दीप
dīpaपुं · masc.In 16 kośas: 15 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
अञ्जनं कज्जलं दीपः प्रदीपः कज्जलध्वजः ॥ ६८६ ॥स्नेहप्रियो गृहमणिर्दशाकर्षो दशेन्धनः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गेन्दुकः कन्दुको दीपः प्रदीपः पीठमासनम् ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आदित्य-मेरु-चन्द्र-प्रासादा दीप-दण्ड-कलशाश्च ।खड्ग-हरनेत्र-शेष-स्वर्दण्डा-ङ्गुष्ठ-हस्तिकराः ॥ १ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
पादपीठं फलहकः पादपः पादुकापि च ।आसन्दी वेत्रपीठं स्याल्लोचकं कज्जलाञ्जने ।दीपोऽस्त्रियां प्रदीपश्च दशाकर्षी दशेन्धनः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
गुल्फ-गुच्छ-समय-प्लव-वर्ष-मन्थ-कर्दम-मृदङ्गमुखा[221b]नाम् ।वंश-वेश-मुकुर-क्षितिनिम्ब-दीप-बोल-चरणप्रमुखानाम् ॥ ६ ॥
स्वागताmetre not read in every line
genderपुंmasc.
राजादनमनुमानंभवनं भुवनं च केतनं लोम ।दीपश्चापः स्तूपःशूर्पावापोडुपाः कशिपुः ॥ ५३ ॥
metre not recognised
genderपुंक्लीm. n.
आवापचापसूर्पाणि दीपस्तूपोडुपाः शफः ।कुतपोऽथ डिम्बबिम्बकलभाः ककुभो निभः ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 थ (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
जटा ज्वालो गृहमणिः स्नेही दीपोऽञ्जनध्वजः ।वर्षाम्बुदं शक्रधनुश्चित्रं रुगृजुरोहितम् ॥ ३१६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दीपो गृहमणिर्ज्योतिः प्रदीपः कज्जलध्वजः ।आसनं विष्टरः पीठं भद्रासनं तदुत्तमम् ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
चातूरको गिरिपको गिरिपाकश्च कुत्रचित् ।दीपः प्रदीपः स्नेहाशः दीपकः कज्ज्वलध्वजः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यावको लक्तकालक्तौ, दीपस्तु कज्जलध्वजे ।प्रदीपो दीपवृक्षश्च तालवृन्ते तु वीजनम् ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आदर्शो मुकुरो दीपप्रदीपौ तु प्रदीपिका ।सम्मार्जनी शोधनी स्यात् संकरावकरौ समौ ॥ ८६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतियत्नस्तु रचना कटकोलः पतद्ग्रहः ।पूगपीठं च दीपस्तु स्नेहाशः कज्जलध्वजः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दीपवृक्षस्तदाधारो दशा वर्तिरथ स्त्रियाम् ।वर्तिर्गृहमणिर्दीपो गिरीयकगुडौ गिरिः ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खराश्वासंज्ञभैषज्ये त्रि तु दीपयितव्यके ।दीपोऽस्त्रियामन्तरीपसंज्ञेऽन्तर्वारिणस्तटे ॥ ६०३ ॥
अनुष्टुप्
जलाशयविशेषे तु द्वीपी स्त्रीति प्रचक्षते ।दीर्घं त्रिष्वायते मात्राद्वयकालस्वरे तथा ॥ ६०४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsजलाशयविशेष
doubtful
दीप as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वर्तिवर्तिरौषधिनिर्माणं गात्रानुलेपने स्मृता । दीपे दीपदशायां च वर्तिशब्द उदाहृतः ॥ Dharaṇikośa 15.3.10
- कोषकल्पतरु प्रतीककामे भोगे कुतुके कौतुकमच्छिन्नमङ्गले चापि । दीपाङ्गयोः प्रतीकः प्रतिकूलविलोमयोः परवत् । विश्वामित्रे वृत्रशत्रावुलूके व्यालग्राहे गुग्गुलौ कोशविज्ञे । पुंलिङ्गः स्यात्कौशिकः कौशिकी तु कात्यायन्यां स्यात्स्रवन्तीविशेषे ॥ ७७ ॥ Koṣakalpataru 6.1.77
- नानार्थार्णवसंक्षेप तपतक्षा दीपे ज्वरे सूर्य आतपे क्ली तु पुत्रयोः । तपस्तु नपि कृच्छ्रादौ धर्मसन्तापयोरपि ॥ ५१७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.517
- नानार्थार्णवसंक्षेप वर्तिवर्तिर्दीपदशायां स्त्री दीपे गात्रानुलेपने । वस्त्रस्य तु दशायां स्यान्नृस्त्रियोरथ नृस्त्रियोः ॥ ११९५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1195
- नानार्थार्णवसंक्षेप गृहमणिदीप गृहमणिः पुंसि स्त्री गृहस्य मणावसौ । पुमान् गृहपतिर्वह्वौ गार्हपत्याह्वये तथा ॥ २१० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.210
- नानार्थार्णवसंक्षेप शीतचम्पकशीतचम्पकशब्दोऽयं दीपदर्पणयोर्मतः । अथ स्यात् सर्वसन्नाहः सन्नद्धौ सर्ववर्मिणाम् ॥ १६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.16
- परमानन्दीयनाममाला दीपकदिवौकाश्चातके देवे दीपकस्तु खगान्तरे । वृत्तालंकारभेदेऽपि दीपे दीप्तिकरे पुनः ॥ २४४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.244
- शारदीयाख्यनाममाला सारङ्गवीणावारणवाजिसिंहहरिणानङ्गप्रवालाचलाः चन्द्रश्चातकचञ्चरीकजलमुक्चापासिवज्राहयः । हंसः कोकिलकेकिकीरगरुडः स्वर्णानिलार्कास्तमो गुञ्जा श्रीफलपद्मदीपखटीकाः सारङ्गशब्दा इमे ॥ १२७ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.127
- शब्दरत्नावली शीतचम्पकवचायामपि दूर्वायां यवे च शतपर्विका । अथ दीपे दर्पणे च कथितः शीतचम्पकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.216
- शब्दरत्नावली अग्निशिखकोषानक्याञ्च भूदेवे विविधेऽग्निमुखः पुमान् । कुसुम्भे कुङ्कुमे दीपे बाणेऽप्यग्निशिखः मतः ॥ Śabdaratnāvalī 7.2.15
- शब्दरत्नावली वर्तिवर्तिर्गात्रानुलेपन्यां दीपे दीपर्दशासु च । नेत्राञ्जने च लेखायां निर्माणे भेषजस्य च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.51
- शब्दरत्नावली तमोनुदतमोनुदनले सूर्ये दीपे हिमकरे पुमान् । प्रतिपत्तिथिभेदे स्याच्चेतनायामपि स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.26
- तन्त्राभिधान ररो रक्तः क्रोधिनी रेफः पावकस्तै(स्त्वौ)जसो मतः । प्रकाशो दर्शनो दीपो बत कृष्णः परं बली ॥ १४४ ॥ Tantrābhidhāna 2.44.144