कोदण्ड
kodaṇḍaक्ली · neut.In 16 kośas: 18 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
धनुश्चापोऽस्त्रमिष्वासः कोदण्डं धन्व कार्मुकम् ।द्रुणासौ लस्तकोऽस्यान्तरग्रं त्वर्तिरटन्यपि ॥ ७७५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धनुश्चापौ धन्वशरासनकोदण्डकार्मुकम् ।इष्वासोऽप्यथ कर्णस्य कालपृष्ठं शरासनम् ॥ ८३ ॥कपिध्वजस्य गाण्डीवगाण्डिवौ पुन्नपुंसकौ ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अस्त्रं धनुरिष्वासं कोदण्डं धन्व कार्मुकं चापम् ।बाणासनं द्रुणा स्यान्मौर्वी ज्या सिञ्जिनी गुणो जीवा ॥ ४६४ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
वणिक् तुला वाणिजश्च वृश्चिकोऽलिसरीसृपः ।चापो धनुश्च धनुषो कोदण्डकार्मुकोऽपि च ॥ ३८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 ण्ड (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तुलामिथुनसंज्ञाश्च कोदण्डाद्यं दलं नराः ।नक्रस्यान्त्यदलं मीनो घटश्चजलराशयः ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मन्त्रप्रयोगजं शस्त्रमथ धन्व तु कार्मुकम् ।शरासनं च कोदण्डं सरासनममूनि षण् ॥ २६० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शरासनं धनुश्चाप-कोदण्डाः स्युर्न योषिति ।दृढधन्वा दृढेष्वासोऽथाह्वये शतधन्ववत् ॥भवेच्छतधनुश्चायं भेद्यलिङ्गा अमी मताः ।कोटिरस्यार्तिरटनी मध्यभागस्तु लस्तकः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
आक्रीड-कोदण्ड-तरण्ड-मण्ड-प्रकाण्ड-काण्डानि पलाण्डु-मुण्डौ ।दृढोऽथ बाणोऽप्यणु-वारवाण-कार्षापण-स्वर्ण-सुवर्ण-चूर्णाः ॥ ४४ ॥
उपजातिः
genderपुंक्लीm. n.
कार्मुकं धन्व कोदण्डं धर्ममस्त्रं शरासनम् ।कार्मुकं तु चतुर्हस्तं कोदण्डं त्र्यङ्गुलं विना ॥ १९८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोदण्डं कार्मुकं चाप इष्वासोऽस्त्रं धनुस्तथा ।जीवा मौर्वी गुणो गव्या ज्या शिञ्जा शिञ्जिनी द्रुणा ॥ ३८२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जकुटः कुर्कुटश्चैव कवटः कमठोऽप्यथ ।तरण्डमुण्डकोदण्डप्रकाण्डानि नडो दृढः ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शस्त्रमस्त्रं प्रहरणं हननं हेतिरायुधम् ।धनुः शरासनं चापः कोदण्डः कार्मुकेषुमुक् ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धनुः कोदण्डमिष्वासश्चापो धन्व शरासनम् ।कार्मुकं जीवा प्रत्यञ्चा ज्यामौर्वीसिञ्जिनीगुणाः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वा (wrong syllable)
genderक्लीneut.
धनु धनुर्धनूर्धन्व कोदण्डं कार्मुकं द्रुणम् ।इष्वासोऽस्त्रं तथाऽऽसश्च चापः स्याच्च शरासनम् ॥ १२६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ध (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अस्त्रे शस्त्रं प्रहरणमुद्घातो हेतिरायुधम् ।अस्त्रियौ तु धनुश्चापौ धनुकोदण्डकार्मुकम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अस्त्रशरासनकार्मुककोदण्डद्रोणधन्वधर्माणि ।वा पुंसि चापधनुषी स्त्री तृणताऽस्याग्रमटनिरार्त्निश्च ॥ १३२७ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
अस्त्रियौ चापधनुषावासेष्वासौ धनुर्द्रुणम् ।कार्मुकं धन्व कोदण्डमायुधाग्र्यं शरासनम् ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कार्मुकं तु चतुर्हस्तं कोदण्डं त्र्यंगुलं विना ।कार्मुकात्तु क्रमात् पंच विद्धायुधशरायुधे ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
केवलत्वेऽथ कोदण्डं वेणुचापे धनुष्यपि ।चापे चतुररत्नौ च कौतुकं तु कुतूहले ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
कोदण्डं तु चतुर्हस्तं धनुर्वेणुर्धनुर्धरः ।केतौ तु केतनं चापे कृत्यार्थोपनिमन्त्रणे ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
कोदण्ड as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु इष्वासगुणान्तरे तथा[89a]श्वासे प्राणने च प्रकीर्तितः । इष्वासोऽस्त्री धन्विनि स्यात्कोदण्डे च प्रकीर्तितः ॥ ९४ ॥ Koṣakalpataru 6.31.94
- परमानन्दीयनाममाला धन्वन्धृतिः सुखेऽध्वरे धैर्ये संतोषे धारणेऽपि च । कोदण्डस्थलयोर्धन्व धन्वा स्यान्मरुमण्डले ॥ २५५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.17.255
- शब्दरत्नाकर तृणताकोदण्डे तृणता ख्यातौ प्रथा पाण्डुवधूः पृथा । श्च्योतप्रघारौ तु समाववनायस्त्वतिक्रमः ॥ १७२४ ॥ Śabdaratnākara 3.7.1724
- शब्दरत्नाकर अस्त्रअर्चा पूजाप्रतिमयोरर्तिश्चापाग्रपीडयोः । कोदण्डायुधयोरस्त्रमभ्रं व्योम्नि पयोमुचि ॥ १८७० ॥ Śabdaratnākara 4.1.1870
- वैजयन्ती अस्त्रअभ्रं सलिलदे व्योमन्यस्त्रं कोदण्ड आयुधे । अग्रं पुरश्शिखामानशैष्ट्याधिक्यफलेषु च ॥ १ ॥ Vaijayantī 6.3.1