योषित्
yoṣitस्त्री · fem.In 22 kośas: 19 synonym verses, 49 as a meaning of another word.
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ॥ ५०२ ॥जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम् ।अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ॥ ५०३ ॥वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला ।योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ॥ ५०४ ॥प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना ।
अनुष्टुप्
कुल्यविकुलीनविअभिजातविकौलेयकविमहाकुलविजात्यविगोत्रक्लीसंतानपुंअन्ववायपुंअभिजनपुंकुलक्लीअन्वयपुंजननक्लीवंशपुंस्त्रीस्त्रीनारीस्त्रीवनितास्त्रीवधूस्त्रीवशास्त्रीसीमन्तिनीस्त्रीवामास्त्रीवर्णिनीस्त्रीमहिलास्त्रीअबलास्त्रीयोषास्त्रीयोषित्स्त्रीकान्तास्त्रीभीरुस्त्रीनितम्बिनीस्त्रीप्रमदास्त्रीसुन्दरीस्त्रीरामास्त्रीरमणीस्त्रीललनास्त्रीअङ्गनास्त्री
genderस्त्रीfem.
स्त्री योषिदबला योषा नारी सीमन्तिनी वधूः ।प्रतीपदर्शिनी वामा वनिता महिला तथा ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रामा वामा वामनेत्रा पुरन्ध्री,नारी भीरुर्भामिनी कामिनी च ।योषा योषिद्वासिता वर्णिनी स्त्री,स्यात्सीमन्तिन्यङ्गना सुन्दरी च ॥ ४८१ ॥
शालिनी
genderस्त्रीfem.
पुरुषः पूरुषश्च स्याद् योषित् योषितया सह ।योषा जोषा च महिला महेलाऽपि निगद्यते ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मृगारिमृगराट् सिंहो मृगेन्द्रः केसरी हरी ।नारी स्त्री युवती योषित्कन्या च प्रमदाङ्गना ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तृतीयप्रकृतिश्चाथ नारी योषा च योषिता ।प्रतीपदर्शिनी योषिद्वनिता महिलापि च ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्राणो नाम वायुः सोऽस्यास्तीति प्राणी तस्याङ्गं प्राण्यङ्ग इकारः अन्ते यस्य तदिदन्तम् । तत्सर्वं स्त्रीलिङ्गं भवति । तद्यथा । इयं कटिः श्रोणिः अङ्गुलिः पङ्क्तिरित्यादि वस्तिकुक्षिपाणीनामपीदन्तत्वाच्च स्त्रीत्वे प्राप्ते बाधः क्रियते । एतान्विमुच्य वर्जयित्वेत्यर्थः । पुंसीत्यधिकारात्तेषां पुंस्त्वमेव भवति । अयं वस्तिः नाभेरधः । अयं कुक्षिरुदरस्थानम् । अयं पाणिर्हस्त इति । जङ्घादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं जङ्घा जानुनोरधस्तात् । पादस्योपरिस्था च । इयं शिरा देहधारिणी । इयं स्नुषा पुत्रवधूः ।इयं नासिका गन्धहारिणी । इयं चूडा शिखा । इयं वसा शोणितविकारः स्नेहश्च ।स्रक्स्रुक्स्फिक्त्वग्वाग्योषितो हि विद्यात्स्त्रियां द्युनावौ च ।दीधितिमेकां[का] मुक्त्वा रश्म्यभिधानं तु पुंस्येव ॥ १८ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
स्रगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । तद्यथा । इयं स्रक् माला । इयं स्रुक् यज्ञोपकरणभाण्डम् । इयं स्फिक् कटिप्रदेशः । इयं त्वक् बहिश्चर्म । इयं वाक् वाणी । इयं योषित् बाला । द्यौश्च नौश्च द्युनावौ च स्त्रियां भवतः इयं द्यौः स्वर्गः । इयं नौः जलतरणिः । हिशब्दः पादपूरणे । दीधितिमेकां वर्ज्जयित्वा रश्मिवाचकाः शब्दाः पर्यायाश्च ये ते पुंसि भवन्ति । तद्यथा इमे रश्मयः प्रग्रहाः किरणाः अंशवः पादाः मयूखाः अभीषवः गभस्तयः घृणय इत्येवमादयः । तुशब्दः पादपूरणे ।मूर्द्ध्नोऽक्षतक्षमज्जश्लेष्मात्माश्मयु[यू]वपूषराजभी रहितम् ।सर्वं द्व्यच्कं नान्तं नपुंसकं पुंसि वा भवेद्ब्रह्मा ॥ १९ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
स्त्री नारी वनिता मुग्धा भामिनी भीरुरङ्गना ।ललना कामिनी योषिद् योषा सीमन्तिनीति च ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वनिता वर्णिनी योषा वामा सीमन्तिनी च सा ।महिलाबला तथा योषिद्विशेषास्तत्र केचन ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वामा तनूदरी श्यामा योषित् पत्नी प्रियाऽबला ।महिला मानिनी भार्य्या बाला प्रणयिनी गृहम् ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अङ्गना मानिनी योषिद्वर्णिनी वामलोचना ।बाला सीमन्तिनी भीरुः सुन्दरी युवती वशा ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्त्री नारी वनिता वामा योषा योषित् च योषिता ।वधूर्वशा वर्णिनी च महेला महिलाऽबला ॥ ७८६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
योषा योषिद्योषिता च जोषिज्जोषा च जोषिता ।वनिता महिला वामा धनिका च स (म)हेलिका ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
योनिमत्प्राणिनामपि स्त्रियां माता स्वसा वधूः ।ननान्दा दुहिता धेनुर्योषिदित्याद्यश्च दिक् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 म (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
स्त्रियां महेला महिला मेहला च महेलिका ।वामिर्वामा जोषा योषा स्याद्योषिदपि योषिता ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 जो (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अङ्गना योषिदबला नारी वामा नितम्बिनी ।प्रतीपदर्शिनी योषा कामिनी वामलोचना ॥ १०३३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वधूर्वामेक्षणा योषिदेकाक्षी स्त्री च कामिनी ॥स्त्रीं॥
genderस्त्रीfem.
स्त्री योषिल्ललना योषा वशा सीमन्तिनी वधूः ।वनिता महिला नारी तद्भेदास्तु नितंबिनी ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
योषित् as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् वनितावनिता जनितात्यर्थानुरागायां च योषिति । Amarakośa 3.3.144
- धरणिकोश वनितवनिता जनितात्यर्थरागयोषिति योषिति । वनितं याचितं ज्ञेयं वनितं सेवितं मतम् ॥ Dharaṇikośa 15.3.17
- कोषकल्पतरु अशोकयोषिति कटुरोहिण्यां साधारण्येन पादपे क्लीबे । आलोको वन्द्युक्ता- वुद्द्योते दर्शने पुंसि ॥ ७१ ॥ Koṣakalpataru 6.1.71
- कोषकल्पतरु पण्डषण्ढे पुंसि मतौ तु योषिति भवेत्पण्डोऽथ पाण्डुः सिते कुन्तीभर्तरि चास्त्रियां तु गदितः शाके च मस्तुन्यपि । एरण्डेऽपि च मण्डनेऽग्रगजले सारे च मण्डोऽथ स स्त्री धात्र्यां ना तु विधुंतुदे च दनुजे मुण्डोऽस्त्रियां मूर्धनि ॥ ७८ ॥ Koṣakalpataru 6.12.78
- कोषकल्पतरु सामिधेनीनागा[ञ्ज]ना तु करिमुद्गरिकेभयष्ट्योः सौदामिनी तु तडिदप्सरसोर्विभेदे । ऋग्भेदके समिधि योषिति सामिधेनी कासारपद्मनलिनीषु सरोजिनी च ॥ ५० ॥ Koṣakalpataru 6.21.50
- कोषकल्पतरु अनुवासनगिरिभेदवानरभिदोश्च गन्धके भ्रमरे स्त्रियां न खलु गन्धमादनम् । मदिरासु योषिति तथानुवासनं गदितं सुधूपनघृतादिवस्तिषु ॥ ५८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.58
- कोषकल्पतरु वामास्त्री तु क्षा[31a]न्तिभुवोर्गदे गदभिदि स्यादाममस्त्री त्रये- ऽपक्वेऽथ प्रहरे च संयमगतो यामोऽथ वामो हरे । चेतोजे जलदे धने तु चरमे, सव्ये प्रतीपेऽवरे त्रय्यां, योषिति रासभीषु करभीष्वश्वाशृगाल्योः स्त्रियाम् ॥ ६० ॥ Koṣakalpataru 6.25.60
- कोषकल्पतरु विनयविजयस्तु धनंजये जये गिरिजायां च तिथौ स्त्रियां भवेत् । विनयः प्रणतौ च शिक्षणे त्विह योषिद्विषयस्तु गोचरे ॥ ५५ ॥ Koṣakalpataru 6.26.55
- कोषकल्पतरु शारितोये स्त्रियां वाग्गजबन्धभूमी- घटीषु शारिस्तु पुमान्प्रदिष्टः । द्यूतार्थमूर्त्तिष्वथ योषिति स्या- च्चित्रेक्षणायां(?) व्यवहारभेदे ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.27.72
- कोषकल्पतरु अङ्कुरखगद्रुभेदे च गिरौ चले तु विशेष्यगः स्यादथ चाङ्कुरोऽपि । रथे तरौ योषिति नाङ्कुरः स्या- दङ्कूरवद्रोम्णि जले च रक्ते ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.9
- कोषकल्पतरु तोयधारवणिजि तुलाधारः स्याद्राशौ तद्वत्तुलायाश्च । जलदे तु तोयधारः सुतिषणे (?) योषिति प्रोक्तः ॥ Koṣakalpataru 6.27.213
- कोषकल्पतरु पादपाशीशंभौ तथा चूर्णविलेपिनि स्या- द्राहौ च खण्डामलकौषधे च । स्थाच्छृङ्खलायां[83a]कटके च पादु- कायां तथा योषिति पादपाशी ॥ ३६ ॥ Koṣakalpataru 6.30.36
- कोषकल्पतरु दासदानस्य पात्रे वृषले च भृत्ये कैवर्तके योषिति झिण्टिकायाम् ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 6.31.76
- कोषकल्पतरु अश्वारोहयोषिति तुरंगगन्धावाचक उक्तो विपश्चिद्भिः । अम्लाने तु प्रथिता महासहा माषपर्ण्यां च ॥ ६४ ॥ Koṣakalpataru 6.32.64
- नानार्थार्णवसंक्षेप गिर्क्ष्माशब्दो भुवि नद्यां च गिर्शब्दो वाचि योषिति । ज्या भूमिमौर्व्योस्त्वग्गन्धद्रव्ये चर्मणि वल्कले ॥ ५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.1.53
- नानार्थार्णवसंक्षेप कान्ताक्ली तु दारुणि कान्ता तु प्रियङ्गुतरुयोषितोः । स्त्री पुमांस्तु धवे नान्दीवृक्षे चम्पकपादपे ॥ १८७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.187
- नानार्थार्णवसंक्षेप चित्रातद्युक्ते कालमात्रेऽन्ये तत्कालोत्पन्नयोषिति । द्वयोस्तु पाठीनाभिख्यमत्स्यभेदेऽथ चिल्लवाक् ॥ ४२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.420
- नानार्थार्णवसंक्षेप नारीकस्मिंश्चिदन्तरद्वीपे त्रि तु स्यान्नरयोगिनि । नारीति योषित्तिन्त्रिड्योः स्त्री स्याल्लिङ्गं स्वनिश्चितम् ॥ ६८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.682
- नानार्थार्णवसंक्षेप भामाभामस्तु क्रुधि ना स्त्री तु भामा योषित सा त्रि तु । ईर्ष्यावत्यथ भार्त्रं क्ली पोपे त्रिषु तु यो नरः ॥ ९०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.900
- नानार्थार्णवसंक्षेप भीरुभीरुः पुंसीङ्गुदतरौ स्त्रियां चोर्वारुयोषितोः । योषिद्भेदे परे त्रिस्तु कातरेऽथ भुजः पुमान् ॥ ९१० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.910
- नानार्थार्णवसंक्षेप वामवामः स्यात् सुन्दरे सव्ये प्रतिकूले स्त्रियां पुनः । महादेवस्य नवसु शक्तिष्वेकत्र योषिति ॥ १२१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1215
- नानार्थार्णवसंक्षेप वलजात्रिस्तु वर्णयितर्येष वलजा तु स्त्रियामियम् । अपूतधान्यराशौ स्याद् रूपवत्यां च योषिति ॥ १५८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1585
- नानार्थार्णवसंक्षेप शर्वरीक्ली स्त्री तु शर्वरी रात्रौ सन्ध्यायामपि योषिति । अथ स्त्री शमिता चूर्णे गोधूमस्येति यादवः ॥ १७९३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1793
- शिवकोष दलाटकशिरीषे गैरिके कुन्दे ना फणिज्जे तु योषिति । पिण्डीतको मरुबके तगरे मदनद्रुमे ॥ ६३ ॥ Śivakoṣa 1.4.63
- शिवकोष भिरिण्टिकाभण्डीरिका लोहितायां तण्डुलीयकभिद्यपि । भिरिण्टिका पयस्याभित्काकणन्त्योश्च योषिति ॥ ६५ ॥ Śivakoṣa 1.4.65
- शिवकोष पार्वतीद्रवन्ती दन्तिकाभेदरुदन्तीरोदनीषु च । पार्वती जीवनीयायां शल्लक्यामपि योषिति ॥ १९३ ॥ Śivakoṣa 12.2.193
- शिवकोष गोधापदीगोधापदी तालपत्र्यां हंसपद्यां च योषिति । महाकन्दः शृङ्गवेरे रसोने शालनक्षमे ॥ २३१ ॥ Śivakoṣa 14.3.231
- शिवकोष ललनाअथ रोदनी त्रिदण्डीगुञ्जानन्तानिकुम्भासु । ललना लतात्मगुप्तासर्जे योषित् पियाले ना ॥ २६७ ॥ Śivakoṣa 16.1.267
- शिवकोष सन्तानशृतक्षीरोपरिस्त्यानरूपायामपि योषिति । सुमनः पुंसि गोधूमे मालत्यां सुमना स्त्रियाम् ॥ २७१ ॥ Śivakoṣa 16.1.271
- शिवकोष शिखण्डिनीशिखण्डिनी यूथिकायां काकणन्त्यां च योषिति । श्रीकेतनं तु कनके पुष्पमात्रे सरोरुहे ॥ २८० ॥ Śivakoṣa 16.2.280
- शिवकोष नागपुष्पादेवधूपः पुरे सर्जे नागपुष्पस्तु चम्पके । पुन्नागे नागकिञ्जल्के नागदन्त्यां तु योषिति ॥ २९५ ॥ Śivakoṣa 17.3.295
- शिवकोष दिव्यादिव्यं कोले लवे सूते शिवे ब्राह्म्यां तु योषिति । दीप्यो यवान्यां मोदायां धन्या धात्र्यां वितुन्नके ॥ ३४२ ॥ Śivakoṣa 21.1.342
- शब्दरत्नावली कौशिकीकौशिकी तु नदीभेदे भवान्यामपि योषिति ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.63
- शब्दरत्नावली नर्तकीनर्तकी स्यात्तु हस्तिन्यां लासिकायाञ्च योषिति । नग्निका तु कुमार्यां ना क्षपस्तुतिपाठके(?) ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.92
- शब्दरत्नावली यूथिकायूथिका पुष्पभेदे स्यादम्लानेऽपि च योषिति । रसिका च रसालेक्षुरसयोः सरसेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.128
- शब्दरत्नावली संज्ञासंज्ञा सूर्यस्त्रियां नाम्नि गायत्यां चेतनासु च । हस्ताद्यर्थसूचनायां मनीषायाञ्च योषिति ॥ Śabdaratnāvalī 7.10.3
- शब्दरत्नावली चण्डीचण्डः शमनदूते ना दैत्ये च तित्तिडीद्रुमे । चण्डी भवान्यां हिंस्रायां कोपनायाञ्च योषिति ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.13
- शब्दरत्नावली शिखरिणीनारीरत्ने च शालायां मल्लिकायाञ्च योषिति । भवेत्संवरणं क्लीबे संसारे गतिमात्रके ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.92
- शब्दरत्नावली कीर्तिकान्तिः शोभेच्छयोः स्त्री तु क्रतुर्यज्ञे मुनौ पुमान् । कान्ता प्रियङ्गौ नार्यां स्त्री प्रिये ना शोभने त्रिषु ॥ लोहं च चन्द्रसूर्ययोः पर्यायान्तशिलासु ना । क्षितिः क्षये निवासे च पृथिवी कालभेदयोः ॥ कीर्तिः प्रसादे यशसि शब्दे दीप्तौ च योषिति । कुन्तो गर्वधुकायां स्यात्पुमान् प्रासायुधेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.8
- शब्दरत्नावली प्रकृतियोन्तैन्विङ्गे पौरवर्गे शक्तौ च योषिति स्त्रियाम् । पार्वती शल्लकी दुर्गा गोपालपुत्रिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.116
- शब्दरत्नावली मधुस्त्रियां माध्वीके वृद्धौ च जीवन्त्यामपि योषिति । सिद्धं क्लीबन्तु निद्रायामालस्ये चित्तविभ्रमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.9
- शब्दरत्नावली दीनादानु विक्रान्तदात्रोश्च दीना मूषिकयोषिति । वाच्यवद्दुर्गते भीते द्युम्नञ्च बलवित्तयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.11
- शब्दरत्नावली रोचनारोचना स्त्री तु गोपित्ते रक्तकह्लारयोषितोः । रोचनः कूटशाल्मल्यां पुंसि स्याद्रोचके त्रिषु ॥ रोही वटद्रुमेऽश्वत्थे तया रोहितके पुमान् । लङ्घनं क्रमणे चोपवासे प्लवनेऽपि च ॥ ललना स्त्री शिवाभेदरसनाकामिनीषु च । लेखनन्तु लिपिन्यासे भूर्जे च छर्दनेऽपि च ॥ वर्जनं हिंसने दाने तथा त्यागविशेषके । वपनं मुण्डने क्लीबं वीजाधानेऽपि तत्स्मृतम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.70
- शब्दरत्नावली धराधरा मेदसि मेदिन्यां स्त्री गर्भाशययोषितीः । धात्री पृथिव्यामामलक्यामुपमातरि मातरि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.16
- शब्दरत्नावली बालाबालः केशे शिशौ मूर्खे वालधौ वालमौषधौ । बालाऽलङ्कारभेदे स्याद्योषिति स्त्रीत्रुटावपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.28
- तन्त्राभिधान एयोषिदाधारशक्तिश्च त्रिकोणा ईशसंज्ञकः । सन्धिरेकादशी भद्रा पद्मनाभः कुलाचलः ॥ ३७ ॥ Tantrābhidhāna 2.12.37
- त्रिकाण्डशेष द्रोणीकाष्ठागारेऽम्बुवाहिन्यां शैलसन्धौ च योषिति । द्रोणी न स्त्री मानभेदे द्रोणः काके कृपीपतौ ॥ १३० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.130
- त्रिकाण्डशेष ललनायोषिज्जिह्वा च ललना लाञ्छनं नामचिह्नयोः । रक्ते वितानमुल्लोचे विलग्नं मध्यलग्नयोः ॥ २५८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.258
- वैजयन्ती स्त्रीभूः क्षितौ स्थानमात्रे च वभ्रिकायोषितोः स्त्रियौ । उपायद्वारयोर्द्वाः स्यात् पूः स्यान्नगरदेहयोः ॥ १६ ॥ Vaijayantī 8.2.16