चय
cayaपुं · masc.In 17 kośas: 23 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 12 as a meaning of another word.
प्राकारो वरणः साले चयो वप्रोऽस्य पीठभूः ॥ ९८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
संघाते प्रकरौघवारनिकरव्यूहाः समूहश्चयःसंदोहः समुदायराशिविसरव्राताः कलापो व्रजः ।कूटं मण्डलचक्रवालपटलस्तोमा गणः पेटकंवृन्दं चक्रकदम्बके समुदयः पुञ्जोत्करौ संहतिः ॥ १४११ ॥समवायो निकुरम्बं जालं निवहसंचयौ ।जातं तिरश्चां तद्यूथं संघसार्थौ तु देहिनाम् ॥ १४१२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 कु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रथ्या प्रतोली विशिखा स्याच्चयो वप्रमस्त्रियाम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समूहे निवहव्यूहसंदोहविसरव्रजाः ।स्तोमौघनिकरव्रातवारसङ्घातसञ्चयाः ॥ ३९ ॥समुदायः समुदयः समवायश्चयो गणः ।स्त्रियां तु संहतिर्वृन्दं निकुरम्बं कदम्बकम् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निकरनिकायनिवहविसरव्रजपुञ्जसमूहसञ्चयाः,समुदयसार्थयूथनिकुरम्बकदम्बकपूगराशयः ।चयसमवायवृन्दसन्दोहसमाजवितानसंहति-प्रकरघनौघसंघसंघातव्रातकुलोत्कराः स्मृताः ॥ ६८६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कल्पानुताप्यकौ मान्द्यमालस्य चयने चयः ।वर्द्धना वञ्चनाऽपि स्याद्विचेष्टा विक्रमे समे ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समुदायः समुदयः समवायश्चयः स्तमः ।स्तोमः कलापः कूटोऽस्त्री संहतिः स्त्री कदम्बकम् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारीरा मनसस्तु स्याद्द्वौ दोषौ हि रजस्तमः ।संसर्गः संनिपातश्च तद्द्वित्रिक्षयकोपतः ।रसाद्याः समला दूष्याश्चयो वृद्धिः स्वधाम्नि या ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वत्सपत्तनकौशाम्ब्यौ द्वारका द्वारवत्यपि ।वप्रोऽथ वरणः साले चयः प्राकार एव च ॥ २६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कलापः पटलं कूटं स्तोमो व्रातगणावपि ।संहतिः संचयो जातं चयो निवहजालके ॥ ३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रथमार्गे तु विशिखा मुण्डी तोली प्रतोलिका ।प्राकाराधारभूमौ स्याच्चयः पुञ्जश्च भीषणम् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समुदाये समुदयो व्यूहो वाह(र?)श्चयो गणः ।समवायश्च पटलं निकरश्चक्रवालकम् ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केशात्कलापरचनापाशभारचया अपि ।कवरी वेणिका वेणी धम्मिल्ला गुम्फिताः कचाः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वप्रः शालः कोट्टदुर्गौ प्राकारो वरणश्चयः ।प्रतोली विशिखा रथ्या पुरद्वारं च गोपुरम् ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ओघः संघो व्रजो व्रातो निकरः प्रकरश्चयः ।संदोहः संहतिः स्तोमो वारः समुदयो गणः ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वप्रश्चयोऽपि कोट्टस्य मूलभूमौ निगद्यते ।प्राकाराग्रं कपिशीर्षं प्राकारोपरि क्रियते ॥ १६८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
चक्रवालश्चयश्चक्रं जातं जालं च मण्डलम् ।निवहो विसरो चारो व्रातो वृन्दं तथा व्रजेः ॥ २५६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतोली विशिखा रथ्या ग्रामाभ्यन्तरवर्त्मनि ।स्याच्चयो वप्रमस्त्री तु मृत्तिका स्तूप उच्यते ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वारौघनिकरोत्कारसमुदायसमुच्चयाः ।आकरः प्रकरः संघो निचयः प्रचयश्चयः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्रवालं चक्रवाडं चक्रं च चय-संचयौ ।शण्ड-षण्डौ केदाराणां गणे कैदारकं मतम् ॥ २६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 के (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निकरव्यूहसमूहव्रातनिकायौघविसरसंदोहाः ।झाटचयवारसंचयनिचयगणप्रकरपेटकप्रचयाः ॥ ८२७ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
प्रणिपातः प्रणामः स्याद्दाक्षिण्यमनुकूलता ।कक्ष्या तुलायां कौसीद्यमालस्यं चयनं चयः ॥ १८५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पूगप्रकरसंघातविसरव्रातसंचयाः ।वारस्कन्धगणस्तोमसमवायचयव्रजाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राकारमूले निकरे चयः स्यात्समाहृतौ चाथ नयश्च नीतौ ।द्यूतप्रभेदे जनके शयस्तुनिद्राहिशय्याकरवाचकश्च ॥ ३ ॥
उपजातिः
यज्ञे हविर्विशेषे च महावीरशृतेऽश्विनोः ।चयः समूहे प्राकारमूलके चयनेऽप्यथ ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
गृहासक्तमृगादौ ना चास्वैरिपक्षयोस्त्रिषु ।गेयं गानेन गेयो ना? गातव्ये गायने त्रिषु ॥गोप्यो ना चेटिकापुत्रे रक्षणीये तु वाच्यवत् ।चव्या स्त्री तु वचायां स्याच्चविकेतु नपुंसकम् ॥चयः समाहृतौ वृन्दे प्राकारमूलबन्धने ।चित्या स्मृता चितौ स्त्री तु चित्यं नृतकचित्यके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 रि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
चय as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु सङ्कॄसंसर्गे तु चये न्युद्भ्यां धान्योत्क्षेपेऽपि लेखने । संघे व्यतेः स संपर्के परेरीहाविवेकयोः ॥ ५४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.54
- कोषकल्पतरु वप्रवप्रस्तु तातेऽथ चये च रेणौ क्षेत्रे तटे च प्रथितः स्त्रियां न । शीघ्रं द्रुते स्यान्नलदेऽपि * * चक्राङ्गके द्वीपिकरञ्जयोस्तु ॥ ६० ॥ Koṣakalpataru 6.27.60
- नानार्थार्णवसंक्षेप पक्षपार्श्वद्वारे विरोधेऽर्धमासे चुल्लीबिलेऽन्तिके । हस्तिपार्श्वे परिज्ञाने केशशब्दात् परश्चये ॥ ७० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.70
- नानार्थार्णवसंक्षेप स्कन्धसर्गोऽध्याये स्वभावे च निर्माणे च समुज्झने । उत्साहे निश्चये चाथ स्कन्धः समुदये चये ॥ १२६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.126
- नानार्थार्णवसंक्षेप चक्रजलावर्ते चये वृत्ते मण्डले धनलोहयोः । काव्यालङ्कारभेदे च विषमे माक्षिकेऽपि च ॥ ३९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.398
- नानार्थार्णवसंक्षेप पाशमृगपक्ष्यादिबन्धार्थयन्त्रभेदे च तत्कृते । अन्ये त्वाहुः परः कर्णात् सुकर्णे केशतश्चये ॥ ७५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.754
- परमानन्दीयनाममाला कुलकरो मेघोपले रश्मौ शुण्डायां हस्तिनोऽपि च । हस्तेऽप्यथ कुलं देहे गेहे शातिचये चये ॥ १०४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.104
- परमानन्दीयनाममाला स्तोमस्तोमो मखे चये स्तोकः चातकस्वल्पयोरपि । स्थाणुः कीले हरे सूनमङ्कुरे कुसुमे मतम् ॥ ३६१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.27.361
- शब्दार्णव गणगणस्तु गणनायां स्याद्गणेशे प्रमथे चये ॥ १९७ ॥ Śabdārṇava 197
- त्रिकाण्डशेष सङ्घातसती कात्यायनीसाध्व्योः सङ्घातो नरके चये । हरीतकी हैमवती गौरी शुक्लवचावपि ॥ १९३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.193
- त्रिकाण्डशेष वप्रवप्रस्तातेऽस्त्रियां क्षेत्रे चये रेणौ च रोधसि । स्यादूषरे वनक्षेत्रे वल्लुरं गहनेऽपि च ॥ ३७१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.371
- वैजयन्ती चक्रचक्रं सैन्ये जलावर्ते रथांगे चयराष्ट्रयोः । संसारे मण्डले वृत्ते छद्मभेदास्त्रभेदयोः ॥ ७ ॥ Vaijayantī 6.3.7