् तु भवेत् साधु सर्तर्यथ सगोत्रवाक् ॥ १८९९ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.47 · p. 107
शीधौ च शीधुपाने च सरकोऽस्त्र्यथ जन्मनि ।सूतकं पारदेऽप्यऽस्त्री सूचकौ खलकुक्कुरौ ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नपुंसकलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.3.38 · p. 253
मणौ शीधौ शीधुपाने सरकं मद्यभाजने ।सामर्थ्ये शक्तिसंबन्धौ हृदयं तु मनस्यपि ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्

सरक as a meaning in nānārtha verses