अर्थिन्

arthinपुं · masc.

In 14 kośas: 14 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.388 · p. 19

अर्थव्ययज्ञः सुकलो याचकस्तु वनीपकः ॥ ३८७ ॥मार्गणोऽर्थी याचनकस्तर्कुकोऽथार्थनैषणा ।अर्दना प्रणयो याच्ञा याचनाध्येषणा सनिः ॥ ३८८ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 या (wrong syllable)

अर्थव्ययज्ञवि सुकलवि याचकपुं वनीपकपुं मार्गणपुं अर्थिन्पुं याचनकपुं तर्कुकपुं अर्थनास्त्री एषणास्त्री अर्दनास्त्री प्रणयपुं याच्ञास्त्री याचनास्त्री अध्येषणास्त्री सनिस्त्री

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.15

शण्ढो वर्षवरस्तुल्यौ सेवकार्थ्यनुजीविनः ।

अनुष्टुप्

शण्ढपुं वर्षवरपुं सेवकपुं अर्थिन्पुं अनुजीविन्पुं

genderपुंmasc.doubtful

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.49

वनीयको याचनको मार्गणो याचकार्थिनौ ॥ ४९ ॥

अनुष्टुप्

वनीयकवि याचनकवि मार्गणवि याचकवि अर्थिन्वि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.359 · p. 42

आतिथेयं तथातिथ्यमातिथेयी च कथ्यते ।अर्थी मार्गणकः प्रोक्तो याचकश्च वनीपकः ॥ ३५९ ॥

अनुष्टुप्

आतिथेयक्ली आतिथ्यक्ली आतिथेयीस्त्री अर्थिन्पुं मार्गणकपुं याचकपुं वनीपकपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.1280 · p. 248

अनुजीवी चोपजीवी स्यादर्थी च त्रिलिङ्गगाः ।संवाहकोऽङ्गमर्द्दी स्याच्छायाकृच्छत्रधारकः ।सेवा श्ववृत्तिर्दुर्वृत्तिरतिश्वी च निगद्यते ॥ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linedoubled daṇḍa: ॥ ॥

अनुजीविन्वि उपजीविन्वि अर्थिन्वि संवाहकपुं अङ्गमर्दिन्पुं छायाकृत्पुं छत्रधारकपुं सेवास्त्री श्ववृत्तिस्त्री दुर्वृत्तिस्त्री अतिश्वीस्त्री

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.20 · p. 3

अर्थव्ययज्ञः सुकलो याचकस्तु वनीयकः ।वनीपको मार्गणोऽर्थी स्तो याचनक-तर्कुकौ ॥ २० ॥

अनुष्टुप्

सुकलवि याचकवि वनीयकवि वनीपकवि मार्गणवि अर्थिन्वि याचनकवि तर्कुकवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.52 · p. 107

दानं विसर्जनं त्याग उत्सर्जनविहायिते ।मार्गणो याचकोऽर्थी च तर्कुकोऽपि वनीपकः ॥ ५२ ॥

अनुष्टुप्

दानक्ली विसर्जनक्ली त्यागपुं उत्सर्जनक्ली विहापितक्ली मार्गणपुं याचकपुं अर्थिन्पुं तर्कुकपुं वनीपकपुं

genderपुंmasc.doubtful

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.672 · p. 114

याचके स्याद्याचकोऽपि मार्गणो वानरोऽपि च ।अर्थी वनीपको मायी कष्टजीवी कथाकरः ॥ ६७२ ॥

अनुष्टुप्

याचकपुं मार्गणपुं वानरपुं अर्थिन्पुं वनीपकपुं मायिन्पुं कष्टजीविन्पुं कथाकरपुं

genderपुंmasc.

शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति पण्डितवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.4.131 · p. 32

याचकस्तर्कुको ग्राही मार्गणोऽर्थी वनीपकः ।धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृतं शुभकर्म च ॥ १३१ ॥

अनुष्टुप्

याचकपुं तर्कुकपुं ग्राहिन्पुं मार्गणपुं अर्थिन्पुं वनीपकपुं धर्मपुं पुण्यक्ली वृषपुं श्रेयस्क्ली सुकृतक्ली शुभकर्मन्क्ली

genderपुंmasc.doubtful

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.575 · p. 74

सुकलोऽर्थव्ययज्ञः स्याद् वनीपकस्तु मार्गणः ।तर्कुको याचकश्वाऽर्थी याचनकस्तथैव च ॥ ५७५ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 न (wrong syllable)

सुकलपुं अर्थव्ययज्ञपुं वनीपकपुं मार्गणपुं तर्कुकपुं याचकपुं अर्थिन्पुं याचनकपुं

genderपुंmasc.doubtful

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.166 · p. 123

अनुजीवी सेवकोऽर्थी त्रयं स्यात् परिचारके ।भूमेरव्यवहितो विजिगीषोः समन्ततः ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 1 भू (syllables merged)

अनुजीविन्पुं सेवकपुं अर्थिन्पुं

genderपुंmasc.doubtful

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.66 · p. 163

दरिद्रो दुर्विधो दीनो निस्वो दुर्गत इत्यपि ।याचकोऽर्थी याचनको मार्गणश्च वनीयकः ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 या (wrong syllable)

दरिद्रवि दुर्विधवि दीनवि निस्ववि दुर्गतवि याचकपुं अर्थिन्पुं याचनकपुं मार्गणपुं वनीयकपुं

genderपुंmasc.doubtful

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1629 · p. 196

प्रसव्यो निघ्न आयत्तो वशोऽधीनश्च गृह्यकः ।स्युर्मार्गणे याचनकयाचकार्थिवनीयकाः ॥ १६२९ ॥

अनुष्टुप्

प्रसव्यवि निघ्नवि आयत्तवि वशवि अधीनवि गृह्यकवि मार्गणवि याचनकवि याचकवि अर्थिन्वि वनीयकवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.60 · p. 206

अपि दुस्स्थक्रूरदीननीचदुर्गतदुर्विधाः ।मार्गणः स्याद्याचनको याचकोऽर्थी वनीपकः ॥ ६० ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 द्या (wrong syllable)

दुस्स्थवि क्रूरवि दीनवि नीचवि दुर्गतवि दुर्विधवि मार्गणवि याचनकवि याचकवि अर्थिन्वि वनीपकवि

genderविadj.doubtful

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नार्धश्लोकः Dharaṇikośa 19.2.12 · p. 111

अर्थिनः स्युर्याचनका अर्थिनः सेवका अपि ।सादिनः स्यन्दनारोहा हस्त्यारोहाश्च सादिनः ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्या (wrong syllable)

meaningsयाचनक सेवक

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.82 · p. 259

अर्थी विवादिन्यपि सेवके चस्याद्याचकेऽसौ कथितश्च पुंसि ।रागी तु रक्ते परवच्च कम्रेध्वजी तु शैले रथविप्रयोश्च ॥ ८२ ॥

उपजातिः

meaningsविवादिन्सेवक याचक

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् वाच्यलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.4.2 · p. 40

शरीरिशेषिणोरङ्गी विशेषादङ्गवत्यपि ।सेवके याचकेऽप्यर्थी व्यवहाराभियोक्तरि ॥ २ ॥

अनुष्टुप्

meaningsसेवक याचक व्यवहाराभियोक्तृ

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.34 · p. 236

अर्थी च सेवके पुंसि याचके च विवादिनि ।अर्वा तु घोटके पुंसि कुत्सिते वाच्यलिङ्गकः ॥

अनुष्टुप्

meaningsसेवक याचक विवादिन्

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.227 · p. 169

विनीते विप्रभेदे चाऽनूचानोऽर्थी विवाद्यपि ।अन्तावसायी चाण्डाले मुनिभेदे च नापिते ॥ २२७ ॥

अनुष्टुप्

meaningsविवादिन्

doubtful