शल्क
śalkaक्ली · neut.In 13 kośas: 13 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
शल्कं चोचमथ स्त्री स्याद्दारु सामान्यकाष्ठके ।रूक्षे कलिञ्जमिध्मं स्यादेध एधः समित्स्त्रियाम् ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जलायुका जलूकाथ शल्कं वल्कं च वल्कलम् ।मत्स्यस्य शकलेमी स्युरित्यपादा जलेचराः ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्यात् क्लीबे शकलं भित्तं शल्कं च मण्डलं त्रिषु ।कलङ्कोऽस्त्री लाञ्छनं च चिह्नं लक्ष्म च लक्ष्मणम् ॥ १७९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शालूकपुष्पकानूकमौक्तिकानां त्रिकस्य च ।छात्राकशल्कचिबुककुतुकानां ततोऽपि च ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अमा महाकला बिम्बस्त्वस्त्री स्यान्मण्डलं त्रिषु ।नेमो ना खण्ड-शकल-खण्डलानि न योषिति ॥अर्द्धस्त्रिषु समेंऽशेऽर्द्धं भित्तं शल्कं दलं समम् ।स्त्री फालिरर्द्धा तज्जादावथार्द्धपरिमाणके ॥अर्द्धिकः स्त्री त्वार्द्धिकास्या भवेच्चान्द्रार्द्धिकाह्नि च ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुतुक-कुलक-तोकानूक-हल्लीसकानित्रिक-रुचक-बुकाल्कालीक-शालूक-शल्कम् ।[228a]चिबुक-किबुक धान्याकाह्निकैडूक-शौका-लिक-कुहकयुतं च क्लान्तकं निःशलाकम् ॥ ९२ ॥
मालिनी
genderक्लीneut.
समस्तं सकलं सर्वं कृत्स्नं विश्वं तथाऽखिलम् ।शकलं विकलं खण्डं शल्कं लेशं लवं विदुः ॥ १८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भित्तं नेमं दलं शल्कं खण्डार्धशकलानि तु ।भागो वण्टस्तथांशोऽपि तुर्यांशः पादसंज्ञकः ॥ ३२३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मार्द्वीकधान्याकशलाकतोका-लीकोल्मुकान्यल्कबुकालिकानि ।एडूकशल्के कुहकं त्रिकं चहल्लीसकं पुष्पककौतुके च ॥ ८५ ॥
इन्द्रवज्रा
genderक्लीneut.
अधश्च शकलं शल्कं खण्डश्च खण्डलं दलम् ॥ २६०७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
शल्कं स्यात् च्छल्लकं च्छल्लि शूल्ली चोचकमित्यपि ।काष्ठं दारु समित् स्त्री स्यात् एधः एधः समिन्धनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मत्स्यझषानिमिषाण्डजपृथुलोमविसारशकुलिमीनाः स्युः ।वैसारिणोऽथ शकलं शल्कमुलूपं च तत्त्वचि त्रितयम् ॥ ३३२ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
तोके दुहितृपुत्रौ स्तः शल्के शकलवल्कयोः ।वल्कं स्याद्वल्कले खण्डे पङ्कं कर्दमपापयोः ॥
अनुष्टुप्
meaningsशकल
मुद्गरे च त्रिषु त्वेष भीतौ पातरि चाप्यथ ।शको ना पशुविष्ठायां देशभेदे जले तु नप् ॥ १३१८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
त्वचस्त्वचा त्वक् च चोचं शल्कं वल्कं च वल्कलम् ।शकलं वल्के शल्के त्वर्धेऽपि शल्कं शकलेऽपि ॥ १२९ ॥
metre not recognised
meaningsअर्ध
शल्क as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु वल्ककल्कोऽस्त्रियां तैलघृतादिशेषे दम्भे च पापे च बिभीतके च । विट्किट्टयोः पापहृदि त्रिलिङ्ग्यां वल्कं तु शल्केन समार्थमुक्तम् ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.1.9
- शब्दरत्नावली वल्कवल्कं स्याद्वल्कले शल्के लोकः स्याद्भुवने जने । अथ वङ्को नदीवक्रे पर्याणाङ्के च तङ्कुरे(?) ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.20