कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अक्षत

akṣataपुं · masc.

In 13 kośas: 13 synonym verses, 6 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.401 · p. 20
पृथुकश्चिपिटस्तुल्यौ लाजाः स्युः पुनरक्षताः ॥ ४०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.81
आपक्वं पौलिरभ्यूषो लाजाः पुंभूम्नि चाक्षताः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 50 · p. 5
पुष्पे मणिचकं सूनं फले सस्यं तु पिप्पलम् ।धान्ये स्यादक्षतं सित्यं व्रीहिर्वरिरितीर्यते ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.42 · p. 137
यवो मेध्यान्नपर्यायो हविष्यः शितशूककः ।दिव्योक्षतस्तीक्ष्णशूकः पवित्रस्त्यक्तुरित्यपि ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.89 · p. 389
भवो बुद्धः कृतकरोऽक्षत उत्सर्वतोमुखः ।सुप्रसादो महाकालः स्थाणू रुद्रश्च भौतिकः ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.158 · p. 478
निकेतपूर्त्तयोस्तद्वद्युतप्रयुतयोरपि ।पारताक्षतयोरैरावतक्ष्वेडितयोस्ततः ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.13 · p. 282
दध्नाप्लुतः करम्भोऽस्त्री त्वक्षताः पुंसि भूयसि ॥ १३ ॥
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.5.47 · p. 112
genderपुंक्लीm. n.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.66 · p. 109
वटकेऽवसेकिमोऽप्युक्तो धाना भ्रष्टयवाः स्मृताः ।धानाचूर्णं सक्तवस्तु लाजाः स्युः पुनरक्षताः ॥ ६६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.141 · p. 228
genderपुंक्लीm. n.
संसारावर्त Saṃsārāvarta · विक्रमादित्य Saṃsārāvarta 22 · p. 468
लाजाः पुंसि बहुत्वे वा स्त्रियां लाजापि चाक्षतम् ॥ २२ ॥
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.599 · p. 77
भृष्टधान्यानि लाजाः स्युरक्षताः शालिसारभाक् ।उद्धूषो भरुजो ज्ञेयः खटिका परिवारकः ॥ ५९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.102 · p. 144
लाजाः पुंसि बहुत्वे स्त्री खदिर्वा क्लीवमक्षतम् ।अथ चित्रपिष्टके स्याद् चित्रापूपश्चरुव्रणः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 त्र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तार्धश्लोकः Dharaṇikośa 15.2.29 · p. 71
वेल्लितं कुटिले प्रोक्तं वेल्लतं कलितं प्लुतम् ।अक्षतं चापि लाजेषु चाक्षतं स्यादखण्डितम् ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.71 · p. 215
[291b]पुंस्यच्युतः शार्ङ्गिणि भेद्यलिङ्गःस्थिरेऽर्दितं त्वीरणरोगभेदे ।त्रयेऽर्थिते हिंसितकेऽथ न स्त्रीस्यादक्षतं भूम्नि तु लाजवाचि ॥ ७१ ॥
उपजातिः
meaningsलाज
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.21 · p. 48
क्ली त्रि त्वनीक्षितेऽथ स्यादक्षतं क्लीबलिङ्गकम् ।धान्येऽपि तण्डुलेऽथ स्त्रीनपोर्लाजेषु ना यवे ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.74 · p. 218
अर्दितो व्याधिते संस्ये हिंसिते याचिते त्रिषु ।अक्षतं न द्वयोर्त्वाजिपिण्डयोस्त्रिषु खण्डिते ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.147 · p. 141
क्षिप्राद्रिभेदयोरतः स्याल्लाजेष्वपि चाक्षतम् ।कृषावसत्येऽप्यनृतमाकृतिर्जातिरूपयोः ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 र (wrong syllable)
meaningsलाज
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.14 · p. 258
क्ल्यक्षतं तण्डुले धान्ये न ना लाजेषु ना यवे ।अजिरं जर्जरे कामे विषयांकणयोर्द्रुते ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्