कीलक
kīlakaपुं · masc.In 12 kośas: 10 synonym verses, 10 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
दूष्यं स्थुलं पटकुटी गुणलयनी केणिका च निर्दिष्टा ।ध्रुवकः शिवकः शङ्कुः पुष्पलकः कीलकः प्रोक्तः ॥ ४५१ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
मार्गे तु स्याद्धावनकः पन्थानः पदवी सृतिः ।पाणिन्धमस्तदल्पे स्याच्चोरमार्गे तु कीलकः ।सुराङ्गः कृत्रिमे मार्गे गविनी … च ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
तोमरोऽस्त्री सर्वला स्त्री परिघः परिघातनः ।शूलिः स्त्री शूलमस्त्री*[स्यात् ] क्षिपणिः क्षिपका स्त्रियाम् ॥अरि क्लीबे चक्रमस्त्री गदादीनि पृथक्पृथक् ।शल्यं न स्त्री ध्रुवः शङ्कुः शम्बकः कीलकश्च सः ॥अस्रः पुंसि तथा कोणः स्त्रियः पाल्यश्रि-कोटयः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तरणिर्दमुनाः शोणः कीली शुक्रश्च कीलकः ।हरिरप्पित्तमः शुद्धो बभ्रुरुष्णो भृगुर्विधुः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धनुर्मध्ये लस्तकः स्यान्मौर्व्यां ज्या सिञ्जिनी गुणः ।गुणमध्ये तु जाणिश्च कीलकश्च किदालकः ॥ ३५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आपीनं चोध उन्धश्च (ऊधश्च?) गोपयोधरमण्डले ।पश्वादिबन्धकीले तु कीलकः शिवकोऽपि च ॥ ५०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मध्यालोका जवनिका कीलकं भूमिशङ्कुकम् ।सन्नद्धो दंशितः सज्झो वर्म्मितः कल्पितास्त्रकः ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वाणमूधः क्लीवलिङ्गं भवेदापीनमस्त्रियाम् ।अथ गोबन्धके द्वौ तु समौ शिवक-कीलकौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्फोटकः कीलको गण्डो विस्फोटः पिटका त्रयी ।खसः पुमान् स्त्रियः कच्छूपामपामाविचर्चिकाः ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कीलक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश मयूखामयूखास्त्विट्करज्वाला ना मयूखा च कीलकः । विशाखः शरजन्मा स्वाद्विशाखक्ष कठिल्लके ॥ Dharaṇikośa 2.2.6
- कोषकल्पतरु पुष्कलकअतनुरज्जुसरोरुहकोषयो- रपि कपर्दकनाम्नि वराटकः । क्षपणकीलकगन्धमृगार्थको भवति पुष्कलको विपुलेऽन्यवत् ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 6.1.29
- परमानन्दीयनाममाला ध्रुवधन्वी धनुर्धरे छेके ध्रुवः कीलकशर्वयोः । धवः प्रिये तरौ भीरौ धीदा कन्यामनीषयोः ॥ २५६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.17.256
- परमानन्दीयनाममाला शङ्कुशुको व्यासात्मजे कीरे शौकं स्याच्छुकसंचये । शको भूपेऽन्त्यजे देशे शङ्कुः कीलकरुद्रयोः ॥ ३५३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.25.353
- परमानन्दीयनाममाला शिवशिवं भद्रे सुखे नीरे शिवो जम्बुकरुद्रयोः । गुग्गुले कीलके योगे शिवा कात्यायिनी स्मृता ॥ ३५५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.25.355
- शब्दरत्नावली शिवशिवः स्वरे हरे योगे कीलके ग्रहवालयोः । मोक्षगुग्गुलयोः पुंसि शिवं भद्रसुखाप्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.21
- शब्दरत्नाकर अणिवर्धमानतिथिप्रायपक्षकीलकयोरणिः । चन्द्रे धन्वन्तरौ शङ्खेऽप्यब्जोऽब्जं सरसीरहे ॥ १८६६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1866
- त्रिकाण्डशेष पुष्यलकव्याघ्रे च कोषकारे व पाकौ पचनशावकौ । पुष्यलको गन्धमृगे कीलके क्षपणेऽपि च ॥ ३३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.33
- त्रिकाण्डशेष शङ्कुशङ्कुः कीलकसङ्ख्यास्त्रजलजन्तुषु दृश्यते । शिशुकः शिशुमारेऽपि शुकं ग्रन्थिशिरीषयोः ॥ ४४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.44
- त्रिकाण्डशेष अणित्रिष्वारक्ते व्याकुलेऽथ सूक्ष्मे व्रीह्यन्तरेऽप्यणु । कीलकाग्र्याश्रिसीमासु स्यादाणिवदणिर्द्वयोः ॥ १२० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.120