अन्वय
anvayaपुं · masc.In 14 kośas: 13 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ॥ ५०२ ॥जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम् ।अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ॥ ५०३ ॥वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला ।योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ॥ ५०४ ॥प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना ।
अनुष्टुप्
कुल्यविकुलीनविअभिजातविकौलेयकविमहाकुलविजात्यविगोत्रक्लीसंतानपुंअन्ववायपुंअभिजनपुंकुलक्लीअन्वयपुंजननक्लीवंशपुंस्त्रीस्त्रीनारीस्त्रीवनितास्त्रीवधूस्त्रीवशास्त्रीसीमन्तिनीस्त्रीवामास्त्रीवर्णिनीस्त्रीमहिलास्त्रीअबलास्त्रीयोषास्त्रीयोषित्स्त्रीकान्तास्त्रीभीरुस्त्रीनितम्बिनीस्त्रीप्रमदास्त्रीसुन्दरीस्त्रीरामास्त्रीरमणीस्त्रीललनास्त्रीअङ्गनास्त्री
genderपुंmasc.
सन्ततिर्गोत्रजननकुलान्यभिजनान्वयौ ।वंशोऽन्ववायः सन्तानो वर्णाः स्युर्ब्राह्मणादयः ॥ १ ॥विप्रक्षत्रियविट्शूद्राश्चातुर्वर्ण्यमिति स्मृतम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्ववायोऽन्वयो वंशो गोत्रं चाभिजनः कुलम् ।चरित्रं चरितं शीलं चारित्रं च समं स्मृतम् ॥ ३९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुलं तु गोत्रं जननं क्लीबे स्त्री सन्ततिः पुमान् ।वंशोन्ववायः सन्तानोऽन्वयो वर्णचतुष्टयी ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशोऽन्ववायः संतानोऽन्वयश्चाभिजनः कुलम् ।गोत्रं च जननं जातिः संततिश्च समार्थकाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
तारुण्यं यौवनं चान्त्यो वार्द्धीनः स्थविरो मतः ।वंशोऽन्वयोऽन्ववायः स्यादाम्नायः संततिः कुलम् ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्ववायः कुलं गोत्रं संतानो जननं तथा ।अन्वयोऽभिजनश्चापि वंशो नार्यां वधूर्वशा ॥ १६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशोऽन्वयः कुलं गोत्रं जननाभिजने अपि ।सती पतिव्रता साध्वी दासी चेटी च चेटिका ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोत्रं वंशोऽन्ववायश्च सन्तानोऽभिजनः कुलम् ।जननमन्वयश्चापि सन्ततिश्चापि कथ्यते ॥ ७८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वंशाभिजननसन्ताना अन्ववायोऽन्वयः कुलम् ।सन्ततिर्जननं गोत्रं नवैते वंशमात्रके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महाकुलीनसहितौ महाकुल-महाकुलौ ।गोत्रेऽन्वयोऽन्ववायश्च संतानः संततिस्तथा ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्ववायोऽन्वयो वंशः संतानोऽभिजनः कुलम् ।गोत्रं च संततिर्जात्यः कुलीनश्च महाकुलः ॥ ११६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पितरस्तु पितुर्वंश्या मातुर्मातामहाः कुले ।अन्ववायोऽन्वयो वंशः सन्तानो जननं कुलम् ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्वय as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् अनूकशीलान्वयावनूके द्वे शल्के शकलवल्कले । Amarakośa 3.3.20
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) अनूकअनूकमन्वये शीले गोत्रं नाम्नि तथान्वये । पुलाकं भक्तसिक्थे च क्षुद्रधान्ये च कथ्यते ॥ ८२९ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.829
- कोषकल्पतरु अभ्यवतिअपादपाये विश्लेषेऽभिप्राच्छन्दान्वयैषणे । अवात्प्राप्त्यवबोधेऽनोः संबन्धे प्रपरान्मृतौ ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.27
- कोषकल्पतरु संप्रतियुजिसमवाय उदो यत्ने उत्साहे संप्रतेऽरतेः(?) । अन्वये विप्रलम्भे तु विप्राद्विनिमये विनेः ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.25
- कोषकल्पतरु संप्रयोगसंप्रयोगो रते चान्वये कार्मणे चाथ दीर्घाध्वगः केलिकीर्णेऽपि च । छत्रभङ्गो महाराजना[265b]शे मतो योषितां वल्लभस्यान्तकालेऽपि च ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 6.3.30
- नानार्थार्णवसंक्षेप अनूकशीलेऽन्वये च प्राण्यङ्गभेदे कण्ठसमीपगे । अवनं रक्षणे तृप्तौ याचनादिष्वपि स्मरेत् ॥ ४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.4
- नानार्थार्णवसंक्षेप अनूकबाणावयवभेदे चाप्यथानूकं नपुंसकम् । देहावयवभेदे च शीले चान्वय एव च ॥ ५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.50
- नानार्थार्णवसंक्षेप सम्प्रयोगसम्प्रयोगस्तु सुरतेऽप्यन्वयेऽप्यभिधीयते । संस्तुवानस्तु सोमे स्यान्महर्षौ चापि होतरि ॥ १२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.120
- परमानन्दीयनाममाला अनूकअनूकमन्वयेऽनूको गतजन्मावटो बिले । महारण्येऽखिले कूपे दम्भजीविन्यपि स्मृतः ॥ १९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.19
- परमानन्दीयनाममाला गोत्रगोत्रो भूध्रेऽथ गोत्रं स्याच्छत्रेऽरण्ये च वर्त्मनि । नाम्नि क्षेत्रेऽन्वये गोत्रा भूमौ गोनिचये पुनः ॥ १५६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.9.156
- परमानन्दीयनाममाला दायइन्द्रिये वासराकाशनाकेष्वथ दया कृपा । दायो दाने पितुर्वित्ते यौतकान्वययोरपि ॥ २३७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.237
- वैजयन्ती अनूकअनूकमन्वये शीलेऽप्यास्पदं स्थानकृत्ययोः । स्तंभमात्रेऽपि चालानं हस्तिनोंऽसेऽपि चासनम् ॥ ३ ॥ Vaijayantī 7.3.3
- वैजयन्ती संप्रयोगश्रीवत्सांकौ हरिवृकौ सिंहकाकौ सकृत्प्रजौ । सहसानुर्मयूरेऽहौ संप्रयोगो रतेऽन्वये ॥ ४५ ॥ Vaijayantī 8.1.45