चत्वर
catvaraक्ली · neut.In 12 kośas: 23 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
वेदी वितर्दिरजिरं प्राङ्गणं चत्वराङ्गने ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
चत्वरं चाथ शृङ्गाटं त्रिमार्ग्या यत्र संगमः ।प्रान्तरं दूरशून्योध्वाप्यथ वर्त्मनि दुर्गमे ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वेदिः परिष्कृता भूमिश्चतुष्कं च चतुष्किका ।स्त्रियामपि च वेदी स्यात्स्थण्डिलं चत्वरं समे ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चत्वरं च द्विपाध्वा तु मार्गो यः स्यादसंकुलः ।घण्टापथो राजमार्गः श्रीपथश्चोप[6a]निष्क्रमः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अङ्गनं प्राङ्गनं क्लीबेऽजिरं चत्वरमङ्गणम् ।छदौ छदिश्छादिषौ स्त्री कुलालं पटलं त्रिषु ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चत्वरं स्थण्डिलं क्लीबे स्त्री वितर्दिश्च वेदिका ।वरण्डोऽस्त्र्यन्तरावेदिर्भूया * * परिष्कृता ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
सिन्दूर-दूरोदर-नागराणितीरोत्तर-प्रान्तर-चामराणि ।कटीर-वैरारर-पुष्कराणिमण्डूर-कुस्तुम्बुरु-चत्वराणि ॥ ७ ॥
उपजातिः
genderक्लीneut.
आचारे भक्षिते तु त्रिश्वकोरस्तु द्वयोरयम् ।पक्षिभेदे पुमांस्तु स्याद् गिरिभेदे च चत्वरम् ॥ ७२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मार्गत्रयं च शृङ्गाटं चत्वरं बहुपथं स्मृतम् ।मन्दिरं सदनं गेहं गृहं सद्म निकेतनम् ॥ २७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अङ्गणं चत्वरं तुल्ये अजिरं प्राङ्गणं तथा ।अर्गला परिघः साल्पा सूचिरर्गलिका पुनः ॥ २८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रान्तरं शृङ्गबेरं च मण्डूराररचामरम् ।कटीरक्रूरदूराणि स्फारवैरे च चत्वरम् ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गर्भागारोऽपवरको मण्डपो जनताश्रयः ।भाण्डागारः कोशकोषावङ्गण्यं [णं] चत्वराजिरे ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चत्वरं स्थण्डिलं यज्ञाऽसंस्कृतभूमिरुच्यते ।पशुहिंसायज्ञस्तम्भः स्याद्यूपो यज्ञकीलकः ॥ १३७४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
आस्पदं स्यात् पदं स्थानं सर्वसाधारणं स्थलम ।श्लेषस्त्रिमार्ग्याः शृङ्गाटं बहुमार्गी च चत्वरम् ॥ १६९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चत्वरं प्राङ्गणं प्रोक्तं चाऽङ्गणं पुनरङ्गनम् ॥ १७२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
त्रयं द्वारपिण्डिकायां द्वारबाहुलिकेऽपि च ।चत्वरं प्राङ्गनञ्च स्यादजिराङ्गनमङ्गनम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
वेदिर्वेदी वेदिका च स्यात् परिष्कृतभूमिषु ।यज्ञे परिष्कृतस्थाने स्थातां स्थण्डिलचत्वरे ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुट्टिमोऽस्त्री निबद्धा भूरङ्गणं चत्वराजिरे ।वलभी छादनं वक्रदारु गोपानसी स्त्रियाम् ॥ ८५६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चमूः स्त्री चर्म सुत्यार्थं कुम्बा सुगहना वृतिः ।पशुबन्धास्तु पशवः स्थण्डिलं चत्वरं समे ॥ ११९० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अन्तर्देहेऽपि कोष्ठः स्याच्चत्वरं प्राङ्गणेऽपि च ।दुश्चर्मण्यपि निर्दिष्टः शिपिविष्टो मनीषिभिः ॥ ८१७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्राङ्गण
कट्वरस्तक्रके कुत्सिते वाच्यवत्चत्वरं स्थण्डिले चाङ्गनेऽध्वश्लिषि ।कर्बरो द्वीपिनि स्यात्तथा राक्षसेछित्वरश्छेदनद्रव्यधूर्त्तारिषु ॥ २९ ॥
स्रग्विणी
चपले त्रिषु केशे ना चिकुरश्चपलो रसे ।तडिति स्त्री द्रुते क्लीबश्चत्वरस्तु चतुष्पथे ॥ २०८९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsचतुष्पथ
स्थण्डिलाङ्गणयोः क्लीबे चतुरः कुशलेऽर्थवत् ।चतुरं गजशालायां चतुरा स्त्री मृगान्तरे ॥ २०९० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
चत्वर as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु रथ्यस्याद्वर्त्तनीचत्वरवाचकश्च रथव्रजे स्त्री भवतीह रथ्या । रथोद्वहे तु त्रिषु चार्थ्यमन्त्ये शिलाजतुन्यर्थयुते च युक्ते ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.26.20
- कोषकल्पतरु प्रकरविशेष्यवत्स्याच्छबलेऽथ कीर्ण- पुष्पादिषु स्यात्प्रकरो गणेऽपि । स्याच्चत्वरेऽस्त्री किल जोङ्गकेऽन्त्ये ऽथो विस्तरो विस्तरणे पदानाम् ॥ ९८ ॥ Koṣakalpataru 6.27.98
- परमानन्दीयनाममाला चतुष्पथचत्वरेऽप्यग्रजे [पुंसि?] चक्रपादो रथे पुनः । चतुष्पदस्तुरंगादौ स्त्रीणां च करणान्तरे ॥ १८७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.11.187