अनिल

अनिल as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् हरियमानिलेन्द्रचन्द्रार्कविष्णुसिंहांशुवाजिषु । शुकाहिकपिभेकेषु हरिर्ना कपिले त्रिषु ॥ १७५ ॥ Amarakośa 3.3.175
• धरणिकोश यद्युरह्नि त्रिदिवेऽपि स्याज्ज्या स्यान्मौर्वी वसुंधरा । द्योशब्दो गगने स्वर्गे यः सर्वनाम्नि योऽनिले ॥ Dharaṇikośa 25.1.1
• कोषकल्पतरु ककः स्याद्विधा[247a]तर्यनलेऽनिलेऽर्के सख्यौ तथा चात्मनि धर्मराजे । दक्षे मयूरे नरि कं तु मौलौ नीरे सुखेऽथ त्रिषु सर्वनामा ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.1.2
• कोषकल्पतरु प्राणझिण्ट्यां तु द्वितये द्वयोस्तु निकषे शाणः प्रदिष्टो बुधैः कर्षांशे करपत्रके नरि मतः शाणी तु वस्त्रान्तरे । त्रायन्त्यामवनेऽन्तिमेऽथ परवत्त्राणं भवेद्रक्षिते प्राणो हृत्पवने शिशौ च कवितासारे बले चानिले ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.15.4
• कोषकल्पतरु ततततोऽनिले ना जनके च वीणा- दिकेऽन्तिमेऽथ त्रिषु विस्तृते स्यात् । व्याप्तेऽथ भावक्तयुता द्विहीना मेद्येऽन्यथा स्युः सुरते तु गुह्ये ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.16.2
• कोषकल्पतरु मरुत्चन्द्रे पुंसि तृपद्द्वयेन रहितं छत्त्रेऽन्यवत्तृप्यति स्याद्भेद्ये विपुले वृहन्नथ वृहत्युक्ताम्बुधान्यामपि । छन्दोवस्त्रभिदोश्च वाचि गदिता सिंह्योर्महत्क्षुद्रयो- र्ना देवानिलयोर्मरुन्निगदितोऽथ ग्रन्थिपर्णेऽन्तिमे ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 6.16.23
• कोषकल्पतरु पवनकुले विनाशे प्रधनं तु युद्धे स्यादारुणेऽथो पवनोऽनिले स्यात् । कुलालपाकस्थलवल्लयोश्च बीजाहितौ स्याद्वपनं च वापे ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.17
• कोषकल्पतरु ययः सर्वनामानिलदण्डभृत्सु स्त्रियां तु लक्ष्म्यां जननीधरित्र्योः । द्युरह्नि वह्नौ त्रिदिवे पुमान्स्याद्- द्यौस्तु स्त्रियां स्वर्गसुराध्वनोश्च ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.26.1
• कोषकल्पतरु हरिइन्द्रार्कचन्द्रानिलविष्णुसिंह- यमांशुवाजिप्लवगप्लवेषु । हरे च कीरे नरि लोकभेदे हरिः प्रदिष्टः कपिलेऽन्यलिङ्गः ॥ ६९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.69
• कोषकल्पतरु नभश्चरधुरन्धरस्तु धूर्वहे धवाभिधे तथा द्रुमे । नभश्चरो घनेऽनिले विहङ्गमे कटप्रुवि ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.5
• कोषकल्पतरु चलनीचेऽधमे चाथ गलस्तु कण्ठे भवेत्तथा सर्जरसे नृलिङ्गः । चलोऽनिले कम्पगतोऽन्यवत्स्या- द्दलं तु पर्णे भवति स्त्रियां न ॥ ५० ॥ Koṣakalpataru 6.28.50
• नानार्थार्णवसंक्षेप कइडीट् च त्रिषु नाथे स्त्री मेदिन्यां कस्तु ना नगे । अर्कानिलविरिञ्चात्मशब्दबुद्धिमनः स्वपिः ॥ १ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.5.1
• नानार्थार्णवसंक्षेप वीकस्याद्वीकोऽर्थेऽनिले नाशे वसन्तेऽक्षिमले पुनः । वीका स्त्रीत्यब्रवीत् कश्चिद् वीक्षाशब्दस्तु नृस्त्रियोः ॥ १२६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1269
• नानार्थार्णवसंक्षेप विश्वप्सन्रोगे चाप्यन्यथाभावे विवधस्तृदितः पथि । पर्याहारे च भारे च विश्वप्सा त्वन्तरेऽनिले ॥ २०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.204
• नानार्थार्णवसंक्षेप जवनजवनो वेगयुक्ते त्रिर्गतौ तु क्ली परे पुनः । हेतौ गतिविशेषस्य वेग इत्यनिले तु ना ॥ ७७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.779
• नानार्थार्णवसंक्षेप आत्मयोनिज्ञेय आवसथे चाग्निभेदे चाहवनीयतः । प्राग्देशस्थेऽथात्मयोनिः स्मरे स्मरहरेऽनिले ॥ ३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.34
• नानार्थार्णवसंक्षेप दर्दरीकअनिले चन्द्र इत्यन्ये दधिपाय्यस्तु सर्षिषि । पृषत्य?ति केषाञ्चिन्मतमेतन्न तच्छुभम् ॥ ६२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.62
• परमानन्दीयनाममाला आत्मन्आसुतीवल आख्यातः सुराजीवकयज्वनोः । आत्मा विष्णौ विरञ्चेऽर्के शरीरेऽनिलयत्नयोः ॥ ५२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.52
• परमानन्दीयनाममाला कर्ककर्को घटेऽनिले राशौ श्वेताश्वे दर्पणेऽपि च ॥ ८३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.83
• परमानन्दीयनाममाला चपलचामरः केतके? पुष्पे काशे माकन्दपादपे । चमरश्चामरे दैत्ये चपलश्चञ्चलेऽनिले ॥ १८१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.11.181
• परमानन्दीयनाममाला हरिहरिः कृष्णेऽनिले भेके यमे सिंहे खगेश्वरे । इन्द्रे चन्द्रे कपौ कीरे किरणे वरुणेऽरुणे ॥ ३७२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.28.372
• शारदीयाख्यनाममाला सारङ्गवीणावारणवाजिसिंहहरिणानङ्गप्रवालाचलाः चन्द्रश्चातकचञ्चरीकजलमुक्चापासिवज्राहयः । हंसः कोकिलकेकिकीरगरुडः स्वर्णानिलार्कास्तमो गुञ्जा श्रीफलपद्मदीपखटीकाः सारङ्गशब्दा इमे ॥ १२७ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.127
• शब्दरत्नावली प्राणक्लीबे घ्राणं नासिकायां घ्राते स्यादभिधेयवत् । चूर्णो धूल्यां क्षारभेदे चूणं स्यात्पटयुक्तिषु ॥ जिष्णुर्महेन्द्रार्जुनयोर्जित्वरे वाच्यलिङ्गकः । झूणि गुवाकभेदे स्याद्दुटदैवश्रुतौ स्त्रियाम् ॥ त्राणं स्यात्त्रायमाणायां रक्षिते रक्षणेऽपि च । तीक्ष्णं स्याद्विषलौहाजिमुष्ककलवणेषु च ॥ आत्मत्यागिनि तीव्रे च त्रिषु क्लीबं यवाग्रके । द्रोणोऽस्त्रियामाढके तु भवेदाढाचतुष्टये ॥ देशभेदे भारद्वाजे दग्धकाके स्त्रियां क्वचित् । तथा काष्ठाम्बुवाहिन्यां गवादन्यामपि स्त्रियाम् ॥ पणो वराटर्के मूल्ये गृहे कार्षापणेऽपि च । क्रय्ये द्यूते भृतौ वित्ते व्यवहारेऽपि पुंस्ययम् ॥ पार्ष्णि द्वयोः सैन्यपृष्ठे पादग्रन्थ्यधरेऽपि च । स्त्रियामुन्मत्तकान्तायां पार्ष्णी पार्ष्णिरिति द्विधा ॥ प्राणोऽनिले बले काव्यजीवे हृदयमारुते ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.9
• शब्दरत्नावली शारीशारीऽनिलाक्षोपकृत्योः शवलेऽपि च वाच्यवत् । शिग्रुः पुंसि शाकमात्रे तथा शोभाञ्जनद्रुमे ॥ शिरा नाड्यां स्त्रियामेव पिप्पलीमूलके पुमान् । शीघ्रं नलद चक्राङ्ग(?) क्लीबं द्रुते गतौ(?) त्रिषु ॥ शुभमम्रे क्लीबलिङ्गमुद्दीप्तशुक्लयोस्त्रिषु । शुक्रो मासि भृगौ वह्नौ ना क्लीबे रोगरेतयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.46
• शब्दरत्नावली अजिरअजिरं प्राङ्गने देहे दर्द्दूरे विषयेऽनिले । अक्षरं न द्वयोर्ब्रह्मवर्णयोर्ना हरे हरौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.55
• शब्दरत्नावली नभश्चरधृतराष्ट्रो नागभेदे सुनृपे क्षत्रभिद्यपि । नभश्चरो विहङ्गे स्याद्धने विद्याधरेऽनिले ॥ निशाचरे राक्षसे स्याच्शृगालपेचकाहिषु । वनजेषु पशुष्वेवं कुलटायां विशाचरी ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.130
• शब्दरत्नावली चञ्चलचञ्चला स्त्री तडिल्लक्ष्म्यीश्चञ्चलचपलेऽनिले ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.63
• शब्दरत्नावली गन्धमालखतमालो घने धूमे गन्धमालोऽनिले रवौ । गण्डशैलो गिरिध्वस्तस्थूलग्रावकपालयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.106
• शब्दरत्नाकर हरिनिःसपत्ननृपे भिक्षौ हीरः पन्नगसिंहयोः । विष्णुसिंहार्कचन्द्रेन्द्रयमानिलशुकादिषु ॥ २०२८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2028
• तन्त्राभिधान र----------------------------------- याने यातरि यस्त्यागे कथितः शब्दवेदिभिः । रः स्यात् कामेऽनिले वह्नौ शब्दे रुः परिकीर्त्तितः ॥ २९ ॥ Tantrābhidhāna 3.29
• त्रिकाण्डशेष शीतलशालिर्गन्धमृगे धान्ये शयालुः कुक्कुरेऽलसे । शकलं वल्कले खण्डे शीतलः शिशिरेऽनिले ॥ ४०९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.409
• त्रिकाण्डशेष वहवराहः सूकरे मेघे मुस्तकेऽप्यथ मूर्च्छने । अविद्यायाञ्च मोहः स्याद्वृषस्कन्धेऽनिले वहः ॥ ४६० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.460
• वैजयन्ती खगकुंभो गजशिरोऽन्तेऽपि पक्ष्यर्केष्वनिलाः खगाः । खरुः पुंस्मररुद्रेषु गर्मुद्रुक्मे खगे रवौ ॥ १८ ॥ Vaijayantī 6.1.18
• वैजयन्ती वहनासोर्ध्वास्थ्नीक्षुभेदे च वहिरुक्ष्णि हयेऽनले । वलो धान्येऽसुरे काके गवां श्वासेऽनिले वहः ॥ ५३ ॥ Vaijayantī 6.1.53
• वैजयन्ती आशुगरुग्भीतितापेष्वातङ्क आशुगोऽर्के शरेऽनिले । तदात्वे पात आपात आकरो निकरे खनौ ॥ ९ ॥ Vaijayantī 7.1.9
• वैजयन्ती आत्मयोनिअशिरस्कौ बाहुरुण्डाववलोर्णोऽस्फुटापि वाक् । आशोचनी तु वह्नीन्दू आत्मयोनी स्मरानिलौ ॥ १६ ॥ Vaijayantī 8.1.16