सारथि
sārathiपुं · masc.In 15 kośas: 14 synonym verses, 22 as a meaning of another word.
नियन्ता प्राजिता यन्ता सूतः सव्येष्ठृसारथी ।दक्षिणस्थप्रचेतारौ क्षत्ता रथकुटुम्बिकः ॥ ७६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नियन्ता प्राजिता यन्ता सूतः क्षत्ता च सारथिः ॥ ५९ ॥सव्येष्ठदक्षिणस्थौ च संज्ञा रथकुटुम्बिनः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपस्करो रथाङ्गः स्यादणिरक्षाग्रकीलिका ।नियन्ता प्राजिता क्षत्ता दक्षिणस्थश्च सारथिः ॥ ४४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रथगुप्तिर्वरूथाऽस्त्री स्यू रथाङ्गा न्युपस्कराः ।नियन्ता प्राजिता यन्ता सूतः सव्येष्ठृसारथी ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वनमाल्यर्जुनार्थेभ्यः सखा सारथिरित्यपि ।अरिष्टकेशियवनकंसचाणूरमर्दनः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नियन्ता प्राजिता यन्ता सव्येष्टा क्षत्तृ-सारथी ।सूतो रथकुटुम्बी च प्रचेता दक्षिणस्थवत् ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं रयो वेगः । मण्डपो जनाश्रयः । नरको दुर्गतिः अवीचिरित्यादि असुरश्च । कपालः शि[सि]रोऽवयवः भिक्षाभाजनं च । गुड इक्षुविकारः । मणिः रत्नम् । मेढ्रः शिश्नम् । दर्दुरो भेकः । कुसूलो धान्यादिस्थित्याधारः । युग्माकाशव्रतशृङ्गवर्जिता इति । युग्मादयश्च नपुंसके भवन्ति । इदं युग्मं युगलम् । आकाशं नभः । व्रतं नियमः । शृङ्गं विषाणं पर्वतस्य च । मञ्चः काष्ठकृतः ।स्थूलालक्तककर्पाससूर्यकूर्पाससारथितरङ्गाः ।अलकसमुडावराटकनूपुरकङ्कणाः पुंसि ॥ ७० ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
नेमिरक्षाग्रकीले स्यात्कूबरं तु युगंधरम् ।शम्या स्याद्युगकीले तु सारथिः प्राजिताथ वा ॥ ३७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सारथौ प्राजिता यन्ता नियन्ताशनतापलिः ।सव्येष्ठो दक्षिणस्थश्च क्षत्ता वित्ता च सारथिः ॥ ३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आधोरणो हस्तिपको माहामात्रो निषाद्यपि ।यन्ता सादी त्वश्ववारो नियन्ता सूतसारथी ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सव्येष्ठा सारथिः सादी क्षत्ता रथकुटुम्बिकः ॥ १२३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूतः क्षत्ता नियन्ता च प्रवेता प्राजितापि च ।सव्येष्ठोऽपि च सव्येष्ठा दक्षिणस्थश्च सारथिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अराणि चक्रावयवाश्चक्रनाभिस्तु पिण्डिका ।सूतस्तु सारथिर्यन्ता नियन्ता प्राजिता च सः ॥ १३२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नियन्ता प्राजिता क्षत्ता यन्ता सूतश्च सारथिः ।सव्येष्ठो दक्षिणेस्थश्च स्यन्दने पार्ष्णिसारथिः ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सारथि as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् सूतविष्णावप्यजिताव्यक्तौ सूतस्त्वष्टरि सारथौ । Amarakośa 3.3.122
- नामलिङ्गानुशासनम् क्षत्तृक्षत्ता स्यात्सारथौ द्वाःस्थे क्षत्रियायां च शूद्रजे । Amarakośa 3.3.124
- नामलिङ्गानुशासनम् सादिन्प्रतियत्नावुभौ लिप्सोपग्रहावथ सादिनौ । द्वौ सारथिहयारोहौ वाजिनोऽश्वेषुपक्षिणः ॥ १०७ ॥ Amarakośa 3.3.107
- धरणिकोश सूतसूतः क्षत्राद्ब्राह्मणीजे तक्ष्णि सारथिबन्दिनोः । लिप्तं च लेपिते भुक्ते लिप्तोऽथ विषदिग्धके ॥ Dharaṇikośa 15.2.7
- धरणिकोश क्षत्तृक्षत्ता शूद्रात्क्षत्रियाजे सारथिप्रतिहारयोः । स्मृतः प्रेष्यासुते क्षत्ता क्षत्ता नियुक्तवेधसोः ॥ Dharaṇikośa 15.3.8
- कोषकल्पतरु सूतस्यात्सारथौ बन्दिनि पारदे च क्षत्राद्द्विजस्त्रीतनयेऽपि तद्वत् । प्लुतं तुरंगादिगतौ प्रलिप्ते त्रिमात्रके गुम्फितवस्त्रयोस्तु ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.16.9
- कोषकल्पतरु क्षत्तृसमन्तभद्रे नरि शासके तु त्रय्यां च शास्ता करिपे तु यन्ता । सूतेऽथ नप्तात्मजपुत्रकाजे क्षत्ता प्रतीहारिणि सारथौ च ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.16.38
- कोषकल्पतरु युञ्जानतथा निरासेऽप्यथ सारथौ स्या- द्युञ्जान उक्तौ धरणीसुरेऽपि । गुरौ बुधानो विबुधेऽथ लोक- पाले दृशान सूदणौ( ? )च पुंसि ॥ ४३ ॥ Koṣakalpataru 6.21.43
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षत्तृकषुस्तु ना करीषाग्नौ स्त्री कुल्यातुषकोष्ठयोः । क्षत्ता ना सारथौ द्वाःस्थे दूते मुसलरुद्रयोः ॥ १७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.171
- नानार्थार्णवसंक्षेप नेतृनेत्वं द्यावापृथिव्योश्च पुमांस्तु शशलाञ्छने । नेता भव्यतरौ पुंसि तत्फले क्ली त्रि सारथौ ॥ ७०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.700
- नानार्थार्णवसंक्षेप सूतसूर्या स्याद्गिरिकर्ण्यां च श्वेतायां स्यूतवाक् तु ना । प्रसवेऽथ त्रिरूते स्थात् सूतस्तु नरि सारथौ ॥ १५३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1536
- नानार्थार्णवसंक्षेप नियन्तृजलशाकविशेषे ना शयालौ त्वभिधेयवत् । नियन्ता सारथौ पुंसि भेद्यवत् तु नियामके ॥ १०४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1041
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रसूतसारथौ तु पुमांस्त्री तु प्रसूता सूतिमत्स्त्रियाम् । प्रतिभस्तु पुमान्नाट्यप्रसिद्धे स्याद्विदूषके ॥ १०९९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1099
- नानार्थार्णवसंक्षेप युञ्जानना तुरुष्काख्यनिर्यासे स्त्रीनपोस्तु हि यावना । अर्थे यावयतेर्ना तु युञ्जानः सारथौ त्रि तु ॥ १४७४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1474
- नानार्थार्णवसंक्षेप दक्षिणस्थदक्षिणस्थः सारथौ ना समासाद्यत्र पूर्ववत् । दन्दशूको द्वयोः सर्पे दंशके तु त्रिषु स्मृतः ॥ २६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.268
- परमानन्दीयनाममाला सूतसूनुर्द्रुमेऽनुजे पुत्रे सौम्यो धिष्ण्ये बुधेऽपि च । सूतस्तु पारदे तक्ष्णि मागधे सारथावपि ॥ ३६२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.27.362
- परमानन्दीयनाममाला क्षत्तृक्षत्ता द्वाःस्थे नियुक्ते च दासजे सारथावपि । क्षीवो मत्ते नृशंसे च क्षणः कालान्तरे मतः ॥ ३७८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.29.378
- शब्दरत्नावली सूतसूतः स्याद्वाहनणक्षत्रसुतपारदयोरपि । प्रसूते प्रेरिते तक्ष्णि नन्दिसारथिवन्दिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.68
- शब्दरत्नाकर युञ्जानयुञ्जानः सारथौ विप्रे युतकं यौतके युगे । वस्वाञ्चले वधूवस्त्रे यजनं यज्ञपूजयोः ॥ २१५१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2151
- वैजयन्ती युञ्जानयुञ्जानः सारथौ विप्रे रभसो विषवेगयोः । रक्ताक्षौ रक्षोमहिषौ रमती स्वर्गमन्मथौ ॥ ६३ ॥ Vaijayantī 7.1.63
- वैजयन्ती सवितृसविता सारथौ रुद्रे पितर्यर्के सुजातिभिः । सन्निवेशे गणे गेहे संस्त्यायः संग्रहाः पुनः ॥ ७८ ॥ Vaijayantī 7.1.78
- वैजयन्ती प्रसूनवीणादण्डे प्रवालोऽस्त्री विद्रुमे नवपल्लवे । प्रसूनमर्थवज्जाते पुष्पे क्ली सारथौ पुमान् ॥ ५५ ॥ Vaijayantī 7.5.55