दिव्य
divyaक्ली · neut.In 19 kośas: 28 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
जले दिव्यमिरा सेव्यं कृपीटं घृतमङ्कुरः ।विषं पिप्पलपातालमलिलानि च कम्बलम् ॥ १६२ ॥पावनं षड्रसं चापि पल्लूरं तु सितं पयः ।किट्टिमं तदतिक्षारं शालूकं पङ्कगन्धिकम् ॥ १६३ ॥अन्धं तु कलुषं तोयमतिस्वच्छं तु काचिमम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दिव्योपपादुका देवा नृगवाद्या जरायुजाः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
गीतं गेयं च वीणादि यत्तु तन्त्रीसमुद्भवम् ।तन्त्रीगीतं बहुः शीतं गान्धर्वं दिव्यमीश्वरम् ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अन्तरिक्षं नभो व्योम गगनं सुरवर्त्म खम् ।वियद्विष्णुपदं दिव्यं वायुवर्त्म विहायसम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्यादस्त्रियां दिव्यमथ काश्मीरं पिशुनं वरम् ।शठं वरेण्यं घुसृणमरुणं वह्निशेखरम् ॥ ३७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शुभ्रं सुगन्धिकं चापि कलकं चाथ शेखरम् ।स्त्रियां लवङ्गकलिका दिव्यं क्लीबे न च स्त्रियाम् ॥ ४०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीक्लीm. f. n.
यवो मेध्यान्नपर्यायो हविष्यः शितशूककः ।दिव्योक्षतस्तीक्ष्णशूकः पवित्रस्त्यक्तुरित्यपि ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दिव्योपपादुका देवा नृगवाद्या जरायुजाः ।स्वेदजाः कृमिदंशाद्याः पक्षिसर्पादयोऽण्डजाः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तत्र गाङ्गं दिव्यमपि धारं स्यादन्तरिक्षजम् ।पार्थिवं पृथिवीजातं तत्कौपं च खनित्रिमम् ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स्त्रीलिङ्गाऽथ दिवसुखत्रिविष्टपानिक्लीबे स्वर्वदिह स्वरव्ययोऽस्ति ।स्वर्ग्यं स्वः फलमथ तद्भवे च दिव्यम्सौवर्ग्गं भवति [6a] सौवमन्यलिङ्गम् ॥ २ ॥
metre not recognised
genderविadj.
अभिवृष्टं नवं दृष्टं तद्दिव्यं स्याद्दिवश्च्युतम् ।धारं धाराप्रवृष्टं यत्कारं स्यात्करकोद्भवम् ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लवं लवङ्गं भृङ्गारं शि(शे?)खरं वारिसंभवम् ।श्रीसंज्ञं देवकुसुमं दिव्यं चन्दनपुष्पकम् ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्रुवयं भयं त्रिसंध्यंकिसलय-शयनीय-साय-खेयानि ।********इन्द्रिय-धान्ये लवङ्गके दिव्यम् ।धर्मं दानादिकेऽध्यात्मं सीम स्यादुपशल्यके ।अनुमत्यां तथा कामं पद्मं च गजबिन्दुषु ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कोलं कोषफलं कोरं मारीचं द्वीपमित्यपि ।लवङ्गे शिखरं दिव्यं भृङ्गारं वारिजं लवम् ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वर्गे नाकत्रिलोकाग्र्यसुधावासबुधालयाः ।मन्दाकिनीधरो दिव्यः खपुरं तं नपुंसकम् ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फाल्गुने फल्गुनं प्रोक्तं तपस्यः फाल्गुनीककः ।चैत्रमासे मधुर्दिव्यश्चैत्रिको विशदोऽपि च ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आश्चर्यमद्भुते चित्रं चाथ दिव्ये भयानके ।स्याद्दारुणं प्रतिभयं भीष्मं घोरं भयकरम् ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 य (wrong syllable)
genderविadj.
कालानुसार्यं चाथास्त्री लोहं चागुरु वंशकम् ।राजार्हं क्रिमिजं दिव्यमगरूत्तमजोङ्गके ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पयो यादोनिवासश्च घनरसस्तथोदकम् ।इरा दिव्यं विषं सेव्यं षड्रसं घृतमऽरङ्कुरम् ॥ १८५७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
स्यादाकाशं विहायश्च दिव्यं दिवि भवे त्रिषु ।लोकबान्धव उष्णांशुर्मार्ताण्डोऽरुणसारथिः ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मानसाग्नेयवायव्यब्राह्मवारुणपार्थिवम् ।दिव्यं च कापिलं चेति स्नानमेदाः स्युरष्टधा ॥ १२४८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लेख्यो लेखः प्रत्ययस्तु दिव्यं दैविकमित्यपि ।अभियोक्ता शिरोवर्ती शिरःस्थश्चाथ दर्शितः ॥ १४०१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अंतरिक्षं नभो व्योम गगनं सुरवर्त्म खम् ।वियद्विष्णुपदं दिव्यं वायुवर्त्म विहायसम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
खञ्जेऽरिष्टो गृहोछिष्टो रसोनो गृंजनः कटुः ।कायांगं लशुनं दिव्यं महाकन्दामृतोद्भवे ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अनुशिष्टमथो लेखो लेख्यं दिव्यन्तु दैविकम् ।न्यासस्तूपनिधिस्थाप्यनिक्षेपा न्यस्तकोऽस्त्रियाम् ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तन्निर्गीतं बहिर्गीतं गान्धर्वं दिव्यमैश्वरम् ।सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्छना एकविंशतिः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दिव्योऽलर्कोऽप्यथो सर्पा निर्विषा दिव्यकालिनी ।पैंगराजोऽप्यजगरः शुकपोत्रो वलाहकः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्नेहं सेव्यं महच्छुद्धं धरुणं सर्वतोमुखम् ।पातालं स्वादु दिव्यं च तानि पंचदशाप्स्वपि ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दिब्यं लवङ्गे द्युभवेऽन्यवत्स्यात्स्त्रियां भवेदामलकीगतं तत् ।उशीरके सेव्यमुशन्ति षण्ढेसेवोचिते तु त्रिषु संप्रदिष्टम् ॥ ३७ ॥
उपजातिः
doubtful
दिव्यं क्ली व्योम्नि लशुने गाने तन्त्रीसमुद्भवे ।प्रत्यये च त्रि तु दिवि भवे दिष्टस्त्वनेहसि ॥ ५९७ ॥
अनुष्टुप्
भेषजे द्रुविकारे च भव्ये भाविनि वाच्यवत् ।दस्युश्चौरे रिपौ पुंसि महासाहसिकेऽपि च ॥दायः सोल्लुण्ठभाषायां भक्तव्यपितृवस्तुति ।दाने च हरणे स्थाने खण्डनेऽपि च कुत्रचित् ॥दिव्यं लवङ्गे स्त्रीधात्र्यां चारौ दिविभवे त्रिषु ।दूष्यं वस्त्रगृहे क्लीबं दूषणीये तु वाच्यवत् ॥दूत्यं दूतस्वभावे च भावे कर्मणि न द्वयोः ।दैत्योऽसुरे स्त्रियां गन्धकूट्यां चण्डौषधावपि ॥धन्याधात्र्यामामलक्यां धन्यं पुत्रवति त्रिषु ।धान्यं त व्रीहिधन्याकनीवारादिषु द द्वयो ॥धिष्ट्यं स्थाने गृहे शक्तावृक्षे च न द्वयोः ।नाट्यं तौर्यत्रिके लास्ये ताण्डवेऽपि च न द्वयोः ।नित्यन्तु सतते क्लीबं शाश्वते त्रिषु कीर्त्यते ॥पथ्या स्त्रियां हरीतक्यां हिते पथभवे त्रिषु ।पद्यं श्लोके तु शूद्रे ना स्त्रियां पद्या तु वर्त्मनि ॥पाक्यं विड्लवणे क्लीबं यवक्षारे भवेत्पुमान् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
दिव्य as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् कोशकोशोऽस्त्री कुड्मले खड्गपिधानेऽर्थौघदिव्ययोः । Amarakośa 3.3.418
- नामलिङ्गानुशासनम् कोषकोषोऽस्त्री कुड्मले खड्गपिधानेऽर्थौघदिव्ययोः । Amarakośa 3.3.427
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) कोशअग्न्युत्पातौ धूमकेतू श्वशुर्यौ श्यालदेवरौ । दिव्यार्थसंग्रहौ कोशौ नरेन्द्रौ नृपवार्त्तिकौ ॥ ८४० ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.840
- धरणिकोश कोषकोषो दिव्ये धने पेश्यां कुड्मलासिपिधानयोः । पनसादिफलस्यान्तः कोषः शब्दादिसंग्रहः ॥ Dharaṇikośa 30.3.3
- नानार्थार्णवसंक्षेप कोशअस्त्री स्यात् कुड्मले दिव्ये विशेषे गेहदेहयोः । धनौघे वेष्टकद्रव्ये पुस्तकासिपिधानयोः ॥ २८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.285
- परमानन्दीयनाममाला कोशकोशः पेश्यां वने दिव्ये धनागारे च कुड्मले । क्रिया कर्मणि चेष्टायामारम्भोपाययोरपि ॥ ९४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.94
- परमानन्दीयनाममाला फालकफेनिलं बदरे कामफले रिष्टेऽपि कथ्यते । फालकस्तु गतौ वीरभेदे दिव्येऽपि सम्मतः ॥ ३२५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.325
- शब्दरत्नावली शापशापो दिव्ये तथाक्रोशे शिल्पं योग्ये स्रुवेऽपि च । स्वापः स्पर्शाज्ञताज्ञाननिद्रासंवेशनेषु च ॥ सूपः स्याद्व्यञ्जने सूदे सूर्पो भाण्डे तु शायके । Śabdaratnāvalī 7.21.13
- शब्दरत्नावली सत्यअथ सन्ध्या पितृप्रस्वां युगसन्धिनदीभिदोः । सत्यं कृतयुगे दिव्ये तथ्ये त्रिषु च तद्वति ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.35
- शब्दरत्नावली कोशकोशः पाने जातिकोषखड्गपिधानकुट्मले । पेश्यां दिव्येऽर्थसंघाते शब्दादिसंग्रहेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.30.6
- शब्दरत्नाकर कोशकुलालदण्डे कोरको दर्पणेऽपि च कोशवत् । कोषो द्वौ च कपे दिव्ये रैवये योनिशिम्बयोः ॥ १३५ ॥ Śabdaratnākara 4.135
- शब्दरत्नाकर कोशकुट्मले पुस्तकेऽर्थौघे दिव्येऽण्डेऽसिपिधानके । मेहने वेष्टके गेहे शरीरे कोशमस्त्रियाम् ॥ १८८३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1883
- वैजयन्ती कोशशूद्रे काके पिके व्यासे ध्वान्तपक्षेऽर्जुने हरौ । कोशोऽस्त्री कुड्मले दिव्ये शास्त्रेऽर्थौघे गृहे तनौ ॥ १५ ॥ Vaijayantī 6.5.15