कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अरिष्ट

ariṣṭaपुं · masc.

In 21 kośas: 84 synonym verses, 18 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.37 · p. 9
उपलिङ्गं त्वरिष्टं स्यादुपसर्ग उपद्रवः ॥ १२५ ॥अजन्यमीतिरुत्पातो वह्न्युत्पात उपाहितः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.221 · p. 13
मधुधेनुकचाणूरपूतनायमलार्जुनाः ॥ २१९ ॥कालनेमिहयग्रीवशकटारिष्टकैटभाः ।कंसः केशिमुरौ साल्वमैन्दद्विविदराहवः ॥ २२० ॥हिरण्यकशिपुर्वाणः कालियो नरको बलिः ।शिशुपालश्चास्य वध्या वैनतेयस्तु वाहनम् ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.80 · p. 20
दण्डाहते कालशेयघोलारिष्टानि गोरसः ॥ ४०८ ॥रसायनमथार्धाम्बूदश्विच्छ्वेतं समोदकम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.997 · p. 39
तैलिशाला यन्त्रगृहमरिष्टं सूतिकागृहम् ॥ ९९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.1138 · p. 44
कर्कन्धुः कुवली कोलिर्बदर्यथ हलिप्रियः ।नीपः कदम्बः सालस्तु सर्जोरिष्टस्तु फेनिलः ॥ ११३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.41 · p. 45
निम्बोऽरिष्टः पिचुमन्दः समौ पिचुलझाबुकौ ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 चु (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.118 · p. 46
रसोनो लसुनोऽरिष्टो म्लेच्छकन्दो महौषधम् ॥ ११८६ ॥महाकन्दो रसोनोऽन्यो गृञ्जनो दीर्घपत्त्रकः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.1322 · p. 50
वनप्रियः परभृतस्ताम्राक्षः कोकिलः पिकः ।कलकण्ठः काकपुष्टः काकोऽरिष्टः सकृत्प्रजः ॥ १३२१ ॥आत्मघोषश्चिरजीवी घूकारिः करटो द्विकः ।एकदृग्बलिभुग्ध्वाङ्क्षो मौकुलिर्वायसोऽन्यभृत् ॥ १३२२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह पुरवर्गः Amarakośa 2.2.11
गर्भागारं वासगृहमरिष्टं सूतिकागृहम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.31
रक्तोऽसौ मधुशिग्रुः स्यादरिष्टः फेनिलः समौ ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.96
अरिष्टः सर्वतोभद्रहिङ्गुनिर्यासमालकाः ॥ ६२ ॥पिचुमन्दश्च निम्बेऽथ पिच्छिलागुरुशिंशपा ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.148
लतार्कदुद्रुमौ तत्र हरितेऽथ महौषधम् ।लशुनं गृञ्जनारिष्टमहाकन्दरसोनकाः ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सिंहादिवर्गः Amarakośa 2.5.27
काके तु करटारिष्टबलिपुष्टसकृत्प्रजाः ।ध्वाङ्क्षात्मघोषपरभृद्बलिभुग्वायसा अपि ॥ २० ॥स एव च चिरञ्जीवी चैकदृष्टिश्च मौकुलिः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.94
दण्डाहतं कालशेयमरिष्टमपि गोरसः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.127 · p. 16
उपलिङ्गमरिष्टं स्यादुपसर्ग उपद्रवस्तथोत्पातः ।ईतिरजन्यं च बुधैर्डमरो डिम्बश्च विप्लवः कथितः ॥ १२७ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.196 · p. 24
अरिष्टः पिचुमन्दः स्यान्न्यग्रोधो वट उच्यते ।श्रीवृक्षः पिप्पलोऽश्वत्थो बुधैर्बोधिश्च कथ्यते ॥ १९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.245 · p. 30
अरिष्टः करटः काको बलिपुष्टः सकृत्प्रजः ।एकदृग्बलिभुक् ध्वाङ्क्षश्चिरञ्जीवी च वायसः ॥ २४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.275 · p. 33
तक्रमरिष्टमुदश्विद्दण्डाहतकालशेयमथितानि ।द्रप्सं दध्यघनं स्यात्सर्पिर्घृतमाज्यमाघारः ॥ २७५ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर द्वादशोपदेशः Bālaprabodhikā 12.208 · p. 85
आरग्वधे वालभीलुः सिते तु विधुलो रथः ।कपित्थो मन्मथश्च स्यादरिष्टे तु च फेनिलः ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सोभाञ्जनश्च तत्रैव सुभाञ्जजनशुभाञ्जनौ ।भवेदक्षीब आक्षीबोऽरिष्टोऽरिष्ठकफलेऽनिले ॥ १०१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ञ्जज (syllable split); pāda 4, syllable 4 ष्ठक (syllable split)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव पूःप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.3.54 · p. 14
सुरागृहे स्त्रियां गञ्जा गुञ्जाथो सूतिकागृहम् ।अरिष्टं सूतकगृहं वेशो वेश्यागृहे पुमान् ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.237 · p. 159
अरिष्टमस्त्रियां क्लीबे रसायनविलोडिते ।अर्शोघ्नं सारणं श्वेतं कवचं चाथ मन्थरः ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.89 · p. 212
अरिष्टं कश्यं तत्रैव शालिपिष्टकृता सुरा ।मैरेयमस्त्रियां क्लीबे माध्वं माधूकमस्त्रियाम् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्यं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.153 · p. 265
वहेडुको हार्यफलः पुनः कर्षफलश्च सः ।निम्बः प्रभद्रः कीरेष्टोऽरिष्टोऽरिष्टफलोऽपि च ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.239 · p. 275
वसन्तसुन्दरोऽरिष्टो बालभूषणमित्यपि ।मृतजीवस्थिरपुष्पो रुहः स्याच्छिन्नदग्धयोः ॥ २३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.94 · p. 328
उपचक्रः श्वभ्रतनुः कृशचञ्चुर्मदान्वितः ।कङ्कोऽथ वायसोऽरिष्टः कांरवो गूढमैथुनः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.224 · p. 404
अग्न्युत्पातोऽपि चोत्पातो रिष्टं चारिष्टमित्यपि ।पुंसि क्लीबेऽप्यजन्यं स्यात् क्लीबे भं लग्नमित्यपि ॥ २२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव कालप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.4.90 · p. 415
शस्तं प्रशस्तं कुशलं कुषलं क्षेममस्त्रियाम् ।श्रेयः श्वःश्रेयसं रिष्टं निःश्रेयसमरिष्टवत् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.79 · p. 470
अपूर्वदैवकार्यादौ युगं दृष्टं तथा कटु ।असेद्वृद्धः स्थले धन्वारिष्टमद्रुमपक्षिणोः ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.92 · p. 471
बीजारिष्टघुटेष्टानां ललाटव्युष्टयोरपि ।कृपाटपिष्टशृङ्गाटकरोटानां … ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.42 · p. 31
अजन्यमुपलिङ्गं चारिष्टमौत्पातिकं भवेत् ।पुष्पवन्तौ पुष्पदन्तौ पुष्पदन्ताभिधावपि ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुरवर्गः Koṣakalpataru 2.1.32 · p. 123
अरिष्टं सूतिकागारं गञ्जा स्त्री मदिरागृहम् ।तैलशाला यन्त्रगृहं चित्रशाला तु जालिनी ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.56 · p. 148
[30a]निम्बो नियमनोऽरिष्टो यवनेष्टोऽपि कुष्ठहा ।सुभद्रः सर्वतोभद्रः पारिभद्रः प्रभद्रकः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.23 · p. 153
अरिष्टो रक्तबीजश्च पीतफेनश्च फेनिलः ।रक्ताफलः सुमङ्गल्यो गर्भपात्यर्थसाधनः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.18 · p. 186
बर्हिष्ठं स्यादाचमनमरिष्टं वज्रवद्रुचम् ।गुथो वृत्ततृणः शृण्टो गुडाकः पृथुकन्दकः ।गुच्छकन्दतृणं गुण्ठशृङ्गवेराभमूलकः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.5 · p. 197
मौकुलिः करटोऽरिष्टो बलिपुष्टोऽपि वायसः ।चिरजीवी द्विको घूकवैरी ध्वाङ्क्षश्च शक्रजः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.21 · p. 283
दधिसारः शरोत्थं चाथार्घाम्बूदश्विदन्तिमे ।निर्जलं मथितं घोलो गोरसोऽरिष्टमित्यपि ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.65 · p. 300
कारोत्तमः सुरामण्डो व्यापानं पानगोष्ठिका ।स्त्रियामरिष्टः क्वथितैर्यन्मद्यं भेषजैः कृतम् ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.137 · p. 76
पिचुमन्दो यवनेष्टः शक्रेष्टः शुकमालकः ।अरिष्टो हिङ्गुनिर्यासो नेता नियमनोऽपि च ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र शाककाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 4.338 · p. 183
कुञ्ची कालोपकालोपकुञ्चिकोत्कुञ्चिकाऽपि च ।रसोने लशुनो म्लेच्छकन्दोरिष्टो महौषधम् ॥ ३३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.60 · p. 15
अर्शोघ्नी मुसली ताली तालमूली खलिन्यपि ।खञ्जोऽरिष्टो ग्रहोच्छिष्टो रसोनो गृञ्जनः कटुः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.123 · p. 20
राहुग्रासोपरागौ च सूर्याचन्द्रमसोर्ग्रहः ।उपप्लवस्त्वथारिष्टमुपलिङ्गमुपद्रवः ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.280 · p. 39
आथर्वणं शान्तिधामारिष्टं स्यात्सूतिकागृहम् ।सुरागृहं च गञ्जाथावेशनं शिल्पिनां गृहम् ॥ २८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.55 · p. 58
नागरङ्गे तु नारङ्गस्तिन्तिडी चाम्लिका मता ।अरिष्टः फेनिलस्तुल्यौ तिनिशे च रथद्रुमः ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.56 · p. 58
निम्बो नेता तथारिष्टः सर्वतोभद्रतिक्तकौ ।प्रभद्रः पिचुमन्दोऽपि कथितः प्रियभद्रकः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.106 · p. 65
अरिष्टो लसुनो म्लेच्छकन्दश्चापि रसोनकः ।महौषधं महाकन्दो दीर्घपत्रः पृथक्पुनः ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.224 · p. 80
चिरजीवी द्विकः काक आत्मघोषः सकृत्प्रजः ।अरिष्टः करटो घूकारातिर्ध्वाङ्क्षोऽन्यभृत्पुनः ॥ २२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.76 · p. 110
नवनीते तक्रसारं दधिसारनवोद्धृते ।घोलारिष्टे कालशेयं दण्डाहतमपि स्मृतम् ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.478 · p. 87
नवनीते च संप्रोक्तं नवनीतं नवोद्धृतम् ।दण्डाहतं कालशेयमरिष्टं नूतनं सनम् ॥ ४७८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.165 · p. 12
पिचुमन्दुः पारिभद्रो निम्बोऽरिष्टोष्ट्रवल्लभौ ।कुरुवीरो नदीसर्ज्जः ककुभोऽर्ज्जुनवृक्षकः ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त अण्डजमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 6.3.371 · p. 26
काकः करटकोऽरिष्टो द्विको ध्वाङ्क्षः सकृत्प्रजः ।श्यामकाको द्रोणकाकः काकोलः काकनायकः ॥ ३७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.118 · p. 18
उपसर्गस्त्वरिष्टं स्यादुपलिङ्गमुपद्रवः ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.298 · p. 40
मधुर्मन्दो मुरः केशी हिरण्यकशिपुः बलिः ।अरिष्टः शिशुपालश्च द्विविदो यमलार्जुनौ ॥ २९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.610 · p. 79
अरिष्टं गोरसो घोलं कालशेयं रसायनम् ॥ ६१० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.155 · p. 276
पुत्रादिप्रसवस्थानमऽरिष्टं सूतिकागृहम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 स (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.93 · p. 332
अरिष्टः फेनिलो नामाऽरिष्टवृक्षस्य कथ्यते ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2007 · p. 332
ख्यातो निम्बस्तथाऽरिष्टः पिचुमर्दश्च मालकः ॥ २००७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2142 · p. 352
लशूनं लशुनोऽरिष्टो महाक्रन्दो महौषधम् ॥ २१४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2394 · p. 386
काकोऽरिष्टो द्विको ध्वाङ्क्षो घूकारिः करटोऽन्यभृत् ।एकदृक् चिरजीवी च वायसः परभृत् पुनः ॥ २३९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.306 · p. 21
अरिष्टं कुशलं रिष्टं मद्रञ्च शस्तमित्यपि ॥
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश पुरवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.2.17 · p. 51
आवेशनं शिल्पशाला च्छात्रादिनिलयो मठः ।गुञ्जा गञ्जा गञ्जका च मदिरागृहमुच्यते ॥गर्भागारं वासगृहं भोगसद्मापवारकम् ।सूतीगृहं सूतिगृहं अरिष्टं सूतिकागृहम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.59 · p. 61
रक्तशोभाञ्जने तुल्यौ मधुशिग्रूमधुद्रवौ ।अरिष्टः फेनिलो रिष्टोऽरिष्टको रिष्टकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.121 · p. 66
निम्वः स्यात् पिचुमर्दश्च पिचुमन्दोऽर्कपादपः ।अरिष्टो हिङ्गुनिर्यासः सर्वतोभद्रमालकौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.272 · p. 77
अस्मिन्नेव हरिद्वर्णे लतार्को दुर्द्रुमोऽपि च ।रसोनको महाकन्दो म्लेच्छकन्दोऽपि गृञ्जनम् ।महौषधमरिष्टश्च लशुनञ्च लशूनवत् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.51 · p. 85
काकोऽरिष्टः करटकः करटो नगरीवकः ।बलिपुष्टश्च परभृत् वायसो गूटमैथुनः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.112 · p. 145
घोलं दण्डाहतारिष्टकालशेषानि गोरसम् ।तक्रं पादाम्बुनिर्दिष्टमुदश्विदर्धनीरकम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्वि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि द्वितीयः काण्डः Śabdaratnākara 2.26 · p. 179
उपालिङ्गं रिष्टा-ऽरिष्टे माङ्गल्ये चाप्यनेहसि ।कालेऽतिथोऽतिथः कालविशेषे सुषमा तथा ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 रि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.50 · p. 192
द्रप्स-द्रप्स्ये दध्न्यघने, हविष्य-हविषी घृते ।रसायन-गोरसौ द्वौ घोले, तक्रे त्वरिष्टयुक् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.40 · p. 221
कुटी-कुटि-कुडी तुल्ये, सूतका सूतिका परम् ।गृहं त्वरिष्टे, कारूणां कर्मशालाऽनुवासनम् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.153 · p. 230
सर्जे फेनिले त्वरिष्ठो रिष्ठोऽपि पिचुमन्दवत् ।पिचुमर्दोऽपि निम्बेऽथ कर्पासे पिचुतूलयुक् ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चित्ताध्यायः Śabdaratnākara 1.9.293 · p. 39
उत्पातो पप्लवारिष्टोपसर्गा उपलिङ्गकम् ।अजन्यमीतिरित्येते शब्दाः सप्त समार्थकाः ॥ २९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.476 · p. 63
अरिष्टः पिचुमन्दश्च स एव यवनेष्टकः ।स्थिरायुः पिच्छिला मोचा पूरणी शाल्मलिर्द्वयोः ॥ ४७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.652 · p. 83
वार्षिकं त्रायमाणः स्यात् नायन्ती बलभद्रिका ।रसोनो गृज्जनोऽरिष्टः पलाण्डुरमृतोद्भवः ॥ ६५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.776 · p. 99
बोलो दण्डाहतं कालशेयारिष्टे च गोरसे ।मथितमुदश्वित्तक्रं निर्जलमर्धाम्बु पादाम्बु ॥ ७७६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शकुन्ताध्यायः Śabdaratnākara 2.5.790 · p. 100
ध्वाङ्क्षो नालीजङ्घो नाडिजङ्घः सकृत्प्रजः परभृत् ।काकः करटोरिष्टो बलिपुष्टो वायसो बलिभुक् ॥ ७९० ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पुराध्यायः Śabdaratnākara 2.6.848 · p. 107
अन्वासनं कारुगृहमरिष्टं सूतिकागृहम् ।संदाननी गवां शाला संधानी कुप्यशालिका ॥ ८४८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1058 · p. 131
आयुर्जीवितकालः स्यादरिष्टं मृतिलक्षणम् ।प्रायो वयोऽसवः प्राणाः पुंसि भूम्न्यथ जीविका ॥ १०५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव वैश्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.9.15 · p. 79
मद्यं त्वरिष्टं मैरेयं कत्तोयं कापिशायनम् ।माध्वी च मधु माध्वीकं कपिशीका च मालिका ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश खगाध्यायः Vaijayantī 2.3.17 · p. 27
द्रोणः सकृत्प्रजोऽरिष्टो ध्वांक्षः करट इत्यपि ।कृष्णकाको वृद्धकाक ऐन्द्रिः काकोल आसुरः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.32 · p. 47
कपित्थे स्युर्दधिफलो दधित्थग्राहिमन्मथाः ।हृद्यो दन्तशठः पुष्पफलोऽरिष्टे तु फेनिलः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.204 · p. 62
खञ्जेऽरिष्टो गृहोछिष्टो रसोनो गृंजनः कटुः ।कायांगं लशुनं दिव्यं महाकन्दामृतोद्भवे ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ब्राह्मणाध्यायः Vaijayantī 3.6.190 · p. 98
उपलिंगं त्वरिष्टं स्यादजन्यं डिंबविप्लवौ ।डमरोपप्लवोत्पाता उपसर्ग उपद्रवः ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.20 · p. 160
आथर्वणं शान्तिगृहमास्थानगृहमिन्द्रकम् ।वासागारं तल्पगृहमरिष्टं सूतिकागृहम् ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.139 · p. 184
उपचर्या चिकित्सा स्याल्लंघनं त्वपतर्पणम् ।कुशी भग्नास्थिबन्धः स्यादरिष्टो दंशबन्धनम् ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.72
रिष्टं क्षेमाशुभाभावेष्वरिष्टे तु शुभाशुभे ।
अनुष्टुप्
meaningsशुभ
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.804 · p. 93
जालं कपटेऽप्युक्तं कपालमुक्तं घटादिशकलेऽपि ।रिष्टं पापाशुभयोररिष्टमशुभेऽपि निर्दिष्टम् ॥ ८०४ ॥
आर्या
meanings
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास टश्लोकः Dharaṇikośa 10.3.7 · p. 40
अरिष्टं सूतिकागारे लशुने च शुभेऽशुभे ।तक्रेऽपि च तथारिष्टा निम्बफेनिलवायसाः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ टान्ताः Koṣakalpataru 6.10.38 · p. 183
काककङ्कपिचुमन्दरसोन-फेनिलेषु नरि तद्वदरिष्टः ।सूतिकागृहशुभाशुभचिह्ने-ष्वन्तिमे कुशधियः प्रवदन्ति ॥ ३८ ॥
स्वागता
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.15 · p. 48
रभसस्तु द्वयोराह केकिनि क्ली तु दृग्रुजि ।अरिष्टस्तु पुमान्निम्बे फेनिलाख्ये महीरहे ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.16 · p. 48
लशुने दैत्यभेदे च कृष्णेन विनिपातिते ।स्याद्दशबन्धने चाथ क्लीबं मरणलाञ्छने ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 श (wrong syllable)
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.17 · p. 48
अप्यारण्यकयोः साम्नोः 'पवित्र त'ऋगुत्थयोः ।अशुभे च शुभे वर्णविकारे सज्जनः पुनः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.18 · p. 48
अञ्जनाभे वर्ण इति निकार इति चापठीत् ।सुरायां सूतिकागेहे स्त्रियां त्वेकोऽपठीद्भिषक ॥ १८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 व (wrong syllable)
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.19 · p. 48
कटुकानागबलयोस्तक्रे तु नृनपोस्तथा ।भेषजद्रवभेदे च द्वे तु काके त्रिषु त्वयम् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.20 · p. 48
अहिंसिते तथा व्याधिनिर्मुक्ते निरुपद्रवे ।अदृष्टं वह्नितोयादिदैवभीतौ महीभुजाम् ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास अकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.1.25 · p. 164
अभीषुः किरणे दीप्तावरिष्टः काकनिम्बयोः ।कङ्कते लशुने दैत्येऽथारिष्टं क्षेमतक्रयोः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास अकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.1.26 · p. 164
शुभेऽपि सूतिकागारेऽङ्गजः कामे तनूद्भवे ।अञ्जनो दिग्गजे भूध्रेऽञ्जनं सौवीरयानयोः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र टत्रिः Śivakoṣa 8.2.123 · p. 12
अरिष्टो लसुने निम्बे रिष्टेऽरिष्टं तु गोरसे ॥ १२३ ॥
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र टत्रिः Śivakoṣa 8.2.124 · p. 12
स्त्रियां नागबलाकट्व्योर्मद्यभेदे तु ना स्त्रियाम् ।उच्चटा श्वेतगुञ्जायां भूधात्रीछत्रमुस्तयोः ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश टान्ताः Śabdaratnāvalī 7.11.34 · p. 201
अरिष्टः फेनिले कङ्के काके लवणनिम्बयोः ।अरिष्टमशुभे तक्रे सत्यसूतीगृहे शुभे ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2035 · p. 247
अरिष्टं सूतिकागारे मद्ये ताम्रे शुभाशुभे ।कालशेये मृत्युचिह्ने काकनिम्बासुरेषु ना ॥ २०३५ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.90 · p. 122
अरिष्टं सूतिकागारे तक्रेऽपि च पुमांस्त्वयम् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.9 · p. 257
अरिष्टो वायसे निंबे गोरसे निरुपद्रवे ।क्ली तु वर्ण्ये मृत्युचिह्ने मद्ये ताम्रे शुभेऽशुभे ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्

अरिष्ट as a meaning in nānārtha verses