म्लेच्छ
mlecchaक्ली · neut.In 12 kośas: 8 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
ताम्रं म्लेच्छमुखं शुल्वं रक्तं द्व्यष्टमुदुम्बरम् ॥ १०३९ ॥म्लेच्छशाबरभेदाख्यं मर्कटास्यं कनीयसम् ।ब्रह्मवर्धनं वरिष्ठं सीसं तु सीसपत्त्रकम् ॥ १०४० ॥नागं गण्डूपदभवं वप्रं सिन्दूरकारणम् ।वर्ध्नं स्वर्णारियोगेष्टे यवनेष्टं सुवर्णकम् ॥ १०४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
ताम्रं शुल्वं मर्कटाख्यं रक्तव्यष्टं कनीयसम् ।म्लेच्छं वरिष्ठं म्लेच्छास्यं श्रेष्टकाम्यमुदुम्बरम् ॥ १९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पाश्चात्या यवना नीचास्तुरुष्का अपि हिन्दुकाः ।म्लेच्छास्तु वाह्लिकाः कीर्णा अजात्यास्तु प्रकीर्तिताः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रञ्जनं दरदं म्लेच्छं चित्राङ्गं चापि रञ्जकम् ।बर्बरं सुगरं चाथ गैरिकं गिरिमृद्भवम् ॥ ५६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
इतरः पामरो मर्मरीकः प्राकृत-बर्बरौ ।क्षुधुनो यवनो म्लेच्छो मातङ्गस्तु जनंगमः ॥अन्तावसायी श्वपचः श्वपाको निष्ट्य-नाहलौ ।अन्तेवासी दिवाकीर्तिः पुल्कसः प्लव इत्यपि ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मातङ्गः श्वपचोऽस्पृश्यश्चण्डालः पुक्कसः प्लवः ।म्लेच्छः तुरुष्को यवनो विद्धकर्णो वराहभुक् ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कांस्यं कनीयसं शुल्वं वरिष्ठं ब्रह्मवर्धनम् ।म्लेच्छमुखं तथा म्लेच्छमौदुम्बरं च शावरम् ॥ १७९५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
दुर्वर्णवङ्गजीवनरुद्राश्रुभवानि तुल्यानि ।ताम्रं म्लेच्छमुखं म्लेच्छं सुखं शुल्बमुदुम्बरम् ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
पिच्छा च शाल्मलीवेष्टे पङ्क्तौ पिच्छं तु तुच्छके ।म्लेच्छो मारणजातीयभेदे पापरतेऽपि च ॥
अनुष्टुप्
मेहा भूमौ पुमान् मूत्रव्याधिभेदेऽपि मूत्रणे ।म्लेच्छाः स्युर्म्लेच्छवाचो ये विप्रकृष्टा वनौकसः ॥ १०३० ॥
अनुष्टुप्
म्लेच्छ as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप सनिदाने नदीतटे नृस्त्री द्वे तु म्लेच्छे पुमान् पुनः । सनतौ च सनोतौ च धात्वोः स्त्री तु स्थविः (फ?च)ले ॥ १४७० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1470
- नानार्थार्णवसंक्षेप किराटतत्र द्वे तु किराटः स्यान्म्लेच्छे वणिजि चाप्यथ । किम्मीरः स्यात् पुमान् रक्षोविशेषे चित्रवर्णके ॥ ४७८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.478
- नानार्थार्णवसंक्षेप रमठत्रिस्तु स्यान्महति द्वे तु म्लेच्छे रमठ इत्ययम् । त्रिस्तु क्रीडनशीले स्याद् रमणं तु नपुंसकम् ॥ १५०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1500
- त्रिकाण्डशेष किरातऐरावतो नागरङ्गेऽप्यथ कान्तिर्द्युतीच्छयोः । किरातौ म्लेच्छभूनिम्बौ कान्तस्तु प्रियरम्ययोः ॥ १५३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.153