कान्ता
kāntāस्त्री · fem.In 24 kośas: 28 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ॥ ५०२ ॥जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम् ।अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ॥ ५०३ ॥वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला ।योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ॥ ५०४ ॥प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना ।
अनुष्टुप्
कुल्यविकुलीनविअभिजातविकौलेयकविमहाकुलविजात्यविगोत्रक्लीसंतानपुंअन्ववायपुंअभिजनपुंकुलक्लीअन्वयपुंजननक्लीवंशपुंस्त्रीस्त्रीनारीस्त्रीवनितास्त्रीवधूस्त्रीवशास्त्रीसीमन्तिनीस्त्रीवामास्त्रीवर्णिनीस्त्रीमहिलास्त्रीअबलास्त्रीयोषास्त्रीयोषित्स्त्रीकान्तास्त्रीभीरुस्त्रीनितम्बिनीस्त्रीप्रमदास्त्रीसुन्दरीस्त्रीरामास्त्रीरमणीस्त्रीललनास्त्रीअङ्गनास्त्री
genderस्त्रीfem.
प्रेयसी दयिता कान्ता प्राणेशा वल्लभा प्रिया ॥ ५१५ ॥हृदयेशा प्राणसमा प्रेष्ठा प्रणयणी च सा ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प्रा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
प्रेमवत्यपि कान्तायां पाणिग्राहो विवोढरि ॥ ४१ ॥परिणेतोपयन्ता च यौतके दाय इत्यपि ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विशेषास्त्वङ्गना भीरुः कामिनी वामलोचना ।प्रमदा मानिनी कान्ता ललना च नितम्बिनी ॥ ३ ॥सुन्दरी रमणी रामा कोपना सैव भामिनी ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अबला महिला ललना प्रमदा रमणी नितम्बिनी वनिता ।दयिता प्रतीपदर्शिन्युक्ता कान्ता वधूर्वशा युवतिः ॥ ४८२ ॥
गीतिः
genderस्त्रीfem.
भोगिनी वनिता कान्ता महिला युवतीति च ।कृताभिषेका महिषी महादेव्यभिधा परा ॥ ३५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रमणी कामिनी कान्ता कोपना मत्तकाशिनी ।अङ्गना ललना भीरुर्भामिनी युवतिश्चरी ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कपिस्था गोपुरा कान्ता घृताची गर्भसम्भवा ।सुरभित्वग्दिव्यगन्धा महैला त्रिदिवोद्भवा ॥ ३६० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
फलमुख्या गन्धरता विशाला चाथ नन्दिनी ।रेणुका कपिला कान्ता महिला राजपुत्र्यपि ॥ ३६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ग (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नेपाली शिग्रुगन्धा चाम्लायिनी वटपत्रिका ।मोदिनी सुकुमारा च कान्ता च शिखरिण्यपि ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रेणुका नन्दिनी कान्ता कपिला च हरेणुका ।कपिला स्यात्पाण्डुफली कौन्ती राजसुता द्विजा ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्पा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
तद्विशेषा स्वनामानुरूपार्था भीरुरङ्गना ।कामिनी मानिनी कान्ता ललना वामलोचना ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्राणेशा हृदयेशा च कान्ता प्रणयिनी च सा ।कृतसापत्नकाध्यूढाधिविन्नाथ स्वयंवरा ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सप्तला सुकुमाराऽतिसुरभिः शशिगन्धिका ।कान्ता विभावरी ग्रीष्मा ग्रैष्मिका शिखरिण्यपि ॥ २४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वल्लभा प्रेयसी प्रेष्ठा रमणी दयिता प्रिया ।इष्टा च प्रमदा कान्ता चण्डी प्रणयिनी तथा ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रमदा सुन्दरी रामा भीरुः कान्ता नितम्बिनी ।तद्विशेषा गुणैश्चान्ये यथा तरललोचना ॥ १७१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रेयसी हृदयेशा च दयिता प्राणवल्लभा ।कान्ता प्राणसमा चैव प्रेष्ठा प्रणयिनी पुनः ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
इन्दी(न्द्री?)न्दिरा लोकमाता शान्ता सौभाग्यशालिनी ।भगा भाग्यवती कान्ता मारी शोभा विलासिनी ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वल्लभा प्रमदा कान्ता प्रेयसी दयितान्तरा ।सती पतिव्रता साध्वी चण्डा निष्कारणक्रुधा ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चन्द्रा हिरण्मयी कान्ता कान्तकान्तारवासिनी ।मदनो मन्मथो वामो रामो रजकवाहनः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भार्या सहचरी पत्नी वल्लभा प्रेयसी प्रिया ।कान्ता जाया जनी जानिर्गृहं दाराः परिग्रहः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सीमन्तिनी च सामान्यस्त्रीवाचकाः प्रदर्शिताः ।अङ्गना ललना कान्ता रामा भीरुः नितम्बिनी ॥ ७८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कान्ता प्रेमवती चेति प्रोक्ता लोके प्रियप्रिया ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ललना कामिनी कान्ता सुन्दरी च नितम्बिनी ।प्रमदा रमणी रामा भाविनी भीरुरित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ललना रमणी रामा महिला तनुमध्यमा ।तन्वी सीमन्तिनी कान्ता प्रमदा वरवर्णिनी ॥ १०३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विशेषाः कामिनीकान्ताभीरुबिम्बाधराङ्गनाः ॥ १३६ ॥
genderस्त्रीfem.
सहा कान्ता गन्धवती रत्नगर्भा च मेदिनी ।स्वस्थली भारताख्यं तु वर्षं हैमवतं विदुः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रतीपदर्शिनी वामा प्रमदा भीरुरंगना ।अबला भामिनी कान्ता कामिनी वामलोचना ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कान्ता प्रियङ्गौ लोहे ना कुन्तः पुंसि गवेधुके ।कुन्ती च गन्धवीरायां रेणुकायां पलङ्कषे ॥ १७७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रियङ्गु
कान्तिः शोभेच्छयोः स्त्री तु क्रतुर्यज्ञे मुनौ पुमान् ।कान्ता प्रियङ्गौ नार्यां स्त्री प्रिये ना शोभने त्रिषु ॥लोहं च चन्द्रसूर्ययोः पर्यायान्तशिलासु ना ।क्षितिः क्षये निवासे च पृथिवी कालभेदयोः ॥कीर्तिः प्रसादे यशसि शब्दे दीप्तौ च योषिति ।कुन्तो गर्वधुकायां स्यात्पुमान् प्रासायुधेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 र्य (wrong syllable)
कान्ता as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु जूर्णिभेद्याभः कुकरे गुवाकुभिदि तु झूणिः स्त्रियां दुःसुर- स्तुत्यां चाथ कपर्दकीयशतके भाष्येऽपि चूर्णिः स्त्रियाम् । भूर्णिः स्त्री भुवि पोषके तु परवज्जूर्णिस्तु कान्ता ज्वरे संतापिन्यपरोपमोऽथ जलदे मूल्ये च वाणिः पुमान् ॥ १६ ॥ Koṣakalpataru 6.15.16
- कोषकल्पतरु वनिताधीमान्गीर्पतिविज्ञयोरथ भवेद्भास्वान् रवौ भासुरे दोह्यायां गवि सुव्रतापि सुखतः सुष्ठुव्रते त्वन्यवत् । वाच्याभं विवृतं स्फुटे च पिटिकाभेदे भवेत्तत्स्त्रियां कान्तायां वनिता स्त्रियामपि पराभा त्वर्थिते सेविते ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.16.26
- शब्दरत्नावली वनितावहतुः सचिवे पान्थे वलीवर्दे पुमानयम् । वनिता स्त्री तु कान्तायां जातरागस्त्रियामपि ॥ याचिते सेविते ख्याते त्रिषु स्याद्ददिभिद्यपि (?) । वसतिर्वेश्मरजनीवासभूमिषु च स्त्रियाम् ॥ व्यायतञ्च दृढे दीर्घे व्यापितेऽतिशयेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.132
- शब्दरत्नावली जनीजनो लोकान्तरे लोके महर्लोके च पामरे । जनी वधे(?) तथोत्पत्तौ कान्तायामोषधिभिदि ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.7
- तन्त्राभिधान ऐऐ-र्लज्जा भौतिकः कान्ता वायवी मोहिनी विभुः । दक्षा दामोदरः प्रज्ञाऽधरो विकृतमुख्यपि ॥ ३८ ॥ Tantrābhidhāna 2.13.38