कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

शिशुक

śiśukaपुं · masc.

In 15 kośas: 16 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.180 · p. 51
उलूपी शिशुके प्रोष्ठी शफरः श्वेतकोलके ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वारिवर्गः Amarakośa 1.10.18
सहस्रदंष्ट्रः पाठीन उलूपी शिशुकः समौ ।नलमीनश्चिलिचिमः प्रोष्ठी तु शफरीद्वयोः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव समुद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.14.113 · p. 356
शिशुकस्तु वसाढ्यः स्याज्जलात्सूकरमर्कटौ ।शिशुमारोऽप्यथ पुनर्जलौका तु जलोरगी ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वारिवर्गः Koṣakalpataru 1.7.85 · p. 108
सहस्रदण्डो बादालस्तथा रूप्योदरः स्मृतः ।उलूपी पुंसि शिशुकः प्रोष्ट(ष्ठ?)स्तु शफरो द्वयोः ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.243 · p. 82
चित्रवल्लकपाठीनौ कलकः शकुलस्तु ना? ।उलूपी शिशुके प्रोष्ठी शफरः श्वेतकोलके ॥ २४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट पाताललोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 3.57 · p. 130
नडमीनस्तिली(चिलि?)चीमः प्रेत्यहारी बहुप्रियः ।पोतेऽप्युलुपिः शिशुको गण्डदः(कः?) शकुलार्भके ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 लु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दचन्द्रिका Śabdacandrikā · वामनभट्टबाण क्षत्रियप्रकरणम् Śabdacandrikā 5.2.34 · p. 44
अश्वपोतस्तु शिशुको गर्भे सुलातिकाऽपि च ।वाहनं यानसंयुग्यं रात्रिकं वाह्ययो रणे ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 सु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2443 · p. 394
शकुले कलकः स्याच्च गडके शकुलार्भकः ।उलूपी शिशुके स्याच्च शफरे श्वेतकोलकः ॥ २४४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.69 · p. 41
उलूपी स्यादुलोपी च चुलुम्पी चुलुकी तथा ।शिशुकश्चेति पर्यायः शिशुमाराकृतौ झषे ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.85 · p. 42
मकरो जलरूपः स्यादसिदंष्ट्रो मरोलिकः ।शिशुमारश्च शिशुको जलकूर्मो वशा(ट्य)ढ्यकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.102 · p. 89
शावशावकपोतार्भडिभ्भाश्च पृथुकार्भकौ ।शिशुः पाकश्च शिशुकः पोतको डिभ्भकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.323 · p. 103
अथ भ्रमरकास्ते स्युरलकाश्चेत् कपालगाः ।शिशुकः काकपक्षश्च शिशुपार्श्वस्थकुन्तले ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.367 · p. 248
शम्बरो दन्त्यतालव्यो वादालश्च वदालवत् ।सहस्रदंष्ट्रे शिशुके चुलूपीव दुलूप्यपि ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पातालाध्यायः Śabdaratnākara 1.10.335 · p. 45
महाङ्गाः क्रूरहृदयाः यादांसि जलजन्तवः ।सहस्रदंष्ट्रपाठीनौ शिशुकोलूपिनौ समौ ॥ ३३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव वारिवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.9.17 · p. 27
जलकूर्मस्त्वम्बुकीशो वसाढ्यः शिशुकश्च सः ।उद्रस्तु जलमार्जारजलाखुनकुलप्लाः ॥ १७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव मनुष्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.6.7 · p. 50
समदुर्दुहिता पुत्री द्वितीयः कुलधारकः ।पिता जनयिता वप्ता शिशुकः क्षीरकण्ठकः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कार्धश्लोकः Dharaṇikośa 1.2.39 · p. 10
शिशुकः शिशुमारे स्यादुलूपी बालकश्च यः ।प्रियकः पीतशालालिमृगनीपप्रियङ्गुषु ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.29 · p. 139
क्रमुकः पूगे लोध्रेब्रह्मतरौ भद्रमुस्ते च ।कर्पासिकाफलेऽथोशिशुकः शिशुमारवारकाङ्कोल्ले ॥ २९ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1829 · p. 206
बुधैः शिखरशब्दोऽयमित्यसत् तदमूलकम् ।शिशुकस्तु द्वयोर्बाले शिंशुमारे तथैव च ॥ १८२९ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1830 · p. 207
उलूपीसंज्ञके चापि जलजन्तौ पुमान् पुनः ।द्रुमभेदे स्त्रियां तु स्याच्छिशुका +++++ ॥ १८३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.146 · p. 185
शार्ककः शर्करापिण्डे दुग्धफेणे च पुंस्ययम् ।शिशुको बालकोलूपी शिशुमारे पुमानसौ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2176 · p. 263
आक्रोशने स्याच्छपथः शपने तनयादिभिः ।शिशौ मत्स्ये च शिशुकः शमलं शकृदंहसोः ॥ २१७६ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.44 · p. 106
शङ्कुः कीलकसङ्ख्यास्त्रजलजन्तुषु दृश्यते ।शिशुकः शिशुमारेऽपि शुकं ग्रन्थिशिरीषयोः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.1.73 · p. 245
शपथः कर आक्रोशे शपने च सुतादिभिः ।बालके शिंशुमारे च शिशुकोऽथाध्वरे पशौ ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्

शिशुक as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश वत्सरासः स्याद्गोदुहां क्रीडा रासो ध्वनिरुदाहृतः । वत्सं वक्षसि वत्सस्तु शिशुके वत्सरेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 31.2.1