संयम

संयम as a meaning in nānārtha verses

• कल्पद्रुकोशः संहृअधेः प्रधानतां नेस्तु जैह्म्यं हृस्तु समुच्चये । समाङ्भ्यां संयमे प्रत्याङ्पूर्वोऽवः पदसंचरे ॥ ९६ ॥ Kalpadrukośa 1.10.96
• कोषकल्पतरु योजयतिसंय[204b]मे स्याद्योजयति योजत्यपि च पर्चति । तथा पर्च्चयति प्रोक्तमथ योगे युनक्ति च ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 3.5.21
• कोषकल्पतरु यमकना संयमेऽथ शब्दा- लंकारे द्वंद्वहीनं स्यात् । कुलकं ना कुपटोल- श्लोककसंबन्धगुच्छेषु ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.1.32
• कोषकल्पतरु आयतिदैर्घ्यप्रभावोद्यमवासरेषु सीम्न्युद्यमे संयमकेवले च । आगामिकाले गदितायतिः स्त्री स्यात्पद्धतिर्वर्त्मनि चावलौ च ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.16.32
• कोषकल्पतरु यमध्वाङ्क्षे दण्डधरे यमोऽपि यमजे स्यात्संयमे तादृशः । शारीरेऽपि च नित्यकर्मणि भवेत्स्यादानुपूर्व्यां क्रमः । शक्तौ कल्पपदक्षिपो(?)रथ भवेत्क्षौमं दुकूलेऽस्त्रिया- मट्टे स्यादतसीकृते च वसने क्षेमं पुनर्न स्त्रियाम् ॥ ५८ ॥ Koṣakalpataru 6.25.58
• कोषकल्पतरु यामस्त्री तु क्षा[31a]न्तिभुवोर्गदे गदभिदि स्यादाममस्त्री त्रये- ऽपक्वेऽथ प्रहरे च संयमगतो यामोऽथ वामो हरे । चेतोजे जलदे धने तु चरमे, सव्ये प्रतीपेऽवरे त्रय्यां, योषिति रासभीषु करभीष्वश्वाशृगाल्योः स्त्रियाम् ॥ ६० ॥ Koṣakalpataru 6.25.60
• कोषकल्पतरु यामियामिः स्त्रियां संयमयामयोस्तथा भवेद्भगिन्यां च कुलस्त्रियां च । चक्रान्तकूपत्रिकयोस्तु नेमिः स्त्रियां पुमान्स्यात्तिनिशद्रुमे च ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.25.72
• कोषकल्पतरु सत्तमस्याद्ब्रह्मचर्यादिचतुष्टयेऽस्त्री तथाश्रमः स्यान्मठवाचकोऽपि । स्यात्सत्तमः संयमे वाच्यवत्तु श्रेष्ठे च पूज्ये नियमस्तु पुंसि ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 6.25.84
• नानार्थार्णवसंक्षेप नियतिनिर्वृतिर्मनसस्तोषे मोक्षेऽस्तमयबाढयोः । नियतिः सयमे दैवे निकृतिः शठशाठ्ययोः ॥ ४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.40
• नानार्थार्णवसंक्षेप यमकरभसस्तु वदत्येतत् संयंम यमलेऽपि च । अथो यमयितर्येतद् भेद्यवत् स्याद्द्वयोः पुनः ॥ १४६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1465
• शब्दरत्नावली यमकमोदकोऽस्त्री खाद्यभेदे हर्षके वाच्यलिङ्गकः । यमकं यमके शब्दालङ्कारे ना तु संयमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.125
• शब्दरत्नावली यमभीष्मो घोरतरेऽपि स्याद् गाङ्गेयेऽपि च पुंस्ययम् । भीमो घोरे शिवे मध्यपाण्डवे चाम्लवेतसे ॥ अथ भूमिः स्थानमात्रे पृथिव्यामपि च स्त्रियाम् । भौमस्त्रिषु भूमिभवे पुंसि स्यान्नरके कुजे ॥ यमः शत्रौ च शमने काके ना यमजेऽन्यवत् । ना देहसाधनापेक्षनित्यकर्मणि संयमे ॥ यामस्तु प्रहरे पुंसि संयमावसयोरपि (?) ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.16
• शब्दरत्नाकर यममुख्यद्वाराभ्युपायेषु ताम्रे च वदने मुखम् । यमो यमलकीनाशसंयमेषु नियन्त्रणे ॥ १९८२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1982
• शब्दरत्नाकर यतियतिर्यतिनि पुंसि स्यात् कारसंयमयोः स्त्रियाम् । ध्यानसंनहनोपाययुक्तिविस्रब्धघातिषु ॥ १९८३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1983
• त्रिकाण्डशेष यमकयुतकं वस्त्रभेदे च यौतके संशयेऽपि च । यमकं संयमे शब्दालङ्कारे यमजे त्रिषु ॥ ३८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.38
• त्रिकाण्डशेष यमयमः संयमकीनाशयुग्मजेष्वथ राघवे । रामः पशौ भार्गवे च रूक्मं लोहसुवर्णयोः ॥ ३०२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.302
• त्रिकाण्डशेष शम्बरशक्करी मेखलाछन्दः शवरः सलिले शिवे । स्थिरा महीशालपर्ण्योः शम्बरं संयमे जले ॥ ३७८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.378
• वैजयन्ती यतिपुंश्चल्यां मौक्तिके मुक्ता कारासंयमयोर्यतिः । गमने जीवने यात्रा रुजा रुग्भङ्गमृत्यवः ॥ २९ ॥ Vaijayantī 6.2.29
• वैजयन्ती प्रग्रहतुलासूत्रेऽश्वादिरश्मौ प्रग्रहः प्रग्रहः पुनः । तयोश्च संयमोद्योतपूजाबन्द्यर्ग्वधेषु च ॥ ४९ ॥ Vaijayantī 7.1.49
• वैजयन्ती नियतिनाले काले देशमाने नियतिः संयमे विधौ । प्रकृतिः पंचभूतेषु स्वभावे मूलकारणे ॥ १२ ॥ Vaijayantī 7.2.12