अभिजन
abhijanaपुं · masc.In 13 kośas: 13 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ॥ ५०२ ॥जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम् ।अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ॥ ५०३ ॥वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला ।योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ॥ ५०४ ॥प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना ।
अनुष्टुप्
कुल्यविकुलीनविअभिजातविकौलेयकविमहाकुलविजात्यविगोत्रक्लीसंतानपुंअन्ववायपुंअभिजनपुंकुलक्लीअन्वयपुंजननक्लीवंशपुंस्त्रीस्त्रीनारीस्त्रीवनितास्त्रीवधूस्त्रीवशास्त्रीसीमन्तिनीस्त्रीवामास्त्रीवर्णिनीस्त्रीमहिलास्त्रीअबलास्त्रीयोषास्त्रीयोषित्स्त्रीकान्तास्त्रीभीरुस्त्रीनितम्बिनीस्त्रीप्रमदास्त्रीसुन्दरीस्त्रीरामास्त्रीरमणीस्त्रीललनास्त्रीअङ्गनास्त्री
genderपुंmasc.
सन्ततिर्गोत्रजननकुलान्यभिजनान्वयौ ।वंशोऽन्ववायः सन्तानो वर्णाः स्युर्ब्राह्मणादयः ॥ १ ॥विप्रक्षत्रियविट्शूद्राश्चातुर्वर्ण्यमिति स्मृतम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्ववायोऽन्वयो वंशो गोत्रं चाभिजनः कुलम् ।चरित्रं चरितं शीलं चारित्रं च समं स्मृतम् ॥ ३९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्नकोष्ठः कुशूलः स्याद्वलतो(?)ऽथोपकारिका ।उपकार्याथ वलभी गृहोपरि कुटी मता ॥पूर्वेषां वसतिस्थानं भवेदभिजनः पुमा[10b]न् ।आत्मना वसतिस्थानं निवासः परिकीर्त्यते ॥मण्डपोऽस्त्री जनस्थानमथ वातायनोऽस्त्रियाम् ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशोऽन्ववायः संतानोऽन्वयश्चाभिजनः कुलम् ।गोत्रं च जननं जातिः संततिश्च समार्थकाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
फेनो जनोऽप्यभिजनो ध्वनिरर्दनिश्चस्थेमोष्म-पाप्म-परिघातन-वह्नयोऽश्मा ।आत्माग्निरह्नचरमास्त्वपरादहीनाःप्लीहा च यक्ष्मसहितोऽपि च देवनोऽक्षैः ॥ १८ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
अन्ववायः कुलं गोत्रं संतानो जननं तथा ।अन्वयोऽभिजनश्चापि वंशो नार्यां वधूर्वशा ॥ १६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जनाभिजनफेनाश्च वृत्रमन्त्रौ च देवलः ।खल्लतल्लौ तु कल्लोलपूपापूपकहिङ्गुलाः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशोऽन्वयः कुलं गोत्रं जननाभिजने अपि ।सती पतिव्रता साध्वी दासी चेटी च चेटिका ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोत्रं वंशोऽन्ववायश्च सन्तानोऽभिजनः कुलम् ।जननमन्वयश्चापि सन्ततिश्चापि कथ्यते ॥ ७८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अन्ववायोऽन्वयो वंशः संतानोऽभिजनः कुलम् ।गोत्रं च संततिर्जात्यः कुलीनश्च महाकुलः ॥ ११६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फेणाभिजनकलापनिकाया हारोच्चारोपलकल्लोलाः ।फालचषालकीलनलतण्डुलशैवलखलविभवप्रसवाश्च ॥ ४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
प्रवीणोऽभिजनोऽभिज्ञो विज्ञो वैज्ञानिकः कृती ।कृतकृत्यः कृतमुखो निष्णातो दक्षशिक्षितौ ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अथर्वनो द्वयोर्वेदे भूमिदेवे च पुंस्यपि ।अभिजनं कुले ख्यातौ जन्मभूमौ कुलध्वजे ॥आयोधनं क्लीबलिङ्गं भवेद्युद्धे वधेऽपि च ।भवेदाकलनं काङ्क्षा परिसंख्यानबन्धने ॥आतञ्चनं प्रतीवायाप्यायनजीवनेष्वपि ।आराधनं तोषणे स्यात्संप्राप्तो पचनेऽपि च ॥आच्छादनं पिधाने स्याद्वस्त्रेऽपि वृतिमात्रके ।आक्रन्दनं शोचने च तिरस्कारणे(?)पि च ॥आवेशनं शिल्पिगृहे भूतावेशप्रवेशयोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ज (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 शो (syllables merged)