कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

खञ्जन

khañjanaपुं · masc.

In 14 kośas: 12 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.149 · p. 51
दार्वाघाटः शतपत्त्रः खञ्जरीटस्तु खञ्जनः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सिंहादिवर्गः Amarakośa 2.5.15
व्याघ्राटः स्याद्भरद्वाजः खञ्जरीटस्तु खञ्जनः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.244 · p. 30
क्रौञ्चः क्रुङ् स्यात्खञ्जनः खञ्जरीटःकोकश्चक्रश्चक्रवाको रथाङ्गः ।दार्वाघाटः सारसः पुष्कराख्यः,प्रोक्ता सद्भिः सारसी लक्ष्मणा च ॥ २४४ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर चतुर्दशोपदेशः Bālaprabodhikā 14.298 · p. 93
खञ्जनः खञ्जरीटः स्यान्मिथुनो वसुदृग्विधुः ।श्रीमान्त्रिकेतुर्मेधावी शुकस्त्वलिफलाशनः ॥ २९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.149 · p. 334
भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याटोऽप्यथ स्याद्दारुणोऽस्त्रियाम् ।काष्ठकूटः कर्वुराङ्गो दार्वाघाटोऽथ खञ्जनः ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.89 · p. 197
व्याघ्राटोऽपि भरद्वाजः खञ्जरी*[ट]स्तु खञ्जनः ।चलुपुच्छः कर्कराक्षः कणाटीनोऽपि खञ्जरी ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.35 · p. 256
कपिलो बभ्रुरोमाभो हंसः कर्बुरकस्तु सः ।रक्तत्वग्घंसतुल्याङ्गः खञ्जनाभस्तु खञ्जनः ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति व्योमवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.2.95 · p. 11
अनुवादी रक्ततुण्डः शुकः कीरः फलादनः ।खञ्जनः खञ्जरीटश्च नीलश्चाषः किकीदिविः ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2406 · p. 387
दार्वाघाटः शतपत्रः काष्ठकुट्टनकारकः ।खञ्जनः खञ्जरीटश्च लघुपक्षी कवेः प्रियः ॥ २४०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शकुन्ताध्यायः Śabdaratnākara 2.5.793 · p. 101
खञ्जनः खञ्जरीटः स्यात् तस्य गोलत्तिका प्रिया ।कोयष्टिकस्तु शिखरी कटुक्वाणस्तु तित्तिरिः ॥ ७९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव सिंहादिवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.5.15 · p. 45
काकभीरुर्नक्तचारो कणाटीनस्तु खञ्जनः ।काकच्छदः खञ्जखेलस्तातलो मुनिपुत्रकः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश खगाध्यायः Vaijayantī 2.3.23 · p. 27
महापक्षी च कृष्णोऽसौ नक्तकः कृतमालकः ।कपोतो बालवत्सः स्यात् खञ्जरीटस्तु खञ्जनः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.616 · p. 100
अस्त्री तु खण्डलं खण्डे चीरवस्त्रेऽप्यथ द्वयोः ।खञ्जनः खञ्जरीटे क्ली पुनः खञ्जनकर्मणि ॥ ६१६ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.52 · p. 237
खञ्जनः खञ्जरीटे स्त्रीसर्षपे न द्वयोर्गतौ ।खड्गी खड्गमञ्जुघोषे पुमान् खड्गधरे त्रिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ड्ग (wrong syllable)

खञ्जन as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश नीलकण्ठश्रीकण्ठः स्यान्महादेवे श्रीकण्ठः कुरुजाङ्गले । नीलकण्ठः शिवो बर्ही चाटकैरश्च खञ्जनः ॥ Dharaṇikośa 11.2.9
  • धरणिकोश भद्रभद्रं मुस्तकसाधुनोः सुतसुखश्रेष्ठेषु भद्रा पुन- र्गम्भारीजघनेफलासुरसरिद्रास्नार्धचन्द्रासु च । भद्रो मेरुकदम्बके च वृषभे भद्रस्तथा खञ्जने भद्रः कुञ्जरजातिभेदकरणे भद्रं स्मृतं मङ्गलम् ॥ Dharaṇikośa 26.3.2
  • कोषकल्पतरु तण्डकस्याद्गण्डकः खड्गिनि चान्तराये संख्याकलाभिद्यबला तु नद्याम् । स्यात्तण्डको भूरिसमासवाक्ये फेने च मायाविनि खञ्जने च ॥ ९५ ॥ Koṣakalpataru 6.1.95
  • कोषकल्पतरु खञ्जरीटप्रतिश्रुताशापहरेऽथ खञ्जने कृपाणधाराव्रतधारके फले । स्यात्खञ्जरीटोऽथ कटाक्षवाचकः स्याद्बर्कराटस्तरुणार्यमद्युतौ ॥ ४७ ॥ Koṣakalpataru 6.10.47
  • शब्दरत्नावली तण्डकतण्डकः स्यात् तरुस्कन्धे गृहदारुणि खञ्जने । माया बहुलके फेसे समासप्रायवाचि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.82
  • शब्दरत्नावली कालकण्ठकालकण्ठः खञ्जने स्याद् दात्यूहकलविङ्कयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.12.16
  • शब्दरत्नावली मीनाम्रीणमधुपर्णी तु गम्भार्यां नीलीनाम महोषधे । मीनाम्रीणः खञ्जने स्याद्दर्दुरे सहकारके ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.87
  • शब्दरत्नावली भद्रभरुर्ना स्वर्णशिवयोर्भरौर्भावितिवेणयोः (?) । भद्रो हस्तिजातिभेदे खञ्जने गिरिशे वृषे ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.25
  • शब्दरत्नावली मदिरमसूरा मसुरा वेश्यास्वथ व्रीहौ पुमानयम् । पापरोगे मसूरी स्यात्तथा मसुरिकेत्यपि ॥ मर्मरः पीतकाष्ठे स्याद्वस्त्रपर्णादिनिस्वने । मञ्जरं मञ्जरी च स्यान्मुक्तातिलकवल्लीषु ॥ मदिरा तु सुरायां स्त्री मदिरो मत्तखञ्जने । मुकुरः कुलवृक्षे स्याद्दर्पणे दण्डभिद्यपि ॥ मार्जार ओतौ खट्टासे मिहिरो वृद्धसूर्ययोः । मुदिरः कामुके मेघे मुहिरो मूर्खकामयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.96
  • त्रिकाण्डशेष कालकण्ठदात्यूहे कालकण्ठः स्याच्छिवखञ्जनयोरपि । ज्येष्ठो मासि च वृद्धे च ज्येष्ठा च गृहगोधिका ॥ १०७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.107