श्राद्ध
śrāddhaक्ली · neut.In 15 kośas: 20 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
genderविadj.
अध्ययनं ब्रह्मयज्ञः स्याद्देवयज्ञ आहुतिः ।होमो होत्रं वषट्कारः पितृयज्ञस्तु तर्पणम् ॥ ८२१ ॥तच्छ्राद्धं पिण्डदानं च नृयज्ञोऽतिथिपूजनम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.doubtful
genderक्लीneut.doubtful
पितृपङ्क्तिविधानं स्यात्सपिण्डीकरणं च षण् ।पितृदाने निवापः स्यान्निर्वापः श्राद्धमित्यपि ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्रुतिपाठो ब्रह्मयज्ञो देवयज्ञोऽनले हुतिः ।बलिदानं भूतयज्ञः पितृदानं पितृक्रतुः ।निवापः पिण्डदानं च श्राद्धं तर्पणमित्यपि ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अन्वाहार्यं मासिकं स्यात्पार्वणं दार्शिकं समे ।नान्दीश्राद्धं वृद्धिहेतुः श्राद्धं श्रद्धायुतं त्रिषु ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
श्राद्धो[232b]त्सेध-कबन्ध-सौध-मधु चान्धं चायुधं चौषधंमौनं मानविमानयानपुलिनापीनोदपानासनम् ।उद्यानं नलिनं खलीनखलिनस्थानाभिधानौदन-ब्रह्मप्रेमसमानजानुनिधनप्रस्फोटनं पक्ष्म च ॥ ५० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
श्राद्धपुंक्लीउत्सेधपुंक्लीकबन्धपुंक्लीसौधपुंक्लीमधुपुंक्लीअन्धपुंक्लीआयुधपुंक्लीऔषधपुंक्लीमौनपुंक्लीमानपुंक्लीविमानपुंक्लीयानपुंक्लीपुलिनपुंक्लीआपीनपुंक्लीउदपानपुंक्लीआसनपुंक्लीउद्यानपुंक्लीनलिनपुंक्लीखलीनपुंक्लीखलिनपुंक्लीस्थानपुंक्लीअभिधानपुंक्लीओदनपुंक्लीब्रह्मन्पुंक्लीप्रेमन्पुंक्लीसमानपुंक्लीजानुपुंक्लीनिधनपुंक्लीप्रस्फोटनपुंक्लीपक्ष्मन्पुंक्ली
genderपुंक्लीm. n.
वेदव्यक्तिषु चाथो ना स्कन्ददेवस्य पृष्ठजे ।देवभेदे नृस्त्रियोस्तु व्याप्तौ श्राद्धं पुनर्नपि ॥ १३५० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
क्षेमंकरः शिवताति?र्मित्रवत्सलमित्रयू ।आस्तिके श्राद्ध आख्यातः [66]श्रद्धालुर्नास्तिके पुनः ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderविadj.
श्राद्धौषधकबन्धानि गन्धमादनचन्दनौ ।प्रस्फोटनपिधाने च लग्नराजादनाशनाः ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पितृयज्ञः स्वधावर्त्तः श्राद्धं पिण्डनिपातनम् ।सप्ततन्तुः क्रतुर्यज्ञोऽध्वरो यागोऽग्नितर्पणम् ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शिष्यश्छात्रो विनेयोऽन्तेवासी शैक्षश्च दीक्षितः ।आस्तिकः श्रावकः श्राद्धः स्याच्छ्रद्धालुरुपासकः ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आस्तिकः श्राद्धश्रद्धालू श्रद्धावानाऽऽगमे सदा ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्ध (wrong syllable)
genderविadj.
श्राद्धं तथा पिण्डदानं पितृयज्ञश्च तर्पणम् ॥ १३६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शास्त्रतः पितृकर्मेह श्राद्धं निगदितं बुधैः ।अथ श्राद्धमासिके स्यादन्वाहार्यमुदीरितम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 द्ध (wrong syllable)
genderक्लीneut.
श्राद्ध-श्रद्धालू च, सहे प्रभविष्णुः प्रभूष्णुयुक् ।शक्त-शक्लावसामर्थ्यजीवके चानवस्थिते ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मृतार्थं तदहर्दानं श्राद्धं तत्कर्म मन्त्रवत् ।निवापः पितृदानं स्यादन्वाहार्यं तु मासिकम् ॥ १२५१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्राद्धः श्रद्धालुरर्चावानार्चो वार्तस्तु वृत्तिमान् ।वर्तिष्णुर्वर्तनो भूष्णुर्भविष्णुर्भविता च सः ॥ १६११ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
निवापः पितृदानं स्यादामपात्रं तु वापिमम् ।मृतस्नानमपस्नानं श्राद्धन्तु पितृभोजनम् ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पिपासितस्तु तृषितः पिपासुस्तर्षितः सतृट् ।मत्ते शौंडोत्कटक्षीबाः श्राद्धः श्रद्धालुरास्तिकः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
श्राद्धं श्रद्धान्विते श्राद्धं हव्यकव्यविधौ स्मृतम् ।वृद्धिः स्याद्वर्धने ऋद्धौ वृद्धिर्योगकुरुण्टयोः ॥
अनुष्टुप्
पित्तृणां भोजनायां स्यात् तत्तु श्रद्धावति त्रिषु ।तत्रापि स्त्र्यर्थवृत्तित्वे श्राद्धा श्राणा त्वियं स्त्रियाम् ॥ १३५१ ॥
अनुष्टुप्
स्यात्समृद्धावभ्युदये हर्षे कलेऽपि च स्त्रियाम् ।श्रद्धा स्यादरे शुद्धौ आकाङ्क्षायामपि स्त्रियाम् ।श्राद्धं हव्यकव्यविधौ क्लीबं श्रद्धान्विते त्रिषु ।शुद्धं पवित्रे निर्दोषे केवले निर्मले त्रिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 श्र (syllables merged); pāda 3, syllable 4 व्य (wrong syllable)
श्राद्ध as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु प्रत्याहृप्रत्याङः स उपादाने संक्षेपे श्राद्धसे ? परेः । वर्जने प्राद्युद्धहिंसागतौ स्यात्संवृतौ समः ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 3.5.41
- कोषकल्पतरु श्रद्धालुदोहदवत्यां श्राद्धे त्रिष्वथ रात्रिंचरे व्याघ्रे । शार्दूलः पशुभेदे पदोत्तरस्थस्त्रिषु श्रेष्ठे ॥ ५० ॥ Koṣakalpataru 6.28.50
- नानार्थार्णवसंक्षेप मासिकसम्बन्धिनि त्रिषु क्ली तु मासिकं पुंसि केचन । मासि श्राद्धे त्रिषु पुनर्भासं भूतभृतादिषु ॥ १४१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1415
- नानार्थार्णवसंक्षेप षाण्मासीएतद्रससमायुक्तं यत् तत्रायं त्रिषु स्मृतः । षाण्मासी तु स्त्रियां श्राद्धे कर्तव्ये मासि सप्तमे ॥ १८६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1868
- नानार्थार्णवसंक्षेप सांवत्सरीस्त्री तु साव्वँत्सरी श्राद्धे कर्तव्ये वत्सरात्यये । स्त्री तु स्वादुरसा द्राक्षाकाकोलीमदिरासु च ॥ ६६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.663