तुरुष्क
turuṣkaपुं · masc.In 17 kośas: 22 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
धूपो वकात्कृत्रिमाच्च तुरुष्कः सिल्हपिण्डकौ ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तुरुष्कास्तु साखयः स्युः कारूषास्तु बृहद्गृहाः ॥ ९५९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
तुरुष्कः पिण्डकः सिह्लो यावनोऽप्यथ पायसः ॥ १२८ ॥श्रीवासो वृकधूपोऽपि श्रीवेष्टसरलद्रवौ ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पाश्चात्या यवना नीचास्तुरुष्का अपि हिन्दुकाः ।म्लेच्छास्तु वाह्लिकाः कीर्णा अजात्यास्तु प्रकीर्तिताः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गन्धार्थमङ्गलाच्चाथ तुरुष्को यवनः कपिः ।पिण्याकः कपिजो धूम्रः शिल्पिसारः सुगन्धकः ॥ ४०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खशास्तुरुष्का हूणाः स्यू रोमकाः साखयश्च ते ।वनायवः पारसीका अरब्बाश्च समार्थकाः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पौरं व्याडायुधं भृङ्गनिर्लोहं बर्बरं च तत् ।तुरुष्कः सिह्लको धूम्रः पिण्डातः पिण्डकः कपिः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपत्यतद्धितयुजश्चुलको हुडुक्कःकाकुः पिपीलक-तुरुष्कयुतश्च किष्कुः ।चर्मप्रसेवक-समल्लकसल्लकोऽपिस्याद्वृश्चिकोऽत्र घुटकोऽपि च शृण्डिकश्च ॥ १८ ॥
वसन्ततिलकाmetre not read in every linenearly वसन्ततिलका: pāda 1, syllable 1 अ (wrong syllable)
genderपुंस्त्रीm. f.
तुवरी तु स्त्रियां धान्य आढकीसंज्ञके तथा ।सुराष्ट्रकाह्वये चापि भेषजेऽथ तुरुष्कवाक् ॥ ८७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रालः सर्जरसः सर्जमणिः सर्वरसोऽपि च ।तुरुष्कः पिण्डकः सिल्हो वृक्षधूपे तु पायसः ॥ २९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिपीलिकः शल्यकशुण्डिका चतुरुष्कशुङ्गौ घुटिकः सृपाटः ।चोटः किलाटो वरटः स्फटश्चकीटः सटः शाटफटौ घटोऽपि ॥ १०९ ॥
उपजातिः
genderपुंस्त्रीm. f.
तुरुष्कः शीलहः कल्लो बहुलः सरसः प्रियः ।सल्लकी त्वङ्मुख्यवस्तुसंपादितसुधूमनि ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मातङ्गः श्वपचोऽस्पृश्यश्चण्डालः पुक्कसः प्लवः ।म्लेच्छः तुरुष्को यवनो विद्धकर्णो वराहभुक् ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तुरुष्का यवना म्लेच्छाः पारसीकाः शकास्तथा ।प्रष्टाना मुद्गलाश्चैव स साहिस्तेषु योऽधिपः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सर्जमणिर्बहुरूपः सर्जरसः सर्वरसः ।सिल्हस्तु सिल्हकश्चापि तुकष्को यावनस्तथा ॥ १०४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.doubtful
वाह्लीका वाह्लिका ख्याता अरबस्तानदेशकाः ।तुरुष्काः साखयश्चोक्ता तुर्कस्तानप्रदेशकाः ॥ १६३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तुरुष्कः खाशिकष्टङ्क् वाह्लीको वाह्लिकश्च सः ।ताम्रलिप्तिस्तमोलिप्ती वेलाकूलं तमालिका ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सिह्लकः सिह्लपिण्याककपिचञ्चलयावनाः ।तैलाख्यः पिण्डको जीव वस्तुरुष्को यावनोऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याद्यक्षधूपोऽथ वृकधूपः स्यात् पुंसि यावनः ।तुरुष्कः पिण्डकः सिल्हश्चाथ कृत्रिमधूपकः ॥ ११५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तुरुष्काः खशयष्टक्का बाह्लिकाश्च त्रिगर्तकाः ।दशेरका मरुभुवो मालवाः स्युरवन्तयः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
टर्कवाहीककाश्मीरतुरुष्केषु ससिन्धुषु ।बाह्लीका वाह्लिका कीराः शाखयो दारदाः क्रमात् ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तुरुष्कः पावनश्चाथ सर्ज्जनो लालनो रसः ।बहुरूपो यक्षधूपोऽप्यरालोऽप्यथ कृत्रिमे ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तुरुष्कं सिह्लकं प्रोक्तं तुरुष्का म्लेच्छजातयः ।अलर्को योगितः श्वा स्याच्छ्वेतार्कपर्णपादपः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्क (wrong syllable)
तुरुष्क as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शाखिन्[श्येनाख्यो विहगः पत्री ?] पत्रिणौ शरपक्षिणौ । शाखिनः स्युः तुरुष्काख्या जना वृक्षाश्च शाखिनः ॥ Dharaṇikośa 19.2.11
- कोषकल्पतरु मदनवसन्तवृक्षे रतिनायके च धत्तूरवृक्षे मदनस्तुरुष्के । भल्लातके स्याद्दहनो हुताशे दुष्टेङ्गिते स्यादपि चित्रके च ॥ १५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.15
- कोषकल्पतरु शाखिन्शाखी तरौ वेदतुरुष्कलोके खड्गी तु खड्गान्वितशृङ्गिणि स्यात् । नागद्रुमादावपि गण्डके स्यात् स्युः सादिनोऽश्वेभरथाधिरोहाः ॥ ७५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.75
- नानार्थार्णवसंक्षेप चलचरं चराचरे त्रिर्ना चारे स्त्री युवतौ चरी । चलं चलाचले त्रिर्ना तुरुष्क इति विश्रुते ॥ ४०५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.405
- नानार्थार्णवसंक्षेप कृत्रिमकृन्तत्रो द्वे कृत्रिमस्तु वृकधूपाह्वये पुमान् । तुरुष्काख्ये च निर्यासे लवणे च विडाह्वये ॥ ५६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.565
- नानार्थार्णवसंक्षेप चपलतुरुष्काख्ये च निर्यासे मर्कटे तु द्वयोरथ । पिप्पलीविद्युतोस्तु स्त्री लक्ष्म्यां तु रभसेरिता ॥ ७०७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.707
- नानार्थार्णवसंक्षेप वानरतयोः क्लीबमथ द्वे स्याद् वानरो मर्कटेऽथ ना । तुरुष्कसंज्ञे निर्यासे वाटिका तु स्त्रियामियम् ॥ १६५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1652
- शिवकोष चलकङ्कोलके च कोला तु पिप्पलीचव्ययोः स्त्रियाम् । चलस्तुरुष्के चाम्पेये जलं वालकनीरयोः ॥ ४४० ॥ Śivakoṣa 23.1.440