पशु

पशु as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् मृगपशवोऽपि मृगा वेगः प्रवाहजवयोरपि ॥ २० ॥ Amarakośa 3.3.20
• नामलिङ्गानुशासनम् गोस्वर्गेषुपशुवाग्वज्रदिङ्नेत्रधृणिभूजले । लक्ष्यदृष्ट्या स्त्रियां पुंसि गौर्लिङ्गं चिह्नशेफसोः ॥ २५ ॥ Amarakośa 3.3.25
• नामलिङ्गानुशासनम् व्याडसर्पमांसात्पशू व्याडौ गोभूवाचस्त्विडा इलाः ॥ ४२ ॥ Amarakośa 3.3.42
• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) गोदिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गवज्रवाग्वाणवारिषु । भूमौ पशौ च गोशब्दो विद्वद्भिर्दशसु स्मृतः ॥ ८५४ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.854
• धरणिकोश लूनकअणुको निपुणे स्वल्पे लूनकः पशुकिण्वयोः । म्रामकौ शठपाषाणौ कीटकौ मागधकृमी ॥ Dharaṇikośa 1.1.11
• धरणिकोश गोगोशब्दः पशुभूम्यंशुवाग्दिगर्थः प्रयुज्यते । स्वर्गलोचनबाणाम्बुकुलिशार्थोऽपि दृश्यते ॥ Dharaṇikośa 3.3.1
• धरणिकोश मृगमृगः पशौ कुरङ्गे च मृगयामृगशीर्षयोः । हस्तिजातिप्रभेदे च मृगी स्त्रीभेदवाचिका ॥ Dharaṇikośa 3.3.3
• धरणिकोश उपाकृतअपावृतः स्वतन्त्रः स्यात्पिहितश्चाप्यपावृतः । उपाकृतः समानीते यज्ञार्थं च हते पशौ । अवदातः सिते पीते परिशुद्धप्रधानयोः ॥ Dharaṇikośa 15.2.71
• धरणिकोश चतुष्पदविष्णुपदं नभो विष्णुपदी संक्रान्तिगंगयोः । चतुष्पदो गवाश्वादिपशौ स्यात्करणान्तरे । मेघनादो रावणस्य सुतः पश्चिमदिक्पतौ ॥ Dharaṇikośa 17.2.21
• धरणिकोश रूपरूपमाका … । ग्रन्थावृत्तौ पशौ शब्दे नाटकादिस्वभावयोः ॥ Dharaṇikośa 20.3.1
• धरणिकोश वामवामं निर्भरसुन्दरद्रविणयोर्वामं प्रतीपार्थकं वामं सव्यमुदाहृतं कविवरैर्वामः स्मृतः शंकरः । वामः कामः पशौ पयोधरवरे वामा स्मृता कामिनी वामी स्याद्वडवा तथोष्ट्रकवधूर्वामी शिवा गर्दभी ॥ Dharaṇikośa 24.3.8
• धरणिकोश नकुलकमला श्रीर्जलं पद्मं कमलं कमलो मृगः । नकुली शङ्खिनी ज्ञेया नकुलः पाण्डवे पशौ ॥ Dharaṇikośa 27.2.23
• कोषकल्पतरु लूनकरसे सूतकोऽस्त्री जनौ त्वन्त्यलिङ्गः पशौ लूनकोऽथ त्रये भिन्नवाची । पुमान्कीचको दैत्यभेदे च वेणौ बधौ( ? )हीरको वृत्तभेदे तु षण्ढे ॥ ६८ ॥ Koṣakalpataru 6.1.68
• कोषकल्पतरु मृगमृगः पशौ वारणजातिभे[262b]दे नक्षत्रभेदे मृगयार्थनासु । मृगी तु कान्ताभिदि शंभुशुक्र- मुनिप्रपातेषु भृगुः प्रदिष्टः ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.3.93
• कोषकल्पतरु रूपद्रूपं नाणकनाटकादिकसिताद्येषु स्वभावेऽपि च । ग्रन्थावर्तन-पद्ययोः पशुरवे मूर्तौ स्वभावे मृगे सौदर्येऽप्यथ रौद्रनिन्दितगते रेपो भवेद्वाच्यगम् ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.22.1
• नानार्थार्णवसंक्षेप कुवद्वयोः पशौ कुजस्तु स्यात् पुमानङ्गारके तरौ । भूमिजे तु त्रि कुञ्जस्तु न स्त्री गह्वरदन्तयोः ॥ २३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.230
• नानार्थार्णवसंक्षेप गृधुस्त्रियामथ द्वयोर्गृत्सः शुनि च ब्राह्मणेऽपि च । त्रि तु मेधाविनि गृधुध्वनिस्तु पशुषु द्वयोः ॥ ३६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.365
• नानार्थार्णवसंक्षेप चरिनिर्यासभेदे वायौ च पुंश्चल्यां तु चला स्त्रियाम् । विद्युत्यथ चरिर्वायौ चरतौ ना पशौ द्वयोः ॥ ४०६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.406
• नानार्थार्णवसंक्षेप जीर्विअजाज्यां तु नृशण्डः स्याद् द्वे त्वश्वे जीर्विवाक् पुनः । टङ्के ना शकटे द्रव्ये गुल्मे चाथ द्वयोः पशौ ॥ ४८४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.484
• नानार्थार्णवसंक्षेप तिर्यक्तिर्यक् तु साचिभेदे त्रिर्नरं त्वाह पशुष्वमुम् । त्रिवृत् स्त्री त्रिवृतासंज्ञलताभेदेऽथ पुंसि सः ॥ ५४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.540
• नानार्थार्णवसंक्षेप मृगक्लीबं तु मोहने ना तु पश्वन्वेषणयोर्मृगः । मृगशीर्षाख्यनक्षत्रे तद्युक्ते कालमात्रके ॥ १०२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1021
• नानार्थार्णवसंक्षेप शुण्ठशुभ्रं दीप्तिमति स्याच्च शुक्ले शौक्ल्ये तु पुंस्ययम् । शुण्ठो ना तृणभेदे स्यात् पशौ पेश्यां च स त्रि तु ॥ १३९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1392
• नानार्थार्णवसंक्षेप तपनतमालो वरुणे खड्गे तापिञ्छे तिलकेऽपि च । तपनस्तु रवौ चन्द्रे घर्मेऽपि च पशावपि ॥ ९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.91
• नानार्थार्णवसंक्षेप तूबरकालेऽप्यजातशृङ्गे स्यात् पशौ शुष्कतृणे पुनः । तृफलं शुष्कपर्णे च क्ली लतायां तु सा स्त्रियाम् ॥ ८८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.885
• नानार्थार्णवसंक्षेप वारिणिवार्धुषिस्त्वृणवृद्धौ स्त्री वृद्ध्याजीवे तु भेद्यवत् । वारिणिस्तु पशौ द्वे स्यात् पशुवृत्त्यां तु सा स्त्रियाम् ॥ १६९३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1693
• परमानन्दीयनाममाला शृङ्गिन्शृङ्गी गिरौ पशौ शूरे शोषो यक्ष्मणि शोषणे । शाखा बाहौ द्रुमाङ्गे च वेदाङ्गे तालभिद्यपि ॥ ३५८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.25.358
• शारदीयाख्यनाममाला गोदिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गवज्रवाग्बाणवारिषु । भूमौ पशौ च गोशब्दो विद्वद्भिर्दशधा मतः ॥ १३० ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.130
• शब्दरत्नावली शल्लकीछत्रादिकाष्ठीशरयोः शल्लकी पशुवृक्षयोः । शङ्खकः स्यात् शिरोरोगे शङ्खेऽस्त्रीवलयेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.144
• शब्दरत्नावली मृगमार्गो मासे मृगमदे पथि चान्वेषणेऽपि च । मृगः पशौ च हरिणे हस्तितारकभेदयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.17
• शब्दरत्नावली वर्धमानललाम स्याद्ध्वजे शृङ्गे प्रभावे च तुरङ्गमे । प्रधाने लाञ्छने पुण्ड्रे वालधौ भूषणेऽपि च । लाङ्गली रेवती कान्ते नारिकेलद्रुमे पुमान् । …वञ्चकव्याघ्रगन्धमार्जारकेषु च । वर्द्धमानः पशुविष्णुशरावैरण्डसूरिषु । विस्मापनः स्मरे पूर्यां गन्धर्वे कुहनेऽपि च ॥ विसर्जनं परित्यागदानसंप्रेरणेषु च । विरोचनोऽग्निसूर्येन्दुप्रह्लादतनयेषु च ॥ विहेठनं मर्दने स्याद् हिंसायाञ्च विडम्बने ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.121
• शब्दरत्नावली रूपपुष्पां विकाशे कुसुमे कान्तारजसि न द्वयोः । रूपं सौन्दर्ये स्वभावे मानके निनदे पशौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.10
• शब्दरत्नावली गयपुंसि क्लीबन्तु कायं स्यान्मनुष्यतीर्थभिद्यपि । क्रिया कर्मणि पूजायामारम्भे सम्प्रधारणे ॥ उपाये निष्कृतौ शौचे चेष्टायामपि च स्त्रियाम् । कुड्यं विलेपने भित्तौ क्लीबं कौतुहलेऽपि च ॥ कुल्यं सूर्पे कीकशे स्यादामिषे द्रोणभिद्यपि । कुल्या जीवन्तिकौषध्यां प्रणाल्यां सरिति स्त्रियाम् ॥ अमात्ये पुंसि च कुलीद्भवे कुलहिते त्रिषु । कृत्या कर्मणि देवे स्त्री विद्विष्टकार्ययोस्त्रिषु ॥ गयो ना पशुराजर्षिभेदे तीर्थे पुनः स्त्रियाम् । गव्या गोसंहतौ क्लीबं रागद्रव्ये धनुर्गुणे ॥ गोदुग्धादिगोहितयोस्त्रिषु गव्यं निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.11
• तन्त्राभिधान छछ-श्छन्दनं सुषुम्णा च पशुः पशुपतिर्मतिः । निर्मलं तरलं वह्निर्भूतमात्रा विलासिनी ॥ ७६ ॥ Tantrābhidhāna 2.24.76
• त्रिकाण्डशेष क्रोडकुण्डं खातोखयोर्जारजे ना कुण्डी कमण्डलौ । सिंहोक्तौ स्त्री विषे क्ष्वेडः पशौ क्रोडो न नोरसि ॥ १११ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.111
• त्रिकाण्डशेष अष्टापदअष्टापदं शारिफले सुवर्णोऽस्त्री पशौ पुमान् । वामनेभ्यां स्त्रियां क्लीबं केयूरे नाऽङ्गदः कपौ ॥ २०२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.202
• त्रिकाण्डशेष रूपग्रन्थावृत्तौ पशौ शब्दे स्वभावे नाटकादिषु । रूपमाकारसौन्दर्यनामकेष्वपि दृश्यते ॥ २७८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.278
• त्रिकाण्डशेष रामयमः संयमकीनाशयुग्मजेष्वथ राघवे । रामः पशौ भार्गवे च रूक्मं लोहसुवर्णयोः ॥ ३०२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.302
• उत्पलिनी मृगमृगशीर्षे हस्तिजातौ मृगः पशुकुरङ्गयोः ॥ ४९ ॥ Utpalinī 49
• वैजयन्ती रूपरूपं शब्दे पशौ श्लोके ग्रन्थावृत्तौ मितादिषु । सौन्दर्ये च स्वभावे च शरद्रेण्वार्तवे रजः ॥ २८ ॥ Vaijayantī 6.3.28
• वैजयन्ती श्रपाय्यशपथः कर आक्रोशे शपने च सुतादिभिः । बालके शिंशुमारे च शिशुकोऽथाध्वरे पशौ ॥ ७३ ॥ Vaijayantī 7.1.73
• वैजयन्ती गोद्युपश्विष्वंशुवज्रांबुभूवाग्दिग्दृक्षु गौर्न षण् । दृक् स्त्री स्याद्दर्शने बुद्धौ नेत्रे द्रष्टरि तु त्रिषु ॥ ३७ ॥ Vaijayantī 8.5.37