कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कपिल

kapilaपुं · masc.

In 22 kośas: 37 synonym verses, 10 as a nānārtha head word, 12 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1397 · p. 53
अरुणो बालसंध्याभः पीतरक्तस्तु पिञ्जरः ।कपिलः पिङ्गलः श्यावः पिशङ्गः कपिशो हरिः ॥ १३९६ ॥बभ्रुः कद्रुः कडारश्च पिङ्गे कृष्णस्तु मेचकः ।स्याद्रामः श्यामलः श्यामः कालो नीलोऽसितः शितिः ॥ १३९७ ॥
अनुष्टुप्
अरुणविपिञ्जरविकपिलविपिङ्गलविश्यावविपिशङ्गविकपिशविहरिविबभ्रुविकद्रुविकडारविपिङ्गविकृष्णविमेचकविरामविश्यामलविश्यामविकालविनीलविअसितविशितिवि
genderविadj.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 2.30 · p. 3
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः ।उरुक्रमोरुगायौ च तमोघ्नः श्रवणोऽपि च ॥ ६३ ॥उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः ।चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ॥ ६४ ॥द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक् ।हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ॥ ६५ ॥मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः ।हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ॥ ६६ ॥उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः ।पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ॥ ६७ ॥कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः ।वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ॥ ६८ ॥कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः ।क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ॥ ६९ ॥विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः ।रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ॥ ७० ॥बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः ।लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ॥ ७१ ॥पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः ।शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ॥ ७२ ॥वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः ।शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ॥ ७३ ॥यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः ।एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ॥ ७४ ॥शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 य (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 म (wrong syllable)
तीर्थपादपुंपुण्यश्लोकपुंवलिंदमपुंउरुक्रमपुंउरुगायपुंतमोघ्नपुंश्रवणपुंउदारथिपुंलतापर्णपुंसमुद्रपुंपांसुजालिकपुंचतुर्व्यूहपुंनवव्यूहपुंनवशक्तिपुंप्रगण्डजित्पुंद्वादशमूलपुंशतकपुंदशावतारपुंएकदृश्पुंहिरण्यकेशपुंसोमपुंअहिपुंत्रिधामन्पुंत्रिककुद्पुंत्रिपाद्पुंमानंजरपुंपराविद्धपुंपृश्निगर्भपुंअपराजितपुंहिरण्यनाभपुंश्रीगर्भपुंवृषोत्साहपुंसहस्रजित्पुंऊर्ध्वकर्मन्पुंयज्ञधरपुंधर्मनेमिपुंअसंयुतपुंपुरुषपुंयोगनिद्रालुपुंखण्डास्यपुंशलकपुंअजितपुंकालकुण्ठपुंवरारोहपुंश्रीकरपुंवायुवाहनपुंवर्धमानपुंचतुर्दंष्ट्रपुंनृसिंहवपुस्पुंअव्ययपुंकपिलपुंभद्रकपिलपुंसुषेणपुंसमितिंजयपुंक्रतुधामन्पुंवासुभद्रपुंबहुरूपपुंमहाक्रमपुंविधातृपुंआधारपुंएकाङ्गपुंवृषाक्षपुंसुवृषपुंअक्षजपुंरन्तिदेवपुंसिन्धुवृषपुंजितमन्युपुंवृकोदरपुंबहुशृङ्गपुंरत्नबाहुपुंपुष्पहासपुंमहातपस्पुंलोकनाभपुंसूक्ष्मनाभपुंधर्मनाभपुंपराक्रमपुंपद्महासपुंमहाहंसपुंपद्मगर्भपुंसुरोत्तमपुंशतवीरपुंमहामायपुंब्रह्मनाभपुंसरीसृपपुंवृन्दाङ्कपुंअधोमुखपुंधन्विन्पुंसुधन्वन्पुंविश्वभुज्पुंस्थिरपुंशतानन्दपुंचरुपुंयवनारिप्रमर्दनपुंयज्ञनेमिपुंलोहिताक्षपुंएकपाद्पुंद्विपदपुंकपिपुंएकशृङ्गपुंयमकीलपुंआसन्दपुंशिवकीर्तनपुंशद्रुपुंवंशपुंश्रीवराहपुंसदायोगिन्पुंसुयामुनपुं
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र द्वित्रिचतुष्पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 4.6.180 · p. 7
शुनि क्रोधी रसापायी शिवारिः सूचको रुरुः ।वनंतपः स्वजातिद्विट्कृतज्ञो भल्लहश्च सः ॥ १७९ ॥दीर्घनादः पुरोगामी स्यादिन्द्रमहकामुकः ।मण्डलः कपिलो ग्राममृहश्चेन्द्रमहोऽपि च ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्
क्रोधिन्पुंरसापायिन्पुंशिवारिपुंसूचकपुंरुरुपुंवनंतपपुंस्वजातिद्विष्पुंकृतज्ञपुंभल्लहपुंदीर्घनादपुंपुरोगामिन्पुंइन्द्रमहकामुकपुंमण्डलपुंकपिलपुंग्राममृहपुंइन्द्रमहपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह धीवर्गः Amarakośa 1.5.16
कडारः कपिलः पिङ्गपिशङ्गौ कद्रुपिङ्गलौ ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
कडारपुंकपिलपुंपिङ्गपुंपिशङ्गपुंकद्रुपुंपिङ्गलपुं
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.736 · p. 85
पिङ्गः पिशङ्ग इत्युक्तो बभ्रुः कपिलः पिङ्गलः ।सारङ्गः शबलो वर्णः कल्माषः कृष्णपाण्डुरः ॥ ७३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 लः (wrong syllable)
पिङ्गविपिशङ्गविबभ्रुविकपिलविपिङ्गलविसारङ्गविशबलविकल्माषवि
genderविadj.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर पञ्चदशोपदेशः Bālaprabodhikā 15.316 · p. 94
रतिकीलो गृहमृगः कुक्कुरः क्रोधनः शनिः ।पक्ष इन्द्रमृगः श्वालः कपिलो मण्डलः शुनः ॥ ३१६ ॥
अनुष्टुप्
रतिकीलपुंगृहमृगपुंकुक्कुरपुंक्रोधनपुंशनिपुंपक्षपुंइन्द्रमृगपुंश्वालपुंकपिलपुंमण्डलपुंशुनपुं
genderपुंmasc.
द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह Dvirūpadhvanisaṅgraha · भरतमल्लिक Dvirūpadhvanisaṅgraha 43 · p. 57
पाण्डरः पाण्डुरः पाण्डुर्हरितो हरिदुच्यते ।रोहितो लोहितोऽपि स्यात् कपिलः कबिलस्तथा ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
पाण्डरविपाण्डुरविपाण्डुविहरितविहरित्विरोहितविलोहितविकपिलविकबिलवि
genderविadj.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.25 · p. 10
अथान्येऽप्यवताराः स्युर्नरनारायणावृषी ।अश्वो हयशिराः शेषः कपिलो व्यास इत्यपि ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
नरपुंनारायणपुंअश्वपुंहयशिरस्पुंशेषपुंकपिलपुंव्यासपुं
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.41 · p. 206
कृतज्ञः स्यात्पुरोगामी स्यादिन्द्रमहकामुकः ।कपिलो भषको यक्षो ग्रामार्थेभ्यो मृगार्थकः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
कृतज्ञपुंपुरोगामिन्पुंइन्द्रमहकामुकपुंकपिलपुंभषकपुंयक्षपुं
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव भूस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.2.5 · p. 377
हिरण्यरेताः कपिलो नाचिकेतो विभावसुः ।समित्पीथः शुचिपतिस्तमोवैर्याशुशुक्षणिः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
हिरण्यरेतस्पुंकपिलपुंनाचिकेतपुंविभावसुपुंसमित्पीथपुंशुचिपतिपुंतमोवैरिन्पुंआशुशुक्षणिपुं
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.167 · p. 435
बभ्रुः पिशङ्गः कपिलः कापिलः पीतलोहितः ।कडारः कपिशः पिङ्गः कद्रुश्चित्रस्तु कर्बुरः ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
बभ्रुविपिशङ्गविकपिलविकापिलविकडारविकपिशविपिङ्गविकद्रुविचित्रविकर्बुरवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव यज्ञादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.3.3 · p. 451
केशटः शंभुरो जह्नुः पद्मनाभिर्वृषाकपिः ।विरञ्चिः कपिलो विष्णुर्विश्वक्सेनोऽपराजितः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
केशटपुंशंभुरपुंजह्नुपुंपद्मनाभिपुंवृषाकपिपुंविरञ्चिपुंकपिलपुंविष्णुपुंविश्वक्सेनपुंअपराजितपुं
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.34 · p. 57
धूमल-धूम्रौ श्यामलके तृणवह्निरुचिर्भवति कडारः ।कपिवर्णसमो लोहितपीतः कपिलो गोभूषणनामायम् ॥ ३४ ॥
metre not recognised
धूमलविधूम्रविकडारविकपिलवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.36 · p. 57
कडारः कपिलः पिङ्गः पिशङ्ग-कदु-कद्रवः ।बभ्रुर्हरिः[31] पिङ्गलश्च तुल्यार्था इति केचन ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
कडारविकपिलविपिङ्गविपिशङ्गविकदुविकद्रुविबभ्रुविहरिविपिङ्गलवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.11 · p. 189
कपिलो मर्कटश्चाथ गोलाङ्गूलोऽसिताननः ।वाली वालिः शक्रसुतः सुग्रीवस्त्वर्कनन्दनः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
कपिलपुंमर्कटपुंगोलाङ्गूलपुंअसिताननपुंवालिन्पुंवालिपुंशक्रसुतपुंसुग्रीवपुंअर्कनन्दनपुं
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.35 · p. 256
कपिलो बभ्रुरोमाभो हंसः कर्बुरकस्तु सः ।रक्तत्वग्घंसतुल्याङ्गः खञ्जनाभस्तु खञ्जनः ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
कपिलपुंहंसपुंकर्बुरकपुंखञ्जनपुं
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.155 · p. 85
किम्पाके तु महाकालः काकर्दः काकमर्दकः ।काम्पिल्यके तु कपिलो रक्ताङ्गो रक्तचूर्णकः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्
महाकालपुंकाकर्दपुंकाकमर्दकपुंकपिलपुंरक्ताङ्गपुंरक्तचूर्णकपुं
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.100 · p. 21
रतिकीलो गृहमृगः कुक्कुरः क्रोधनः शुनिः ।यक्ष इन्द्रमृगः श्वालः कपिलो मण्डलः सुनः ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
रतिकीलपुंगृहमृगपुंकुक्कुरपुंक्रोधनपुंशुनिपुंयक्षपुंइन्द्रमृगपुंश्वालपुंकपिलपुंमण्डलपुंसुनपुं
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.150 · p. 70
आनीलो नीलवर्णोऽर्वा त्रियूहः कपिलो हयः ।पीतस्तु हरियो वाजी कियाहो लोहितो हयः ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
आनीलपुंत्रियूहपुंकपिलपुंपीतपुंहरियपुंकियाहपुंलोहितपुं
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.291 · p. 88
पिञ्जरः कपिलः पिङ्गपिशङ्गौ कपिशो हरिः ।कडारः श्यावबभ्रू च कद्रुरेतस्तु कर्बुरे ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्
पिञ्जरविकपिलविपिङ्गविपिशङ्गविकपिशविहरिविकडारविश्यावविबभ्रुविकद्रुवि
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.292 · p. 39
लतापर्णो लतावर्णः कपिलः पाण्डवायनः ।पृश्निशृङ्गः शरुः शार्ङ्गी गरुडाङ्को गदाधरः ॥ २९२ ॥
अनुष्टुप्
लतापर्णपुंलतावर्णपुंकपिलपुंपाण्डवायनपुंपृश्निशृङ्गपुंशरुपुंशार्ङ्गिन्पुंगरुडाङ्कपुंगदाधरपुं
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2308 · p. 374
कुकुरः कुर्करः क्रोधी कौलेयकश्च कुक्कुरः ।शालावृकः कृतज्ञश्च कपिलो वक्रवालधिः ॥ २३०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 य (wrong syllable)
कुकुरपुंकुर्करपुंक्रोधिन्पुंकौलेयकपुंकुक्कुरपुंशालावृकपुंकृतज्ञपुंकपिलपुंवक्रवालधिपुं
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2535 · p. 411
अरुणो बालसन्ध्याभः नामाऽरुणस्य वै खलु ।कपिलः कपिशः कद्रुः पीतरक्तश्च पिञ्जरः ॥ २५३५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 रु (wrong syllable)
अरुणविबालसन्ध्याभविकपिलविकपिशविकद्रुविपीतरक्तविपिञ्जरवि
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2536 · p. 411
पिशङ्गः पिङ्गलः पिङ्गः श्यावो बभ्रुस्तथा हरिः ।कडारश्चेति नामानि कथ्यन्ते कपिलस्य वै ॥ २५३६ ॥
अनुष्टुप्
पिशङ्गपुंपिङ्गलपुंपिङ्गपुंश्यावपुंबभ्रुपुंहरिपुंकडारपुंकपिलपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.343 · p. 24
कृष्णलोहितमिश्रस्तु धूम्रो धूमल उच्यते ।कपिलः पिङ्गलः पिङ्गः पिशङ्गः कापिलो हरिः ॥
अनुष्टुप्
धूम्रपुंधूमलपुंकपिलपुंपिङ्गलपुंपिङ्गपुंपिशङ्गपुंकापिलपुंहरिपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि द्वितीयः काण्डः Śabdaratnākara 2.93 · p. 184
कपिलो भद्रकपिलः सुभद्रो वासुभद्रकः ।धन्वी सुधन्वा शतकः शतादाऽऽनन्द-वीरकौ ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
कपिलपुंभद्रकपिलपुंसुभद्रपुंवासुभद्रकपुंधन्विन्पुंसुधन्वन्पुंशतकपुंआनन्दपुंवीरकपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.18 · p. 250
पिङ्गः कपिलः कविलः, कृष्णे तु स्याम-श्यामलौ ।श्यामालश्च शिति-शिनी, रक्तश्यामे तु धूमलः ॥ १८ ॥
metre not recognised
पिङ्गविकपिलविकविलविश्यामविश्यामलविश्यामालविशितिविशिनिविधूमलवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ऋष्यध्यायः Śabdaratnākara 1.5.208 · p. 28
अन्येऽजीगर्तदुर्वासःकपिलश्वेतकेतवः ।पैङ्गैतरेयमाण्डव्यकौषीतककलापिनः ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्
अजीगर्तपुंदुर्वासस्पुंकपिलपुंश्वेतकेतुपुंपैङ्गपुंऐतरेयपुंमाण्डव्यपुंकौषीतकपुंकलापिन्पुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पुराध्यायः Śabdaratnākara 2.6.890 · p. 111
कडारः कपिलः कद्रुः पिशङ्गः पिङ्गलश्च सः ।चित्रकर्बुरकिर्मीकल्माषैताः सशारकाः ॥ ८९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
कडारविकपिलविकद्रुविपिशङ्गविपिङ्गलविचित्रविकर्बुरविकिर्मीविकल्माषविएतविशारकवि
genderविadj.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 51 · p. 534
सितपीतहरिद्रक्तः कडारस्तृणवह्निवत् ।अयं तूद्रिक्तपीताङ्गः कपिलो गोविभूषणः ॥
अनुष्टुप्
कडारपुंकपिलपुं
genderपुंmasc.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 180 · p. 540
कुक्कुरस्तु शुनिः श्वानः कपिलो मण्डलः शुनः ॥ १८० ॥
कुक्कुरपुंशुनिपुंश्वानपुंकपिलपुंमण्डलपुंशुनपुं
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव वैश्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.9.6 · p. 78
रतव्रणौ ग्राममृगस्तथेन्द्रमहकानुकः ।कपिलो वक्रपुच्छश्च शयालुररपत्रपः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
रतव्रणपुंग्राममृगपुंइन्द्रमहकामुकपुंकपिलपुंवक्रपुच्छपुंशयालुपुंअपत्रपपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश आदिदेवाध्यायः Vaijayantī 1.1.30 · p. 5
अथान्ये ह्यवताराः स्युर्नरनारायणादृषी ।अश्वो हयशिराः शेषः कपिलो व्यास इत्यपि ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
अवतारपुंनरपुंनारायणपुंअश्वपुंहयशिरस्पुंशेषपुंकपिलपुंव्यासपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश आदिदेवाध्यायः Vaijayantī 1.1.31 · p. 5
दत्तात्रेयश्च कल्कीच बुध्दश्चेत्येवमादयः ।कपिलस्तु महाविष्णुर्व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
दत्तात्रेयपुंकल्किन्पुंबुद्धपुंकपिलपुंमहाविष्णुपुंव्यासपुंसत्यवतीसुतपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पशुसङ्ग्रहाध्यायः Vaijayantī 3.4.69 · p. 70
दीर्घनादी गृहमृगः कुक्कुरः क्रोधनः शुनिः ।यक्ष इन्द्रमहश्चालः कपिलो मण्डलः शुनः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
दीर्घनादिन्पुंगृहमृगपुंकुक्कुरपुंक्रोधनपुंशुनिपुंयक्षपुंइन्द्रमहपुंचालपुंकपिलपुंमण्डलपुंशुनपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.110 · p. 132
वृकधूपश्च तूणस्तु पिण्डकश्चपलश्चलः ।कप्याख्यः कपिलः सिह्लः कृत्रिमः क्षेत्रिको वरः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
वृकधूपपुंतूणपुंपिण्डकपुंचपलपुंचलपुंकप्याख्यपुंकपिलपुंसिह्लपुंकृत्रिमपुंक्षेत्रिकपुंवरपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गुणाध्यायः Vaijayantī 5.3.18 · p. 197
बभ्रुः कडारः कपिलो विदग्धो दुष्टरक्तवत् ।श्यावे तु कपिशः पिंगे पिशंगः कद्रुपिंगलौ ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
बभ्रुविकडारविकपिलविविदग्धविकपिशविपिशङ्गविकद्रुविपिङ्गलवि
genderविadj.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लश्लोकः Dharaṇikośa 27.3.23 · p. 202
कपिलो मुनिभेदः स्यात्कपिलौ पिङ्गकुक्करौ ।पुण्डरीकगजस्याख्या कपिला शिंशपा च गौः ॥
अनुष्टुप्
meaningsमुनिभेदपिङ्गकुक्कुरपुण्डरीकगजशिंशपागो
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.56 · p. 345
शुनि मुनिभिदि वह्नौ पुंसि पिङ्गेऽन्यवत्स्या-त्कपिल इह तु योषिच्छिंशपागोभिदोश्च ।अनलदिगिभनार्यां रेणुकायां तथाथत्रिषु पटलमुशन्ति ह्यूर्ध्वभागे गृहाणाम् ॥ ९९ ॥
मालिनी
meaningsश्वन्मुनिभेदवह्निपिङ्गशिंशपागोभेदअनलदिगिभनारीरेणुका
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.307 · p. 73
कपिलस्त्वृषिभेदेऽग्नौ ना कडाराख्यवर्णके ।तुरुष्काख्ये च निर्यासे बभ्रुवर्णे ककुद्मति ॥ ३०७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsऋषिभेदअग्निकडारवर्णतुरुष्कनिर्यासबभ्रुवर्णककुद्मत्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.308 · p. 73
कडारवर्णयुक्ते तु त्रि स्त्री तु कपिला द्रुमे ।शिंशपासंज्ञके बभ्रुवर्णायां सुरभावपि ॥ ३०८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकडारवर्णयुक्त
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.311 · p. 73
करिण्यां विद्युति तथा हरेण्याख्ये च भेषजे ।द्वयोस्तु शुनि ना तु स्यात् कपिशः श्यावसंज्ञके ॥ ३११ ॥
अनुष्टुप्
meaningsश्वन्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास ककारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.7.115 · p. 176
कशिपुर्भोजने वस्त्रे करीरः स्याद्द्रुमान्तरे ।कलशे वैणवाङ्कूरे कपिलो वासवे मुनौ ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवासवमुनि
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र लत्रिः Śivakoṣa 23.2.450 · p. 41
ताम्रे च कपिलश्चित्रे कौन्तीशिंशिपयोः स्त्रियाम् ।कदला कदली पृश्न्यां कन्दली कन्दलावपि ॥ ४५० ॥
अनुष्टुप्
meaningsचित्र
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.46 · p. 280
कपिला गोदिक्करिणीरेणुकाशिंशपासु च ।कमला तु भवेल्लक्ष्म्यां स्त्रियां वरस्त्रियामपि ॥कपिला गोदिक्करिणीरेणुकाशिंशपासु च ।कपिलो मुनिभेदे ना वाच्यभेदे तु वाच्यवत् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दि (wrong syllable)
meaningsमुनिभेदवर्णभेद
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2080 · p. 252
बकुलेऽस्त्री तु किञ्जल्के कपिलो मुनिवर्णयोः ।कटीरं कन्दरे कट्यां कुशिको मुनिवृक्षयोः ॥ २०८० ॥
अनुष्टुप्
meaningsमुनिवर्ण
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.386 · p. 227
कुलं गोत्रे गणे देहे न ना ज्ञाने च केवलम् ।कपिला शिंशपाकौन्त्योः कपिलोऽग्नौ मुनौ शुनि ॥ ३८६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअग्निमुनिश्वन्

कपिल as a meaning in nānārtha verses